دوشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۰
 

آخرین مطالب

نگاهی به وضعیت بندری و طرح‌های پیش رو در گفت‌وگو با معاون فنی و نگهداری اداره‌کل بنادر و دریانوردی استان گیلان

حرکت در راستای تعامل شهر ‌-بندر

حرکت در راستای تعامل شهر ‌-بندر

بندر و دریا  |   آن‌چه در این گفت‌وگوی فشرده، مهدی نیکوکار، معاون فنی و مهندسی اداره‌کل بنادر و دریانوردی استان گیلان، به آن اشاره می‌کند را می‌توان در چند بخش فهرست‌وار، مرور کرد. نخست، توانمندسازی و تغییر نگرش در حوزه نیروی انسانی با هدف ارتقا و استفاده از نیروهای جوان، پس از آن تلاش برای بهبود و ارتقا توان تجهیزاتی با گسترده‌ترین حجم تعمیرات در بخش تجهیزات دریایی، بندری و مخابراتی، سپس اجرای طرح‌های کلان عمرانی و محوطه‌سازی در راستای توسعه بندر و طرح تعامل شهر ـــ بندر و درنهایت، اجرای پروژه‌های جدید در راستای مدیریت سبز با هدف افزایش راندمان و کاهش اتلاف انرژی است.

از زمان حضور در این معاونت تا به امروز چه اولویت‌هایی در حوزه نیروی انسانی در دستور کار خود قرار داده‌اید؟

پس از بررسی ساختار نیروی انسانی، برنامه‌ریزی و تطبیق آن با الزامات سازمانی مواردی همچون ارتقا، مشارکت، کار گروهی و توانمندسازی در اولویت‌های اصلی این معاونت به‌ همراه اصل فرایندسازی و اجرای پروژه‌ها با هدف استقرار ساختاری نظام‌مند و شفاف در دستور کار این معاونت قرار گرفت. بر اساس آموزه‌های نظارتی که این‌جانب در طول حداقل 17 سال کار و کسب و تجربه در بندر شهیدرجایی آموخته بودم، بر آن داشت تا علاوه بر حفظ نیرو‌های باسابقه، بستر را برای رشد، ارتقا و تجربه‌اندوزی نیرو‌های جوان فراهم کنم که در این راستا دو کار مهم در اولویت‌های کاری در زمان تصدی من در معاونت در دستور کار قرار داشته و همچنان دنبال می‌شود. در تمام دوران کاری سعی کردم فردی انتقادپذیر باشم. بنابراین در کلیه جلسات سعی بر این است تا نقدهای همکاران در سیستم مدیریت شنیده و مسیر به‌منظور تعالی و رشد سرمایه‌های انسانی به‌درستی مدیریت شود تا همواره انگیزش و معیارهای تعالی سازمانی در حوزه پرسنل حفظ شود:

1 ـــ به‌کارگیری و اهمیت نیرو‌های جوان در کنار نیروهای باتجربه با هدف آموزش فرایندهای کاری، انتقال تجربه و پشتوانه‌سازی در آینده به‌دلیل ریزش نیروهای در شرف بازنشستگی؛

2 ـــ نظارت، اجرا، کنترل، مدیریت و پایش پروژه‌ها در ساختاری فرایندمحور به‌دلیل الزامات سازمانی با ورود نرم‌افزارها یا ابلاغ دستورالعمل‌ها و رویه‌های جدید. به‌عبارتی، تغییر بستر فعالیت‌ها از کاهش تمرکز بر فرد وحرکت به سمت سیستم‌سازی.

تا به حال نیز خیلی از امور کاری در حوزه معاونت فنی و مهندسی توسط همین افراد که به آن‌ها میدان داده شده و انگیزه پیدا کرده‌اند، در حال انجام است.

 

در واقع در این بخش، تلاش شد در راستای به‌کارگیری و کنترل و پایش پروژه‌ها در بستر نرم‌افزاری و سیستماتیک‌کردن کلیه فعالیت‌ها در حوزه‌های زیر نظر این واحد، تغییراتی هم در نیروی انسانی داده شود.

