دوشنبه ۱۵ خرداد ۱۴۰۲
 

آخرین مطالب

خارگ، جزیره‌ی مقاومت

| بهمن نکیسا | رئیس سابق اداره بندر و دریانوردی خارگ |
خارگ، جزیره‌ی مقاومت
گفتن و نوشتن از جزیره‌ی خارگ، که رازها در دل دارد و نشانه‌ها بر پیشانی، کار ساده و آسانی نیست. این نهنگ آرمیده بر پهنه‌ی خلیج فارس، داستانی دارد به بلندای تاریخ؛ از آثار به‌جامانده از دوره‌ی باستان و هخامنشیان گرفته تا حضور دولت‌های بیگانه در آن و تا تبدیل به بزرگ‌ترین پایانه‌ی نفتی و صادراتی کشور. بزرگانی همچون جلال آل‌احمد با نگارش کتاب «خارگ، دُرّ یتیم خلیج فارس» به توصیف روزگارش پرداخته و سیدجعفر حمیدی در کتابی که پیرامون زندگی میرمُهنای بندر ریگی تالیف کرده، وقایع تاریخی مرتبط با این شخصیت را با تمرکز به موضوع جزیره‌ی خارگ، محور اصلی اثر خود قرار داده است. ویلم فلورِ هلندی و جورج ناتانیل کرزنِ انگلیسی نیز در آثار خود پیرامون جزیره‌ی خارگ تحقیقاتی را به انجام رسانیده‌اند. لرد جورج ناتانیل کرزن در صفحه‌ی 486 جلد دوم کتاب خود، «ایران و قضیه‌ی ایران»، ذکر کرده است که این جزیره در سال‌های 1748 تا 1765 میلادی به چنان رونق و آبادانی دست یافت که جمعیت آن طی چند سال از چند صد نفر به جمعیتی قریب به 12 هزار نفر رسیده است. وی در همین کتاب ذکر کرده است که در سال‌های 1748 تا 1857 میلادی، سه دولت هلند، فرانسه و انگلیس به دلیل اهمیت این جزیره در آن حضور داشته‌اند؛ اما مهم‌ترین فصل تاریخ جزیره‌ی خارگ زمانی رقم می‌خورد که مقدمات آماده‌سازی آن به‌منظور تبدیل این جزیره به بزرگ‌ترین پایانه‌ی صادرات نفتی کشور شروع می‌شود. نزدیکی آن به مناطق نفت‌خیز، برخورداربودن از موقعیت مکانی و جغرافیایی خوب دریایی و وجود عمق مناسب به‌منظور پهلوگیری کشتی‌های نفتکش غول‌پیکر، عواملی بودند که جزیره‌ی خارگ را به مناسب‌ترین مکان برای صدور و بارگیری نفت خام تبدیل کرد. این اقدامات با ساخت اسکله‌های پهلوگیری کشتی‌ها و مخازن ذخیره‌ی نفت از سال 1337 آغاز و در سال 1340 اولین محموله‌ی نفتی کشور از خارگ بارگیری می‌شود. با پیروزی انقلاب اسلامی و همچنین شروع جنگ تحمیلی، نقش خارگ در عرصه‌ی اقتصادی پررنگ‌تر می‌شود، اما درخشان‌ترین فصل این جزیره، استقامت و مقاومت آن در طول دوران دفاع مقدس است که تمام اقشار مردم و سکنه‌ی خارگ با همدلی و همکاری با پرسنل شرکت‌های عمدتا نفتی مستقر در آن، حماسه‌آفرینی کردند، تا آن‌جا که می‌توان این جزیره را «جزیره‌ی مقاومت» نامید.
به دلیل وضعیت جغرافیایی خارگ، حضور دستگاه‌های دولتی مستقر در آن به‌منظور امر خدمات‌رسانی به سکنه‌ی جزیره، امری ضروری و اجتناب‌ناپذیر است. سازمان بنادر و دریانوردی نیز یکی از آن شمار دستگاه‌های اجرایی است که حضورش در خارگ، پررنگ‌تر از دیگر سازمان‌ها است و سابقه‌ی آن به چند دهه قبل می‌رسد. این سازمان در راستای اجرای امور حاکمیتی و تکالیف مقرر، اقدامات متعددی را انجام داده است. در سال‌های اخیر، سامان‌دهی به وضعیت قدیمی‌ترین حوضچه و اسکله در خارگ که اصطلاحا به «اسکله‌ی 10» مشهور بود و امروزه به حوضچه‌ی بندر «مروارید» تغییر نام داده است، یکی از ارزشمندترین اقدامات انجام‌شده از سوی سازمان بنادر و دریانوردی در این جزیره به شمار می‌آید. لایروبی حوضچه‌ی مذکور و ساخت اسکله‌ی پهلودهی شناورهای مسافربری، ساخت پایانه‌ی مسافربری دریایی، تامین روشنایی مسیر اسکله و استقرار سامانه‌ی اطفای حریق از این دست اقدامات است که می‌توان در این حوضچه نام برد. ساخت ساختمان اداری جدید و برج کنترل ترافیک دریایی از دیگر اقداماتی است که سازمان بنادر و دریانوردی در این جزیره انجام داده است. از آن‌جا که طرح مطالعاتی توسعه‌ی حوضچه‌ی بندر مروارید طی سال‌های گذشته به انجام رسیده، تسریع در تکمیل فازهای توسعه‌ای بعدی، امری ضروری است. همچنین ساخت اسکله‌ی پهلوگیری شناورهای لندینگ‌کرافت که نقش مهمی در تدارک مایحتاج ضروری به این جزیره دارند، از اولویت‌های اصلی است. از آن‌جا که در حال حاضر تردد مسافری به این جزیره از طریق دو مسیر دریایی بنادر بوشهر و گناوه صورت می‌گیرد و زیرساخت‌های لازم نیز در این دو بندر به‌منظور پشتیبانی جزیره‌ی خارگ فراهم است، توجه به گردشگری دریایی به‌منظور رونق‌بخشیدن به اقتصاد مردم این جزیره، اهمیت دارد. ایجاد کلوپ‌های غواصی به دلیل برخورداربودن از سواحل مرجانی و وجود گونه‌های دریایی، برقراری تورهای گردشگری دریایی و توریسم صنعتی با توجه به تاسیسات ساحلی و فراساحل نفتی و ساخت رستوران شناور از موضوعاتی است که می‌تواند در راستای رونق گردشگری دریایی و صنعتی جزیره‌ی خارگ مد نظر قرار گیرد.   |
۲۵ تیر ۱۴۰۱ ۰۸:۴۶