جمعه ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۰
 

اخبار

پارامترهای مؤثر بر تندرستی و رفاه راهنمایان کشتی

| مصطفی نعمتی | راهنمای کشتی در بندر امام‌خمینی(ره) | | غلام رنجبر | امور راهنمایان سازمان بنادر و دریانوردی |
پارامترهای مؤثر بر تندرستی و رفاه راهنمایان کشتی
چکیده
پیشینه و هدف: عملیات راهنمایی دریایی، شغل طاقت‌‌فرسایی است که در آن، راهنمایان ملزم به انجام مراحل پیچیده مانوردهی و برقراری ارتباط هم‌زمان با چندین نفر در آن واحد و در محیط‌های کاری ناشناخته هستند. این عوامل استرس‌زای روان‌شناختی، علاوه بر سختی‌های فیزیکی مرتبط با فعالیت (به‌عنوان‌ مثال خواب کم، خستگی، منحرف‌شدن کشتی از مسیر ایمن و سوار‌شدن به کشتی یا پیاده‌شدن از آن)، ممکن است در طول زمان، تاثیرات مخربی بر سلامت جسمی و روانی راهنمایان داشته باشد؛ بنابراین، هدف این مقاله، بررسی سیستماتیک منابع موجود در مورد سلامتی و رفاه راهنمایان دریایی است.
 این مطالعه مطابق با رهنمودهای PRISMA 1 برای بررسی‌های سیستماتیک و فراتحلیل، طراحی ‌شده است و از مجموع 167 نسخه بازیابی‌شده، فقط 18 مقاله اصلی توسط محققان مورد بررسی قرار گرفته است و آن‌ها در مورد موضوعات مرتبط با سلامتی و رفاه راهنمایان دریایی بحث کردند که در مجموع، 29 عامل مرتبط با سلامتی و رفاه راهنمایان کشتی شناسایی شد. این عوامل به‌طور حدودی در طبقه‌های مشکلات فیزیکی (14 مورد)، مشکلات روان‌شناختی (هشت مورد) و مشکلات محل کار (هفت مورد) قرار گرفتند. بیشترین عوامل مورد بررسی، فشار خون یا ضربان قلب، خواب یا خستگی، استعمال دخانیات، استرس ادراک‌‌شده و مدت‌ زمان شیفت کاری یا چرخه آن بود.
یافته‌های حاصل از بررسی، حاکی از آن است که پیشگیری از بیماری‌های قلبی ـــ عروقی و ریسک فاکتورهای متابولیک قلبی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. آن‌چه مشخص نشده، این است که آیا این عوامل فیزیکی با تغییر در عملکرد روانی ـــ اجتماعی ارتباط دارند یا خیر؟ بنابراین، توصیه می‌شود که تحقیقات پیرامون عملیات راهنمایی در آینده، رویکردی چند‎رشته‌ای را از منظر سلامت و تندرستی همراه با روان‌شناسی اتخاذ کند تا تاثیر عملیات راهنمایی دریایی را بر سلامتی و رفاه، در طولانی‌‌مدت بهتر بررسی کند.
 