دقیقا. ما نیازمند یک ساختار جدید بودیم؛ ساختاری که با کاهش تمرکز بر نیروی انسانی و حذف فرایندهای کاری سنتی در پروژه‌های عمرانی، تاسیساتی، تجهیزاتی و مخابراتی با اعمال مدیریت بر دارایی‌های فیزیکی سازمان به شکل سیستماتیک قادر باشد تا در امر پایش داده‌های ورودی، اطلاعات مفیدی از این حوزه‌ها همسو با مسیر تحقق برنامه‌ها و اهداف سازمانی و مسیری که در این حوزه تدوین شده، به‌منظور نیل به سمت تعالی ایجاد و منتقل کند؛ لذا این بندر به‌عنوان یکی از بنادر پایلوت استقرار سیستم مکانیزه تعمیر و نگهداری موسوم به CMMS انتخاب و پس از نصب و پیاده‌سازی این نرم‌افزار، کلیه فعالیت‌های تعمیراتی خود را از سال 1398 در حوزه PM و BM انجام داده است.

 

قدم بعدی چه بود؟

نیازمند ایجاد و عملیاتی‌‌کردن یک ساختار دیگر بودیم؛ ساختاری که الزام آن توسط سازمان برای کلیه پروژه‌های سرمایه‌ای ابلاغ شده بود. به‌عبارتی، در راستای استقرار نظام‌مند و یکپارچه‌سازی سیستم مدیریت پروژه بر مبنای حوزه‌های دانشی استاندارد PMBOK سامانه جامع مدیریت پروژه به ‌نام CPMS برای الکترونیکی‌کردن کلیه پرداخت‌ها به پیمانکاران در حوزه فنی و مهندسی با رعایت و تطبیق هر یک از آن‌ها با مفاد پیمان، قراردادها، قوانین و رویه حاکم بر آن طراحی و ابلاغ شد؛ لذا با توجه به فرایندهای کاری تدوین‌شده، دقت و گستره کاری بالا، آموزش کلیه پرسنل فنی انجام و با ابلاغیه‌های صادره به مدیران پروژه و کارگروه‌های مرتبط، استفاده از این سامانه، رسما از ابتدای سال 1398 برای کلیه پروژه‌های فنی اجرایی شد. با عملیاتی‌شدن این سامانه، علاوه بر اصل موضوع شفافیت در پرداخت‌ها، گزارشات مدیریتی مناسبی برای کلیه سطوح دسترسی کاربران سامانه ایجاد شد که می‌توانند در برنامه‌‎ریزی‌های آینده مد نظر قرار دهند.

سامانه‌ی دیگر، عملیاتی‌کردن سامانه GIS با هدف ذخیره‌سازی، مدیریت و جست‌وجوی لایه‌های اطلاعات مکانی به‌منظور سهولت دسترسی برای کارشناسان، کاهش موازی‌کاری در تهیه و تولید اطلاعات در آینده بوده است. درحال‌حاضر با ایجاد این ساختار، هیچ پروژه‌ای بدون پیوستِ GIS امکان اجرا نداشته و این امر باعث می‌شود تا در حین توسعه زیرساخت‌ها، به زیرساخت‌های فعلی آسیبی وارد نشود. 

 

گفتید که از راه‌اندازی سیستم تعمیر و نگهد‌اری در سطح بنادر استان، زمان قابل توجهی می‌گذرد. در این مدت چه اتفاقاتی افتاده است؟ 

از ابتدای سال 1398 تا الان، کلیه فرایندهای تعمیر و نگهداری در حوزه‌های ابنیه، تاسیسات، تجهیزات دریایی، بندری، مخابراتی و ماشین‌آلات سبک و سنگین، در بستر این سامانه (CMMS) در حال انجام بوده است. علاوه بر به‌روزرسانی اطلاعات شناسنامه‌ای تجهیزات و دستگاه‌ها، کلیه فرایند‌های کاری نیز در این حوزه به‌صورت مکانیزه در حال انجام است. خوشبختانه بندر انزلی از معدود بنادری است که پس از انجام تعمیرات اساسی اسکله‌ها، کلیه سوابق آن را در این نرم‌افزار با ریز جزئیات بارگذاری کرده تا اطلاعات لازم برای فاز نگهداری با هدف اقدامات پیشگیرانه و اصلاحی در دستور کارگروه‌های نظارتی و مدیران پروژه این بخش در آینده قرار گیرد.

