سه شنبه ۲۵ خرداد ۱۴۰۰
 

آخرین مطالب

در گفت‎وگو با معاون امور دریایی سازمان بنادر و دریانوردی مطرح شد:

در آستانه‌ ورود به عصر جدیدی از کشتیرانی قرار داریم

در آستانه‌ ورود به عصر جدیدی از کشتیرانی قرار داریم
شعار امسال روز جهانی دریانوردی، با تکیه بر توسعه اقتصادی، رنگ و بویی محیط زیستی دارد؛ شعاری که تمرکز خود را بر اهداف توسعه پایدار سال ۲۰۳۰ میلادی قرار داده و در کنار آن، تاکیدی جدی به موضوع محیط زیست در حوزه دریایی دارد. این شعار در روزهایی انتخاب شد که همه‌‌گیری ویروس کرونا زندگی تمامی مردم دنیا و اقتصاد جهانی را تحت تاثیر قرار داده و حمل‌ونقل کالا را با مشکل مواجه کرده است؛ اما در این شرایط، حمل‌ونقل دریایی نقشی پررنگ‌تر از قبل بازی کرد و در تامین نیاز کشورها، قدم‌هایی بزرگ برداشت، تا جایی که جلیل اسلامی، معاون امور دریایی سازمان بنادر و دریانوردی، معتقد است: «حمل‌ونقل دریایی در شرایط کرونایی توانست بیش از هر زمان دیگری ثابت کند که بدون حضور موثر و پایدار کشتیرانی، تجارت جهانی تا چه حد با رکود مواجه خواهد شد.» 
حمل‌ونقل دریایی، در روزهای سختی که جهان با آن روبه‌رو است، نشان داد که راهی مطمئن و مقرون‌به‌‌صرفه برای کمک به توسعه اقتصادی کشورهاست و در این راه، فعالان حوزه دریانوردی نقشی کلیدی دارند؛ نقشی که به اعتقاد معاون امور دریایی سازمان بنادر و دریانوردی، «بدون درنظرگرفتن آن، پیوند بین تامین‌کنندگان در سرتاسر جهان قطع و دسترسی به توسعه پایدار بسیار دشوار خواهد شد.»   گفت‌وگوی ماهنامه «بندر و دریا» با جلیل اسلامی، معاون امور دریایی سازمان بنادر و دریانوردی، بیشتر حول جایگاه حمل‌ونقل دریایی در توسعه پایدار و چگونگی تحقق شعار امسالِ روز جهانی دریانوردی است که می‌خوانید. 

همان‌‌طور که می‌دانید، آیمو، «کشتیرانی پایدار برای سیاره پایدار» را به عنوان شعار سال جامعه دریانوردی برگزیده است. شما دلیل این انتخاب را چه می‌دانید و به نظر شما این شعار چگونه قابل تحقق است؟

سازمان بین‌المللی دریانوردی، به‌واسطه ارتباط آن با حمل‌ونقل دریایی و صنعت کشتیرانی، ازجمله حلقه‌های مهم تحقق اهداف 17گانه‌ی توسعه‌ی پایدار سازمان ملل متحد است. این اهداف در سال 2015 تدوین شده‌اند و مقرر شده که تا 15 سال آینده در حد برنامه‌ریزی کاملا محقق شوند. لذا، از سال 2015، هرساله سازمان‌های بین‌المللی در حوزه‌های موضوعی ذی‌ربط، راهبردها و اهداف کوتاه‌مدت و میان‌مدت خود را طوری برنامه‌ریزی می‌کنند که درنهایت گامی در جهت توسعه پایدار برداشته باشند. شاید در شرایط کرونایی این شعار چندان مناسب نباشد، ولی صنعت کشتیرانی و حمل‌ونقل دریایی حتی در این شرایط سخت نیز کارایی و اثربخشی خود را نشان داده و حتی یک روز هم تجارت جهانی، که بیش از 80 درصد آن از طریق حمل‌ونقل دریایی است، متوقف نشده و شاید حتی بتوان گفت تجارت جهانی بیش از پیش به اهمیت و جایگاه عامل اصلی جابه‎جایی خود، یعنی حمل‌ونقل دریایی، واقف شده است.

