پنج شنبه ۲۶ فروردین ۱۴۰۰
 

اخبار

احتمال قریب‌الوقوع رفع تحریم‌ها و افزایش ترافیک کشتی‌ها؛ راهکار چیست؟

| حمیدرضا آبایی| مدیرکل بنادر و دریانوردی استان گیلان |

تحریم‌های یک‌جانبه صورت‌پذیرفته ایالات متحده آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران و تاثیر آن بر صنعت حمل‌ونقل دریایی در سه سال گذشته، کاهش ترافیک کالا در کلیه بنادر کشور و ازجمله بنادر شمالی را در پی داشته است. در شرایط فعلی که احتمال قریب‌الوقوع رفع تحریم‌ها متصور بوده، قطعا شاهد افزایش ترافیک کشتی و کالا در بنادر شمالی و ازجمله بندر انزلی خواهیم بود و لازم است شرایطی را در کوتاه‌مدت و درازمدت برای رفع و کاهش مشکلات و چالش‌های فعلی

انجام داد.
همان‌گونه که بارها از طرف دست‌اندرکاران این صنعت در حوزه دریای خزر به آن اشاره شده، کمبود و بالابودن سن ناوگان حمل‌ونقل دریایی کشور در حوزه دریای خزر، به علت تامین‌نشدن شناورهای جدید و همچنین خروج شناورهای خارجی این حوزه از دریای خزر بوده که در صورت شرایط پساتحریم مجدد و پیش‌بینی افزایش ترافیک کالاهای وارداتی و صادراتی و ترانزیتی، شاهد مشکلات عدیده در حمل‌ونقل دریایی ازجمله کمبود شناور و افزایش کرایه‌های حمل کالا خواهیم بود. بنابراین ضرورت ایجاب می‌کند تا با تامین شناورهای جدید از طریق بخش خصوصی نسبت به نوسازی ناوگان تجاری نفتی و غیرنفتی در حوزه دریای خزر اقدام شود و سازمان بنادر و دریانوردی نیز آمادگی لازم برای رفع این چالش را از طریق اعطای وام از محل وجوه اداره‌شده خود دارد.
نکته حائز اهمیت در این زمینه نیز نگاه ویژ‌ه‌ای است که باید به تغییرات عمده و اساسی ترافیک کالاهای وارده و صادره از بنادر شمالی کشور از آهن‌آلات و کالاهای فله جامد و مایع (غلات و روغن خام) کانتینری و سردخانه‌ای داشت. بنابراین نوسازی و تامین شناورهای جدید از طریق وجوه اداره‌شده سازمانی نیز می‌تواند با اولویت نوسازی ناوگان حمل‌ونقل دریایی با تغییرات اشاره‌شده باشد. 
ازجمله موضوعات قابل توجه دیگری که در خصوص ناوگان ملی در حوزه دریای خزر می‌توان به آن اشاره کرد، کمبود صنایع ساخت و تعمیرات شناورها در بنادر شمالی کشور است. هم‌اینک فقط دو سایت ساخت و تعمیرات شناورها در بنادر نکا و انزلی وجود دارد که جوابگوی تقاضاهای فعلی شناورهای ایرانی نبوده و غالب شناورهای ایرانی به‌منظور تعمیرات دوره‌ای به بنادر کشورهای دیگر حوزه دریای خزر مراجعه می‌کنند. بنابراین با توجه به این قضیه، ایجاد سایت جدید «صنعت ساخت و تعمیرات شناورها» در بنادر شمالی اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند و بندر انزلی نیز آمادگی لازم را دارد تا در اراضی و حوضچه توسعه‌یافته جدید از سرمایه‌گذاری بخش خصوصی برای این مهم اقدام کند.