 

یکی از حوزه‌های زیرمجموعه مدیریت شما، لایروبی است. در این حوزه چه اقداماتی انجام شده؟

فعالیت واحد فنی در این حوزه از دو منظر جزء کارهای با ارزش و شاخص است.

1ـــ حوزه عملیات لایروبی احداثی به‌منظور ایجاد عمق برای حوضچه و ساخت اسکله‌های جدید با هدف تکمیل توسعه دریایی بندر و ایجاد ظرفیت‌های جدید برای پهلوگیری شناورهای با آبخور و ظرفیت بالاست. در این راستا طی دو سال گذشته، لایروبی یک میلیون و 250 هزار متر مکعب را در حوضچه جدیدمان آغاز کردیم که تاکنون این حجم از ظرفیت لایروبی احداثی بی‌سابقه بوده است.

2ـــ حوزه تعمیرات اساسی و آماده‌به‌کاری لایروب‌ها: مسلما حجم لایروبی بی‌سابقه طی سال اخیر در پروژه‌های احداثی، حفظ و افزایش عمق کانال ورودی در بخش نگهداری، مستلزم آماده‌به‌کاری تجهیزات و شناورهای این بخش است. همکاران من در حوزه تجهیزات طی دو سال اخیر با یک برنامه‌ریزی جامع، کلیه شناورهای این حوزه شامل: هاپر ساکشنِ یاسین، کاتر ساکشنِ رشیدی، هاپر بارجِ عطارد و مهاجر را در فرایند داکینگ دوره‌ای (شامل تعمیرات زیر آبی و روآبی) با تغییر نگرش بر مدیریت تعمیر و نگهداری به‌گونه‌ای به‌روزرسانی و نوسازی کردند که باعث شد تا با افزایش آماده‌به‌کاری تجهیزات در سال اخیر، ظرفیت‌ عملیات لایروبی با تحول چشمگیری مواجه و از نظر حجم رسوبات جابه‌جا شده، عملکرد بسیار قابل توجهی داشته باشند. این اقدام شایسته، تاکنون منجر به افزایش پذیرش و تردد ایمن شناورها شده است.

 

در راستای تعامل شهر ـــ‌ بندر در حوزه لایروبی چه پروژه‌هایی تعریف کردید؟

ببینید! این حجم لایروبی، بسیار بالاست. ما در این مسیر یک حوزه آبریز شنبه‌بازار روگا داریم که لااقل 40 سال است مورد لایروبی قرار نگرفته و همین موضوع نه‌ فقط روی ساختار بندری، بلکه روی کیفیت زندگی مردم شهر ـــ بندر انزلی هم اثرگذار بوده و لایروبی ما می‌تواند یک خدمت مهم از سوی بندر برای مردم شهر باشد. البته لایروبی در بندر انزلی موضوعی نیست که فقط به این پروژه‌ها محدود شود. در راستای تعامل شهر ـــ‌ بندر همچنین تلاش کردیم بخشی از یک تله رسوبگیر در تالاب انزلی را حذف کنیم. به این صورت که پروژه لایروبی محدوده پل‌های غازیان مطرح شده که هم‌اکنون با پیشرفت فیزیکی 30 درصد در حال انجام است که این موضوع علاوه بر کمک به ایجاد عمق ایمن آبراهه‌های ورودی به کانال کشتیرانی بندر، باعث کاهش رسوب‌گذاری در حوضچه بندری نیز می‌شود.