مقدمه
صنعت دریایی یکی از قدیمی‌ترین صنایع در طول تاریخ است که تقریبا 90 درصد تجارت جهانی را از طریق صنعت حمل‌ونقل دریایی بین‌المللی تسهیل می‌کند. به‌عنوان ‌مثال در استرالیا، 10 درصد تجارت جهانی از طریق 70 بندرگاه، در یکی از بزرگ‌ترین مناطق اقتصادی انحصاری و کرانه ساحلی میراث جهانی، اداره می‌شود. دلیل اصلی ماندگاری این صنایع، دریانوردانی هستند که شیفت‌های طولانی دارند و اغلب در شرایط دشوار، کار می‌کنند. یکی از نقش‌هایی که برای صنعت دریایی بسیار حیاتی است، راهنمای دریایی است که در مرز بین دریا و خشکی فعالیت می‌کند. به‌طور معمول، این افراد، مسئول ناوبری کشتی‌ها از طریق آبراه‌های باریک و چالش‌‌برانگیز هستند که اغلب به‌تنهایی کار می‌کنند. به همین منظور، راهنمایان دریایی اغلب علاوه بر حفظ مناطق حساس زیست‌‌محیطی، مسئول اطمینان‌یافتن از تداوم روند تجاری یک کشور هستند. در همین راستا، عملیات راهنمایی دریایی به‌عنوان شغلی استرس‌زا با تکیه بر توانایی‎های فردی شناخته می‌شود که نیاز به دوره‌های طولانی آماده‌باش و آمادگی جسمانی متوسط دارد. بررسی دقیق‌تر این نقش، اشاره می‌کند که عملیات راهنمایی دریایی می‌تواند سلامت روانی و رفاه فرد را تحت تاثیر قرار دهد و نتایجی مثل مشکلات خواب،  اختلالات شناختی، کمبود توجه و صدمات جسمی ناشی از آسیب را به همراه داشته باشد.از نظر تاریخی، داده‌ها نشان می‌دهد که راهنمایان دریایی در معرض خطر بالایی برای ابتلا به بیماری‌های قلبی ـــ عروقی (CVD)، ریسک فاکتورهای متابولیک قلبی و مشکلات بهداشت روانی قرار دارند.
برای راهنمایان دریایی، رشد فزاینده این صنعت، در مدت‌‌زمان شیفت‌های طولانی‌تر و ماندن کوتاه‌تر کشتی‌ها در بندرگاه که به تبع فشار کاری را بالا می‎برد، نمود پیدا می‌کند. علی‌رغم رشد صنعت کشتیرانی و در مقایسه با توجهی که به سایر نقش‌ها مثل دریانوردان می‌شود، توجه به درک سلامتی و رفاه راهنمایان دریايی در چنین محیط درحال‌‌توسعه‌ای، هیچ‌گاه در اولویت نبوده است. آن‌چه لازم است، ارزیابی جامعی از دانش فعلی است تا راهنمایی برای تحقیقات در آینده باشد؛ بنابراین، هدف از این بررسی سیستماتیک، بررسی منابع تجربی موجود و ارزیابی دانش کنونی مرتبط با سلامت و رفاه راهنمایان دریایی بوده است.
 
عوامل مرتبط با سلامت جسمی
درمجموع، 14 عامل مربوط به سلامت جسمی در مقالات بررسی‌‌شده، مورد شناسایی قرار گرفته است؛ ازجمله عواملی مانند وقوع آسیب‌دیدگی یا بیماری و پاسخ به آزمایش‌های فیزیکی (مانند ورزش، پاسخ گالوانیکی پوست). از این میان، شایع‌ترین آن‌ها فشار خون یا ضربان قلب، استعمال دخانیات، خواب یا خستگی و بیماری‌های قلبی ـــ عروقی بود. در چندین مورد، عواملی مانند سیگارکشیدن و عادات غذایی نامناسب در زمینه عوامل خطر برای ابتلا به بیماری‌های قلبی ـــ عروقی، مورد بررسی قرار گرفتند. 
نتایج بیشتر نشان داد که بی‌نظمی در ضربان قلب در حین کار، در مقایسه با زمان استراحت بیشتر بوده است و در طول دوره‌های طولانی بی‌تحرکی راهنمایان، ضربان قلب به حالت اولیه خود برگشته است. سایر تحقیقات ضربان قلب و فشارخون را به‌عنوان یک عامل فیزیکی سلامت راهنمایان ذکر کرده‌اند یا سوابق غربالگری پزشکی یا درمان فشارخون بالا را گزارش داده‌اند.این تحقیقات نشان داد که تقریبا 50 درصد از راهنمایان از فشارخون بالا رنج می‌برند و 25 درصد از آن‌ها برای تسکین بیماری، ملزم به مصرف دارو هستند.در مجموع، این یافته‌ها نشان می‌دهد که راهنمای دریایی یک شغل استرس‌زاست که به‌موجب آن، راهنمایان هنگام به‌عهده‌گرفتن وظایفی که مختص نقش آن‌هاست، پاسخ‌های استرس‌زا از خود بروز می‌دهند.
 