دبیرکل سازمان بین‌المللی دریانوردی در پیام امسال خود، با محوریت شعار امسالِ روز جهانی دریانوردی، به اهمیت و جایگاه توسعه پایدار و نقش کشتیرانی و صنعت حمل‌ونقل دریایی در تحقق آن پرداخته است. کی‌تاک‌لیم در این پیام مهم، با یادآوری شرایط بسیار حساس همه‌گیری کرونا، خاطرنشان کرده که در این شرایط، قطع به یقین، اولویت‌های ما تغییر کرده است و شاید این شعار برای امسال و حتی چند سال آینده چندان همخوانی نداشته باشد. سازمان ملل متحد در سال 2015 اهداف پایداری را در 17 بخش مشخص کرده که ازجمله مهم‌ترین مولفه‌های آن، کشتیرانی است. به‌صورت کلی، حمل‌ونقل دریایی در شرایط کرونایی توانست بیش از هر زمان دیگری ثابت کند که بدون حضور موثر و پایدار کشتیرانی، تجارت جهانی تا چه حد با رکود مواجه خواهد شد و نشان داد که چطور با همدلی و همکاری می‌توان حتی در سخت‌ترین شرایط بر مشکلات فائق آمد. اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد تنها زمانی محقق خواهد شد که صنعت کشتیرانی و حمل‌و‌نقل پایدار، این اهداف را، در زمینه‌ی تجارت جهانی و تسهیل اقتصاد جهانی، پشتیبانی و حمایت کند.

 

شعار امسال آیمو پیوندی جدی با موضوع توسعه دارد. نقش دریانوردی در توسعه پایدار را چطور ارزیابی می‌کنید؟ و به نظر شما، دریانوردان چگونه می‌توانند به اهداف توسعه‌ای کشورها کمک کنند؟

سازمان ملل متحد طی اعلامیه‌ای اهداف توسعه پایدار جهان را برای 10 سال آینده تبیین کرده است. در این سند، موضوع توسعه پایدار بر اساس سه مولفه اصلی اجتماعی، اقتصادی و محیط زیستی در نظر گرفته شده، که سپس بر همه‌ی زمینه‌ها تسری می‌یابد. بر این اساس، سازمان بین‌المللی دریانوردی نیز سند چشم‌انداز، اهداف، راهبردها، برنامه‌ها و چالش‌های پیش روی جامعه جهانی دریانوردی را تهیه کرده است. از یک سو، تاثیر رشد اقتصادی بر صنعت حمل‌ونقل دریایی و از سوی دیگر، تحولات فناورانه، ملاحظات محیطی و انسانی، و الزامات کنوانسیونی، سختی‌های زیادی را بر این صنعت تحمیل می‌کند.

حمل‌ونقل پایدار یک موضوع لایه‌لایه است و به‌نوعی زیرساخت اصلی همه‌ی فعالیت‌های درگیر توسعه پایدار در نظر گرفته می‌شود. در فراهم‌سازی این مهم، دریانوردان نقش کلیدی دارند و بدون درنظرگرفتن آنان، پیوند بین تامین‌کنندگان در سرتاسر جهان قطع و دسترسی به توسعه پایدار بسیار دشوار خواهد شد.