 

روند وضعیت توسعه بندر انزلی در سال‌های اخیر، روندِ مثبتی بوده. معاونت شما به‌عنوان پشتیبان و حامی این توسعه، چه زیرساخت‌ها و ساختارهایی را به بندر افزوده است؟

با توجه به توسعه بندر طی سالیان اخیر (طرح توسعه اخیر بندر) و جذب سرمایه‌گذاران بخش خصوصی در اراضی تازه الحاق‌شده به بندر (از طریق استحصال دریا و خرید اراضی) نیاز به ایجاد زیرساخت شامل محوطه‌سازی، جاده‌های دسترسی، تاسیسات و غیره بوده که در دستور کار این معاونت قرار گرفت. سرمایه‌گذاری که قصد ورود و سرمایه‌گذاری دارد، پیش از هر چیز، نیازمند زیرساخت‌های اولیه مثل آب، برق، جاده، تلفن، سیستم اطفای حریق و... . در این راستا پروژه محوطه‌سازی اراضی استحصالی 22 هکتاری شامل زیرسازی و روسازی راه‌های دسترسی به اسکله‌های جدیدالاحداث بندر و خیابان‌های دسترسی به محوطه‌های واگذارشده به سرمایه‌گذاران، احداث کانال‌های تاسیساتی و دفع آب‌های سطحی به طول هشت کیلومتر و اتصال آن به کانال‌های خروجی متصل به اسکله‌ها، احداث پنج پست برق (مجهز به دیزل ژنراتور)، آبرسانی و برق‌رسانی به اسکله موجود، اجرای سیستم فاضلاب کشتی‌ها و محوطه‌ها و ایجاد شبکه رینگ بین پست قدیم و جدید، در دستور کار این معاونت قرار گرفت که اکنون این پروژه با 25 درصد پیشرفت فیزیکی در حال پیگیری و اجراست. همچنین در راستای احداث موج‌شکن‌های جدید و مطابق با طرح توسعه، عملیات تکمیل و ساخت چهار پست اسکله جنرال کارگو، غلات، دو پست اسکله دلفین نفتی و یک پست اسکله مسافری که فرایند ساخت آن‌ها از سال 1391 آغاز شده بود، دنبال شد و الحمدلله این اسکله‌ها به‌مرور طی سالیان اخیر به اتمام رسید و آخرین آن‌ها که شامل یک پست اسکله غلات و دو پست اسکله دلفین بود، در آبان امسال با حضور وزیر راه و شهرسازی به بهره‌برداری رسید.

 

اما شنیدیم که تعامل شهر ـــ بندر برای این اداره‌کل، در واقع جهت‌دهنده فعالیت‌های عمرانی و توسعه‌ای محسوب می‌شود. در این باره توضیح بدهید که در این حوزه چه پروژه‌های دیگری در دست اقدام هستند؟

به‌طور خلاصه، در دلِ پروژه‌هایی که در راستای تعامل شهر ـــ‌ بندر تعریف کردیم، یکی از پروژه‌های مهم و موفق، پیاده‌راه‌سازی و زیباسازیِ موج‌شکن غربی است که بیش از یک‌هزار و 600 متر طول داشته و تنها موج‌شکن شهری کشور است که در فضای میان شهر و دریا طراحی و اجرا شده است. افتتاح این پروژه طی سال جاری علاوه بر زیبایی، جاذبه گردشگری به‌منظور جذب توریسم در آینده فراهم خواهد کرد. در همین راستا تلاش کردیم با استفاده از پسکرانه 5/4 هکتاری موجود در موج‌شکن غربی بندر انزلی ـــ که برای ساخت مارینا در نظر گرفته شده بود ـــ جذب سرمایه‌گذار را تسهیل و فراهم کنیم.

موضوعات در معاونت فنی بسیار گسترده است. زیباسازی ساختمان‌ها و نماهای بیرونی و داخلی بندر، اصلاح کانال‌های آبرفتی، اصلاحات ترافیکی (به‌خصوص در حوزه مسیرهای دسترسی و تردد کامیون‌ها)، ریل‌گذاری، اصلاح و نوسازی محوطه‌ها و باراندازها، و نورپردازی ساختمان‌های قدیمی و جرثقیل‌های بوم زرافه‌ای از دیگر پروژه‌های در دست اقدام یا اجراشده‌ی این معاونت است.