خستگی
یکی دیگر از عوامل فیزیکی ذکرشده در رابطه با رفاه و سلامتی راهنمایان، مشکلات خواب و خستگی بود. فقط یک تحقیق به شرح ذیل، عامل خواب در طول شغل راهنمایی را اندازه‌گیری کرد و یافته‌ها نشان داد که راهنمایان استرالیایی Barrier Reef،2 به‌طور متوسط در طول یک شیفت کاری با میانگین 5/39 ساعت، تنها 1/4 ساعت خواب مفید داشتند.
ـــ  راهنمایان برای کاهش خستگی در زمان‌های مناسب، چرت می‌زنند؛
ـــ  راهنمایان برای تمام‌کردن اقدامات، به قدرت اراده یا منابع دیگر تکیه کرده‌اند؛
ـــ  اثر تمرین ممکن است در فعالیت‌های روانی ـــ حرکتی رخ‌داده باشد؛
از بین سایر مطالعات که عامل خستگی را مورد بررسی قرار دادند، همگی برای این ارزیابی، به اندازه‌گیری‌های خودارزیابی‌شده، اعتماد کردند. نتایج حاصل از این مطالعات نشان داد که هرچه راهنمایان بیشتر خسته می‌شوند، اختلال در کارکردشناختی بیشتر (مثلا ازدست‌دادن تمرکز)، اختلال عاطفی بیشتر (مثلا کج‎‌خلقی یا زودرنجی)، اثرات جسمی بیشتر (مثلا تجربه کاهش انرژی) و خواب‌آلودگی بیشتر (مثلا احساس خواب‌آلودگی) را گزارش کرده‌اند.علاوه بر این، نمرات خستگی خودارزیابی‌شده در پایان شیفت راهنمایی دریایی به‌طور قابل ‌ملاحظه‌ای بالاتر از شروع شیفت کاری بود و در نمونه‌ای دیگر، تقریبا یک‌سوم راهنمایان اظهار داشتند که نمی‌توانند کمبود خواب خود را جبران کنن.
درمجموع، این نتایج حاکی از آن است که راهنمایان دریایی اغلب خستگی را به‌عنوان پیامد نقش خود (به‌عنوان ‌مثال شیفت طولانی، فعالیت‌های چالش‌‌برانگیز)، تجربه می‌کنند، یافته‌ای که با سایر دریانوردان و زمینه‌های صنعت، سازگار است.یک تفاوت فاحش بین راهنمایان و سایر دریانوردان که ممکن است در خستگی آن‌ها نقش داشته باشد، محیط کاری آن‌هاست. در مقایسه با سایر دریانوردان که زمان قابل ‌توجهی را روی یک کشتی می‌گذرانند، راهنمایان خیلی بیشتر از آن‌ها بین کشتی‌های متردد جابه‌جا می‌شوند. این موضوع جابه‌جایی به‌‌نوبه خود در خستگی کلی راهنمایان نقش دارد؛ جابه‌جایی مداوم بین کشتی‌ها و مواجه‌شدن با محیط‌های ناآشنا، منجر به روی ‌هم تلنبارشدن خستگی این افراد می‌شود. در بررسی منابع عامل خستگی راهنمایان دریایی، سه نتیجه‌گیری اصلی به دست آمد:
1 ـــ صرف‌ نظر از این‌که خستگی این افراد از کجا سرچشمه می‌گیرد، ظاهرا هوشیاری کافی را در طول شیفت کاری خود حفظ می‌کنند؛
2 ـــ کمبود ابزارهای اندازه‌گیری استاندارد برای استفاده موثر توسط محققان در ارزیابی خستگی حس می‌شود. درحال‌حاضر، تعدادی از اندازه‌گیری‌های خودگزارشی معتبر و قابل ‌اعتماد وجود دارد که گزارش دقیقی از خواب‌آلودگی و خستگی شغلی ارائه می‌دهد (به‌عنوان‌ مثال مقیاس خواب‌آلودگی اپورث، شاخص کیفیت خواب پیتزبورگ)؛
3 ـــ این بررسی، فقدان شواهدی در مورد سیستم‌های مدیریت خطر خستگی در راهنمایی دریایی را برجسته کرد.
 