در خصوص چگونگی مشارکت دریانوردان برای نیل به اهداف توسعه‌ای، خاطرنشان می‌سازد که لازم است فعالیت اقتصادی در تعادل با ظرفیت اقیانوس‌ها باشد تا از توسعه پایدار فعالیت‌ها در محیط دریا اطمینان حاصل شود. ناهماهنگی و تقاضاهای رقابتی می‌تواند منجر به فعالیت‌های غیرقانونی در استفاده از محیط دریا و آسیب به سلامت اقیانوس‌های جهان ‌شود. لذا، برای پیشگیری از این اتفاق، تعادل بین منافع رقابتی و همکاری دست‌اندرکاران ضروری است. هرگونه تصمیم مبنی بر استفاده از اقیانوس باید توسط تمام ذی‌نفعان تحلیل شود و اقیانوس‌ها با درنظرگرفتن همه استانداردهای جهانی و اطمینان از بهره‌برداری پایدار مورد استفاده قرار گیرند. در مفهوم وسیع‌تر، آیمو و جامعه‌ی دریانوردی نقش مهمی در دستیابی به توسعه‌ی پایدار و اهداف مربوط به آن (تبیین‌شده توسط سازمان ملل متحد) دارند. اهداف توسعه‌ای یکی از بلندپروازانه‌ترین کارهای سازمان ملل متحد تا به امروز است که برای حفاظت از سیاره‌ی زمین، ساکنان آن و اطمینان از صلح و سعادت، اهداف روشنی دارد. صنعت دریانوردی مهم‌ترین بخش زنجیره‌ی تامین جهانی است که میلیاردها نفر به آن وابسته هستند. آیمو، ادامه‌ی مشارکت کشتیرانی برای رشد پایدار را تا آن‌جا لازم می‌داند که به‌نحوی انتظارات جامعه‎ی امروزی درباره‌ی ایمنی، محیط زیست و مسئولیت اجتماعی برآورده شود. در این راستا و همچنین در راستای ارتقای کارایی و پایداری کشتیرانی، ارتباطات فزاینده و ائتلاف بین کشتیرانی، بندر و صنایع لجستیکی بسیار بااهمیت است. جمهوری اسلامی ایران نیز، با توجه به برنامه‌های توسعه‌ای خود، هم‌راستا با توسعه پایدار و همسو با سایر کشورهای جهان، با لحاظ‌کردن چالش‌های پیش روی جامعه دریانوردی و ایجاد ظرفیت‌های لازم در عرصه داخلی، درصدد بهره‌برداری از توانمندی‌ها و فرصت‌های موجود در ابعاد ملی و بین‌المللی است.

 

کشورهای عضو سازمان جهانی دریانوردی برای تحقق هرچه بهتر این شعار چه تکالیفی بر عهده دارند؟ 

صنعت کشتیرانی برای این‌که بتواند به تحقق اهداف و توسعه پایدار ملل متحد کمک کند، در ابتدا باید این پایداری را در درون خودش به اثبات برساند. لذا، این صنعت باید بتواند توازنی بین فعالیت‌های امروز و آینده‌ی خود و الزامات توسعه پایدار برقرار کند. کشورهای عضو آیمو نیز با اجرای یکنواخت و هماهنگ الزامات و مقررات آن می‌توانند در تحقق این مهم سهیم باشند و توازنی بین ایمنی دریانوردی و حفظ محیط زیست دریایی برقرار کنند. مسئولیت حفظ ایمنی، امنیت دریانوردی و همچنین حفظ محیط زیست دریایی از یک طرف، و از طرفی دیگر، کارایی و اثربخشی کشتیرانی، وظایفی است که به سازمان بین‌المللی دریانوردی محول شده است و کشورهای عضو آیمو موظف به همراهی این سازمان در ارتقای هرچه بیشتر ایمنی دریانوردی و کشتیرانی دیجیتال هستند. ازجمله اهداف مهم آیمو، کاهش کربن و درنهایت به صفر رساندن میزان استفاده از آن است که این امر تنها با همکاری و هم‌بستگی کشورهای عضو محقق می‌شود. کاهش ذرات ریز و پلاستیک در آب‌های بین‌المللی و اقیانوس‌ها، تسهیل ترافیک دریایی، توانمندسازی بانوان در سطح جامعه دریایی جهانی، ایجاد سامانه مقابله و پاسخ قدرتمند برای مواجهه با تهدیدات جهانی علیه ایمنی و امنیت دریانوردی، حفاظت از محیط زیست دریایی و درنهایت توسعه دریایی کشورهای در حال توسعه با استفاده از قابلیت‌های همکاری بین کشورهای عضو، ازجمله اهداف مهم آیمو است که قطعا بدون همکاری و هماهنگی کشورهای عضو تحقق نمی‌یابد.