از دیگر نکات قابل توجهی که در پساتحریم مجدد باید به آن اشاره کرد، متناسب‌کردن ظرفیت‌های نگهداری کالاها و زیرساخت‌های بندری در بنادر است و با شرایط کنونی حاکم بر بنادر ازجمله بندر انزلی، نیاز به ساخت ظرفیت‌های جدید نگهداری کالاهای جدید وارده به بندر (سیلو و مخازن) و آزادسازی فضاهای سرپوشیده فعلی که به ناچار به‌دلیل کمبود ظرفیت، امروزه برای نگهداری غلات استفاده می‌شود را باید در اولویت سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در نظر گرفت. ازجمله مزیت‌های ساخت سیلو و آزادسازی فضای انبارهای سرپوشیده، امکان افزایش ترافیک کالاهای صادراتی و ترانزیتی با استفاده از فضای انبارهای سرپوشیده است، زیرا پیش‌بینی افزایش ترافیک در این حوزه صادرات و ترانزیت نیز دور از تصور نیست. همچنین موضوع حائز اهمیت دیگر در صورت افزایش ترافیک کالا، با توجه به ظرفیت‌های قابل توجه موجود در منطقه برای صادرات محصولات سردخانه‌ای، نبود فضاهای سردخانه‌ای در بندر انزلی برای نگهداری این‌گونه از کالاهاست. بنابراین، این بندر آمادگی دارد تا با اولویت نسبت به دراختیارگذاشتن اراضی و امکانات لازم برای سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، در این زمینه اقدام به عمل آورد.
موضوع بعدی که باید به آن اشاره شود، ارتقای توان تجهیزاتی در بندر انزلی است که در شرایط فعلی جوابگوی تقاضاهای فعلی در بخش تخلیه غلات و کانتینر نبوده و در صورت افزایش ترافیک نیز بندر انزلی را دچار چالش بیشتری خواهد کرد که خوشبختانه با انتقال دو دستگاه برج مکنده غلاف 300 تنی از بندر امام‌خمینی (ره) به بندر انزلی، تا حدودی این مشکل کاهش پیدا خواهد کرد، اما قطعا تقاضا برای تخلیه غلات از طریق تجهیزات ویژه آن بیشتر از گذشته خواهد بود. بنابراین تامین تجهیزات جدید متناسب با تغییرات ترافیک کالا در بندر انزلی ضرورتی اجتناب‌ناپذیر خواهد بود و علاوه بر تامین تجهیزات جدید برای تخلیه غلات باید در زمینه تامین تجهیزات جدید کانتینری نیز اقدام شود.
از دیگر نکات قابل توجه در بندر انزلی برای ارائه خدمات خوب به شناورها و صاحبان کالا با توجه به شرایط آب و هوایی و بارندگی در فصول مختلف سال، نبود امکانات و زیرساخت‌های تخلیه و بارگیری در شرایط بارندگی است که نیاز به ساخت اسکله سرپوشیده برای رفع این مشکل نیز در سیاست‌های این اداره‌کل و طرح جامع بندر انزلی دیده شده است و در صورت آمادگی بخش خصوصی، این بندر در اولویت نسبت به واگذاری اسکله‌ها برای سرمایه‌گذاری بخش خصوصی اقدام می‌کند.
در پایان ذکر این نکته حائز اهمیت است که چنانچه همه زیرساخت‌های دریایی و بندری، نوسازی و ارتباط یابد، اما تعامل لازم در زمان ترخیص کالا از انبار وجود نداشته باشد، شاهد رسوب کالا در بنادر و عدم استفاده مطلوب و بهره‌ور از ظرفیت‌ها در دریا و بنادر خواهیم بود. بنابراین ضرورت تعامل ارگان‌های مرتبط با تجارت و همکاری همه‌جانبه آن برای این قضیه نیز باید مدنظر قرار گیرد و این مهم نیز می‌تواند با تشکیل کارگروه‌های کشوری و استانی تحقق یابد.  |
۲۶ اسفند ۱۳۹۹ ۱۱:۲۵