مشکلات مربوط به بیماری‌های قلبی ـــ عروقی
مهم‌ترین نتیجه بهداشتی که در بررسی منابع بررسی‌‌شده ذکر شد، بیماری‌های قلبی ـــ عروقی بود. با گزارش‌های اولیه مشخص شد که خطر مرگ‌‌و‌میر در اثر مشکلات قلبی برای راهنمایان دریایی در مقایسه با جمعیت عمومی به‌طور قابل‌ توجهی بالاتر بود. یافته‌های تکمیلی نشان داد که میزان مرگ‌و‌میر راهنمایان دریایی، به‌عنوان پیامد بیماری‌های قلبی ـــ عروقی و بیماری قلبی ایسکمیک،3  کمی بالاتر از جمعیت‌های معمول در فنلاند، انگلیس و آلمان بود.
 
استرس ادراک‌شده
در مجموع، شش مطالعه، استرس ادراک‌‌شده در راهنمایی دریایی را بررسی کرد. نتایج نشان داد که اکثریت قریب‌به‌اتفاق راهنمایان اروپایی، استرس کاری را دلیل اصلی بسیاری از مشکلات سلامتی، ازجمله خستگی و بی‌خوابی گزارش کرده‌اند.وقتی از آن‌ها سؤال شد، تقریبا 30 درصد از این راهنمایان این مسائل را به‌کارکردن در شب نسبت دادند و  21 درصد دیگر نتایج را به آب‌وهوای متغیر نسبت دادند.در جای دیگر، راهنمایان گزارش کردند سطح بالایی از استرس را تجربه می‌کنند که توسط داده‌های فیزیولوژیکی پشتیبانی می‌شود و نشان می‌دهد افزایش قابل‌ توجهی در سطح کاته‌‌کولامین از قبل تا بعد از شیفت کاری راهنمای دریایی دیده می‌شود. 
 
تعارضات زناشویی یا خانوادگی
تا به امروز، بسیاری از شواهد موجود، درک راهنمایان از رفاه را مستقل از روابط دیگر ارزیابی کرده است. بااین‌حال، چهار تحقیق، رابطه بین تعارضات زناشویی یا خانوادگی و این شغل را بررسی کرده‌اند. مطابق با درک راهنمایان، نتایج نشان داد که همسران راهنمایان از ساعت نامنظم کار آن‌ها ناراضی هستند، از اختلال در خواب شکایت دارند، وعده‌های غذایی نامناسب و بدموقع دارند و در برنامه‌ریزی برای فعالیت‌های مختلف اجتماعی دچار مشکل می‌شوند (به‌عنوان مثال تعطیلات و قرارهای ملاقات).
 
نتیجه‌گیری در مورد عوامل رفاه روانی ـــ اجتماعی
شواهد گردآوری‌‌شده در مورد رفاه روانی ـــ اجتماعی راهنمایان دریایی حاکی از آن است که راهنمایان تا حدودی از نقشی که دارند راضی هستند، اما استرس را به‌عنوان پیامد این شغل، تجربه می‌کنند. درست مثل شواهد فیزیولوژیکی، چندین نتیجه در زمینه شواهد مربوط به رفاه به دست می‌آید.
1 ـــ تاثیر استرس بر عملکرد واقعی این شغل گزارش نشده است. در تخصص پزشکی، فشار برای حفظ عملکرد بهینه می‌تواند استرس را افزایش دهد و درنتیجه افسردگی و اتخاذ استراتژی‌های مقابله‌ای ضعیف شود. با توجه به این‌که استرس روان‌شناختی می‌تواند به‌طور قابل‌ توجهی بر توانایی کار فرد تاثیر بگذارد، تحقیقات بیشتری در مورد تاثیر استرس بر عملکرد واقعی راهنمایان دریایی، مورد نیاز است.
2 ـــ  برای اندازه‌گیری و مقایسه دقیق میزان استرس راهنمایی دریایی در بین صنعت دریایی (به‌عنوان‌ مثال دریانوردان) و در بین صنایع (به‌عنوان‌ مثال راهنمایی هوانوردی)، تحقیقات آینده باید مجددا اقدامات استاندارد را اتخاذ کند تا مقایسه بعدی را تسهیل کند (به‌عنوان‌ مثال مقیاس استرس ادراک‌‌شده).
3 ـــ  توجه‌نکردن به مسائل بهداشت روان، نیاز به توجه فوری دارد. در جای دیگر، گزارش‌ شده است که اختلال در عملکرد روان‌ شناختی (به‌عنوان ‌مثال اضطراب و افسردگی) به‎عنوان پیامدی از استرس شغلی، تبدیل به مسئله‌ی قابل ‌توجهی برای افراد و سازمان‌هاست.
 