همه این موارد از این منظر قابل اهمیت بوده که بندر انزلی در داخل شهر قرار داشته و نمایش آن در اذهان شهروندان از اهمیت بالایی برای بندر برخوردار است. ما نمی‌خواهیم صرفا با تمرکز بر روی کارِ بندری، خاطر شهروندان را مکدر کنیم. برای ما مهم است که با زیباسازی بندر، تریبونِ ترویج فرهنگِ دریامحور در سطح شهر باشیم. مثلا همان‌طور که در زیباسازی بندر اقداماتی کردیم، در بحث زیباسازی و نورپردازی دیوار‌های بندر که محدوده‌های بندری را از سطح شهر جدا می‌کند نیز اقدام به ورود و بازسازی کردیم. حتی برای زیباسازی ورودی بندر، سَردرِ ورودی جدیدی طراحی و اجرا کردیم تا جلوه و تصویری زیبا از شهر نمایان شود.

 

درحال‌حاضر این اداره‌کل، خدمات خود را به تمام بنادر استان می‌دهد؟

با توجه به ساختار تشکیلاتی، پروژه‌های عمرانی کلیه بنادر تابعه این استان شامل بندر آستارا (در چارچوب شرح وظایف قراردادی که به شرکت کاوه واگذار شد) و پروژه احداث بندر مسافربری چمخاله، در این معاونت توسط همکاران فنی و ستادی در سازمان در حال پیگیری است. همچنین به‌دلیل داشتن تجهیزات پیشرفته لایروبی، گاه به‌دلیل کمک به لایروبی کانال‌های ورودی دیگر بنادر این استان و بنادر استانی هم‌جوار با اعزام این لایروب‌ها، امر خدمات‌رسانی به آن‌ها نیز انجام می‌شود. همچنین به‌دلیل مجهز بودن این اداره‌کل به یک دستگاه جایرو پلن برای پایش سواحل و ساخت‌وسازهای غیرمجاز، از این پرنده (که مدیریت نگهداری و پروازی آن تحت دو اداره زیر مجموعه این معاونت برنامه‌ریزی می‌شود) استفاده شده و حتی امسال برای اولین بار عملیات گشت‌زنی و رصد سواحل دریای خزر توسط این پرنده انجام و گزارش آن به مراجع سازمانی منعکس شد.

 

در حوزه‌های دیگر چه اقداماتی صورت گرفته است؟

از دیگر کارهای اصولیِ انجام‌شده در دوران مسئولیت، می‌توان به اورهال‌کردن تاسیسات برقی و مکانیکی، انعقاد و در دست اجرا بودن مدیریت مصرف انرژی در راستای تمدید گواهینامه اخذ‌شده (ایزو 50001)، هوشمندسازی سیستم اعلام و اطفای حریق با هدف ارتقای سطح ایمنی بندر، ساخت قطعات و بومی‌سازی آن‌ها به‌دلیل تحریم‌ها، تقویت توان عملیاتی تجهیزات تخلیه و بارگیری خطوط اصلی و فرعی با انعقاد قراردادهای مختلف و بازسازی کامل بزرگ‌ترین بارج فلت منطقه تحت مالکیت اداره‌کل اشاره کرد.

امروز با ریل‌گذاری و برنامه‌ریزی صحیح در حوزه تعمیر و نگهداری تجهیزات به موقعیتی رسیده‌ایم که ان‌شاءالله در سال آینده در این حوزه با کمترین چالش در آماده‌ی کار نبودن و کمبود تجهیزات مواجه شده و بتوانیم به‌عنوان واحد پشتیبان، نیازمندی‌های واحدهای بهره‌بردار بندری و دریایی را به نحو احسن فراهم کنیم. |

 

۲۵ اسفند ۱۳۹۹ ۱۳:۵۹