جمعه ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۰
 

اخبار

تحلیل سوانح دریایی ایران در یک کتاب

 اشاره    «بندر و دریا» در نظر دارد، به نیّت ارج‌نهادن به انتشار آثار مکتوب و تقدیر از پدیدآورندگان آثار حوزه‌های مختلف دریایی، بندری و بازرگانی کشتیرانی، تازه‌های نشر  را به شکلی منظم در این صفحات معرفی کند. به همین منظور، از همه‌ی ناشران، پدیدآورندگان،  مترجمان و کارشناسان دعوت می‌شود، در صورت تمایل، دو نسخه از اثر تازه‌منتشرشده‌ی خود را به نشانی: تهران، بلوار نلسون ماندلا، خیابان کیش، پلاک 40، طبقه اول شرقی، کد پستی 14111 ـــ   15188، ماهنامه‌ی «بندر و دریا»  ارسال کنند تا نسبت به معرفی آن اقدام شود.

کتاب «تحلیل سوانح دریایی ایران سال1388» به قلم دکتر علی مرادی و به همت معاونت امور دریایی سازمان بنادر و دریانوردی منتشر شد. این کتاب که در شش فصل به نام‌های «کلیات و تعاریف»، «سوانح دریایی سال 1398 به تفکیک هر ماه»، «تحلیل سوانح دریایی بر اساس ماهیت وقوع»، «تحلیل تفکیکی صد مورد از سوانح دریایی سال 1398»، «سوانح دریایی بسیار شدید در سال 1398» و «نکته‌های مدیریتی و تحلیل اجمالی عوامل اصلی و کلیدی» به چاپ رسیده، پیرامون ریشه‌یابی علل وقوع حوادث و سوانح دریایی با هدف چگونگی راهکارهای عملی پیرامون پیشگیری از تکرار آن‌هاست.

مهندس محمد راستاد، مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی، در بخشی از «سخن نخست» این کتاب، نوشته است: «ارتقاء ایمنی دریانوردان، تضمین دریانوردی ایمن، حفظ محیط زیست دریاها و کاهش سوانح دریایی، ازجمله فعالیت‌های مهم این سازمان در عرصه ملی و بین‌المللی است. بر این مبنا، بررسی سوانح دریایی کشور بر اساس قوانین ملی و کنوانسیون‌های بین‌المللی جهت ریشه‌یابی وقوع آن‌ها، اهمیتی مضاعف دارد... در مجموعه‌ی‎ پیش رو، تلاش شده تا با تجزیه و تحلیل عوامل مختلف تشکیل‌دهنده‌ی سوانح دریایی ایران در سال 1398، ریشه‌های وقوع این سوانح از ابعاد مختلف، مورد شناسایی قرار گرفته تا با برنامه‌ریزی مناسب و کنترل و مدیریت عوامل موثر، شاهد کاهش وقوع سوانح دریایی مشابه در آینده باشیم...» مهندس جلیل اسلامی، معاون امور دریایی سازمان بنادر و دریانوردی نیز در توضیح محتوای این کتاب، در بخشی از پیشگفتار نوشته است: «بررسی دقیق و به‌موقع سوانح دریایی می‌تواند به شناخت علل و ریشه‌های بروز آن‌ها اعم از عوامل انسانی، سخت‌افزاری، نرم‌افزاری و محیطی منجر شود. بررسی سوانح می‌تواند در بازنگری ساختارها، مقررات و دستورالعمل‌های ایمنی، مدیریتی و اجرایی از یک طرف و از سوی دیگر در ارتقاء کیفیت سیستم آموزش و استانداردهای به‌کارگیری افراد مورد نیاز صنعت دریانوردی و انجام دیگر اقدامات اصلاحی، موثر واقع شود...»

در بخشی از فصل کلیات و تعاریف نیز می‌خوانیم: «در گزارش حاضر، آمار دریافتی از سوانحِ به‌وقوع‌پیوسته در شناورهای تحت پرچم و نیز سوانحی که در آب‌های تحت حاکمیت به‌وقوع‌پیوسته است گردآوری شده و تلاش شده است تا سوانح به نوعی طبقه‌بندی شوند. در ارزیابی سوانح به‌وقوع‌پیوسته، بارزترین موضوع برای طبقه‌بندی سوانح، نوع شناور از نظر بدنه است، زیرا بیشترین سوانح مربوط به شناورهای سنتی بوده که عمدتا بدنه آن‌ها چوبی است...»

نکته‌ی حائز اهمیت درباره‌ی کتاب مورد بحث، مطالعه‌ی دقیق یکصد سانحه دریایی به تفکیک تاریخ و ساعت وقوع، نوع شناور و بدنه، سال ساخت، نوع سانحه، محل وقوع و تعداد مصدومین یا فوتی‌ها، به‌علاوه‌ی درج ملیت آن‌هاست. نوع نتیجه‌گیری از مطالعه چنین حوادثی، گردآورندگان این کتاب را بر آن داشته تا در کنار اشاره به ضعف‌های پدیدآیی چنین فجایعی، راهکارهایی چون لزوم افزایش ظرفیت ناوگان حمل مسافر به‌منظور کاهش فشار به شناورهای موجود، خریداری شناور جست‌وجو و نجات مادر با ظرفیت بیشتر برای نجات مسافران، تقویت سازه‌ی موتورخانه و عایق‌بندی استاندارد آن برای شناورهای فایبرگلاس، برگزاری دوره‌های بازآموزی کوتاه‌مدت مدیریت بحران برای فرماندهان و خدمه شناورهای مسافری به‌صورت سالانه و... را نیز به‌منظور برون‌رفت از این وضعیت ارائه دهند؛ مسئله‌ای مهم که در فصول پایانی کتاب به‌طور مفصل مورد اشاره قرار گرفته است.

در بخشی دیگر از کتاب آمده است: «عوامل متعددی را می‌توان در طبقه‌بندی شرایط محیطی قرار داد که عبارت‎اند از: تاریکی شب، مه، گرد و غبار و دید محدود، باران شدید، برف شدید، تگرگ، درجه حرارت خیلی کم و یا خیلی زیاد، باد شدید، امواج دریا، طوفان، عمق کم منطقه دریایی و عرض کم منطقه دریایی. مهم‌ترین اصل مشترک در شرایط محیطی عامل وقوع سوانح دریایی آن است که انسان قادر به تغییر آن شرایط نیست. بنابراین کشتی یا شناوری که در چنین شرایطی قرار گرفته است، باید توان تحمل آن را داشته باشد...»

کتاب «تحلیل سوانح دریایی ایران سال 1398»، به تازگی (زمستان 1399)، در 208 صفحه‌ی وزیری، شمارگان 500 نسخه و بهای 110 هزار تومان! از سوی انتشارات اسرار دانش منتشر شده است.

۲۴ فروردین ۱۴۰۰ ۱۴:۰۲