عوامل مربوط به محیط کار
در مجموع، هفت عامل مرتبط با کار از بین مقالات بررسی‌شده بیرون آمده که در رفاه و سلامتی راهنمایان دریایی نقش دارد. برخی از این عوامل شامل افزایش فشارهای تجاری و تغییرات در روند کاری (به‌عنوان‌ مثال چرخش سریع شیفت‌های کاری)، بودن یا نبودن فعالیت‌های اجتماعی راهنمایان،مزایا و پاداش‌های کاری و بیشترین عامل ذکرشده مرتبط با کار، تاثیر چرخه شیفت و مدت‌‌زمان آن بر سلامتی راهنمایان دریایی بود.
 
چرخش و مدت‌زمان شیفت کاری
مدت‌‌زمان چرخش شیفت‌های کاری راهنمایان در هفت مقاله بررسی‌‌شده، گزارش ‌شده بود؛ علاوه بر خستگی تجربه‌‌شده توسط راهنمایان که در بالا ذکر شد، این یافته‌ها تایید کرد که طول کار و چرخش شیفت کاری، به‌طور قابل ‌توجهی متفاوت است. به‌عنوان‌ مثال میانگین زمان یک سفر کامل راهنما، از 5/2 ساعت تا 5/39 ساعت متغیر است. فشار ناشی از شیفت‌های کاری راهنمایی دریایی با سایر مشاغل، مانند پزشکی برابری می‌کند. به‌عنوان‌ مثال پزشکان حجم کاری زیادی را تجربه می‌کنند که شامل شیفت‌های طولانی و ساعت‌های کاری غیرقابل ‌پیش‌بینی است که منجر‌به استرس روانی می‌شود.با توجه به تنوع الزاماتی که در شغل راهنمایی دریایی وجود دارد (به‌عنوان‌ مثال تفاوت در شرایط بندرگاه‌ها و نوع کشتی‌ها)، بدیهی است که چرخش‌های شیفت یا نوبت‌های کاری استاندارد، غیرواقع‌بینانه است.
 
محیط فیزیکی کار
در سه مقاله بررسی‌‌شده، تاثیر محیط کار بر سلامتی راهنمایان شرح داده ‌شده است، یافته‌ها نشان می‌دهد که راهنمایان اغلب در محیط‌های عملیاتی نامساعد کار می‌کنند (به‌عنوان ‌مثال کیفیت پایین تجهیزات کمک‌ناوبری کشتی) که احتمالا در تعدادی حوادث محل کار ازجمله خطاهای انسانی، نقش دارد.
 
نتیجه‌گیری در مورد عوامل مربوط به محیط کاری
به دلیل قدیمی‌شدن مطالعات بررسی‌‌شده، تحقیق کافی در مورد بررسی تاثیر طراحی مدرن پل فرماندهی کشتی و تکنولوژی‌های مرتبط با آن بر سلامتی و رفاه راهنمایان، وجود ندارد. به‌عنوان ‌مثال راهنمایان امروزی دارای مجموعه‌ای از ابزارهای ناوبری الکتریکی هستند که در طول عملیات راهنمایی به آن‌ها کمک می‌کند. آن‌چه نامشخص مانده است، این است که آیا به‌کار‌بردن این ابزارها بر سلامت جسمی یا رفاه روان‌شناختی تاثیر دارد یا خیر؟ به بیان دقیق‌تر:
1 ـــ آیا راهنمایان امروزی که بر نمایشگر ECDIS و رادار تکیه کرده‌اند، به‌خاطر عدم نیاز به جابه‌جایی در اطراف پل فرماندهی برای دستیابی به بهترین دید، تحرک کمتری دارند؟
2 ـــ آیا نشستن بلند‎مدت برای نظارت بر این نمایشگرها به‎منظور حفظ آگاهی از وضعیت حرکت کشتی برای طولانی‎‎‌مدت، سلامتی و رفاه راهنمایان را مختل می‌کند یا خیر؟
 
دستورالعمل‌های خلاصه برای تحقیقات آینده
هدف از این بررسی، آزمودن منابع تجربی فعلی مربوط به ‌سلامتی و رفاه راهنمایان دریایی بود. 
واضح است که ارتقای دانش موجود در مورد سلامتی و رفاه راهنمایان دریایی باید در اولویت باشد و با تحقیقات دقیق علمی پشتیبانی شود. محدودیت اساسی این مقاله، کیفیت تحقیقات بررسی‌‌شده است. مطالعات شواهد کوچک و سطح پایین که در بررسی ما وجود دارد، نه باید به‌منزله به‌خطر‌انداختن استاندارد بررسی باشد و نه انتقادی به تحقیقات موجود تلقی شود.
1 ـــ رویکردهای چند‌رشته‌ای (به‌عنوان ‌مثال عملکرد فیزیولوژی و روان‌شناسی) باید برای تولید داده‌های معنی‌دارتر در مورد راهنمایان دریایی اتخاذ شوند. 
2 ـــ محققان تشویق می‌شوند تا در صورت لزوم از چارچوب‌های نظری مرتبط برای هدایت تلاش‌های تحقیقاتی خود استفاده کنند. اتخاذ چنین چارچوبی به محققان این توانایی را می‌دهد تا با دقت بیشتری مسائل را کشف کرده و فرضیه‌ها را آزمایش کنند. 
3 ـــ درک نامتناسبی از رفاه راهنمای دریایی در مقایسه با سلامت جسمی وجود دارد که باید فورا مورد توجه قرار گیرد. با توجه به این‌که سایر صنایع بسیار تخصصی (به‌عنوان‌ مثال پزشکی) ارتباط بین استرس شغلی و مسائل مختلف بهداشت روان (به‌عنوان ‌مثال افسردگی و اضطراب) را شناسایی کرده‌اند، برای پیشرفت دانش راهنمایی دریایی، چنین تحقیقاتی باید در اولویت باشند.
4 ـــ انجام تحقیقات مداخله‌ای که به‌طور خاص، اقدامات راهنمایی دریایی و رفاه را مورد هدف قرار می‌دهد، ضروری است. |
 
پی‌نویس‌ها
 
1. PRISMA Group. Preferred Reporting Items for Systematic reviews and Meta-Analyses.
2ـــ  سد بزرگ مرجانی
3ـــ نارسایی قلبی در نتیجه نرسیدن خون‌ به قلب
 
منابع
 
1. Australian Maritime Safety Authority. Corporate plan 2015–2019; 2015.
2. Carotenuto A, Molino I, Fasanaro AM, Amenta F. Psychological stress in seafarers: a review. Int Marit Health 2012; 63: 188–194.
3. Nielsen MB, Bergheim K, Eid J. Relationships between work environment factors and workers’ well-being in the maritime industry. Int Marit Health 2013; 64: 80–88.
4. *Chambers TP, Main LM. Symptoms of fatigue and coping strategies in maritime pilotage. Int Marit Health 2015; 66: 1–6.
5. *Cook T, Shipley P. Human factors studies of the working hours of UK ship’s pilots 1. A field study of fatigue. Appl Ergon 1980; 11: 85–92.
6. *Ferguson SA, Lamond N, Kandelaaris K, Jay SM, Dawson D. The impact of short, irregular sleep opportunities at sea on the alertness of marine pilots working extended hours. Chrono Int 2008; 25: 399–411.doi: 10.1080/07420520802106819.
7. *Meere K, Van Damme J, Sprundel MV. Occupational injuries in Flemish pilots in Belgium A questionnaire survey. Int Marit Health 2005; 56: 1–4.
8. *Zorn EW, Harrington JM, Goethe H. Ischemic heart disease and work stress in West German sea pilots. J Occ Med 1977; 19: 762–765.
9. Iversen RTB. The mental health of seafarers. Int Marit Health 2012; 63: 78–89.
10. Moher D, Liberati A, Tetzlaff J, Altman DG, PRISMA Group. Preferred reporting items for systematic reviews 
11. *Cook TC, Cashman PMM. Stress and ecoptic beats in ships’ pilots. J Psy Res 1982; 26: 559–569.
12. *Rutledge, P. A comparison of health data from River Forth pilots in Scotland: in 1988 and 2012. Int Marit Health 2014; 65: 43–46.
13. Pachman J. Evidence base for pre-employment medical screening. Bull World Health Organ 2009; 87: 529–534.doi: 10.2471/ BLT.08.052605.
14. *Scovill SM, Roberts TK, McCarty DJ. Health characteristics of inland waterway merchant marine captains and pilots. Occup Med 2012; 62: 638–641.
15. *Darbra RM, Crawford JFE, Haley CW, Morrison RJ. Safety culture and hazard risk perception of Australian and New Zealand maritime pilots. Marine Policy 2007; 31: 736–745.doi: 10.1016/j.marpol.2007.02.004.
16. *Sparks PJ. Questionnaire survey of masters, mates, and pilots of a state ferries system on health, social and performance indices relevant to shift work. Am J Ind Med 1992; 21: 507–516.
17. *Andresen M, Domsch ME, Cascorbi AH. Working unusual hours and its relationship to job satisfaction: a study of European maritime pilots. J Lab Res 2007; 28: 714–734.doi: 10.1007/s12122-007- 9010-5.
18. *Shipley P, Cook TC. Human factors studies of the working hours of UK ships’ pilots. Part 2: A survey of work-scheduling problems and their social consequences. Appl Ergon 1980; 11:151–159.
19. Allen P, Wadsworth E, Smith A. Seafarers’ fatigue: a review of the recent literature. Int Marit Health 2008; 59: 81–92.
20. Åkerstedt T, Wright, KP. Sleep loss and fatigue in shift work and shift work disorder. Sleep Med Clin 2009; 4: 257–271.doi:10.1016/j. jsmc.2009.03.001.
21. Johns MW. A new method for measuring daytime sleepiness: the Epworth sleepiness scale. Sleep 1991; 14: 540 545.
22. Buysse DJ, Reynolds CF, Monk TH, Berman SR, Kupfer DJ. The Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI): A new instrument for psychiatric research and practice. Psy Res 1989; 28: 193–213.
23. Brooks SK, Gerada C, Chalder T. Review of literature on the mental health of doctors: Are specialise services needed? J Ment Health 2011; 62: 1–11.
24. Cohen S, Kamarck T, Mermelstein R. A global measure of perceived stress. J Health Social Behav 1983; 24: 386–396.
25. Mark G, Smith AP. Occupational stress, job characteristics, coping, and the mental health of nurses. B J Health Psy 2012; 17: 505–521.doi: 10.1111/j.2044-8287.2011.02051.x.
26. van der Ploeg E, Dorresteijn SM, Kleber RJ. Critical incidents and chronic stressors at work: their impact on forensic doctors. J Occ Health Psych 2003; 8: 157–166.doi: 10.1037/1076- 8998.8.2.157.
۲۴ فروردین ۱۴۰۰ ۱۴:۱۰