 

سازمان بنادر و دریانوردی برای تحقق این شعار چه زیرساخت‌هایی دارد و به چه برنامه‌ریزی یا زیرساخت‌هایی برای رسیدن به این مهم نیازمند است؟ 

شعار جدید آیمو بیشتر بر روی نقش مهم و تاثیرگذار این صنعت در زمینه‌های زیست‌محیطی تاکید دارد. ازاین‌رو، سازمان بنادر و دریانوردی، با داشتن زیرساخت‌هایی کاملا به‌روز و منطبق با استانداردهای جهانی، در زمینه‌های حفاظت محیط زیست و ایمنی دریایی فعالیت می‌کند. در این زمینه، به‌لحاظ زیرساخت‌های اداری، اداره ایمنی و محیط زیست دریایی در ساختار این سازمان در نظر گرفته شده است. همچنین، از نظر زیرساخت‌های لجستیک نیز، در تمامی بنادر کشور شناورهای مقابله با آلودگی و شناورهای جست‌وجو و نجات با امکانات کاملا به‌روز مشغول فعالیت هستند. تضمین پایداری فعالیت‌ها در جهان در قالب‌ اهداف توسعه پایدارِ تدوین‌شده از سوی سازمان ملل متحد امکان‌پذیر است و سازمان بنادر و دریانوردی نیز از این حرکت مستثنا نیست. یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های مرجع دریایی، مراکز و تجهیزات مقابله با آلودگی دریایی است که با حفاظت از محیط زیست در دریا و ساحل، تداوم زندگی و فعالیت در این پهنه را نه‌تنها برای انسان، بلکه برای آبزیان و گونه‌های مختلف دریایی ممکن می‌سازد. از سوی دیگر، خدمات دریایی از قبیل انجام لایروبی، ایجاد علائم کمک‌ناوبری، راهنمایی کشتی‌ها، جست‌وجو و نجات دریایی و غیره، ایمنی، امنیت و کارایی فعالیت‌های دریانوردی را برای کسب اهداف پیش‌بینی‌شده تضمین می‌کنند. 

در کنار زیرساخت‌های فوق که اکنون در بخش دریایی کشور موجود و فعال هستند، مواردی نیز برای بهینه‌سازی و ارتقای کارایی آن‌ها ضرورت دارند، ازجمله: برنامه‌ریزی جهت پیروی از الزامات مقررات و کنوانسیون‌های دریایی (مصوب آیمو) و انطباق با آن‌ها از طریق شیوه‌هایی مانند مشارکت سازمان بنادر و دریانوردی در ممیزی اجباری آیمو در آینده نزدیک؛ برقراری مجدد تعاملات بین‌المللی موثر به‌منظور استفاده از سرویس‌های ماهواره‌ای (مانند اینمارست)، تعمیر و نگهداری تجهیزات موجود و غیره؛ و تامین بودجه و تسهیلات مورد نیاز برای استفاده از ظرفیت‌های جامعه دریایی کشور در رسیدن به اهداف پیش‌بینی‌شده.

 

به نظر شما، مسئله آموزش و نقش موسسات آموزشی در تحقق شعار جدید آیمو چقدر موثر است؟

امروزه، یکی از مباحث در صنعت حمل‌ونقل، بحث پایداری است. اگرچه پایداری در بخش دریایی می‌تواند برای کشورهای عضو به‌عنوان چالش مطرح باشد، ولی آیمو با تدابیر و برنامه‌ریزی‌های بلندمدت و حساب‌شده سعی کرده تا به‌نحوی این چالش‌ها را به فرصت تبدیل کند؛ تا ضمن رونق صنعت حمل‌ونقل دریایی در سطح بین‌المللی، محیط زیست (هوا و دریا) هم به‌نحو شایسته‌ای حفاظت شود، که به نظر در این امر نیز موفق عمل کرده است.

بدون شک، دریانوردان قلب تپنده صنعت حمل‌ونقل دریایی هستند. به عبارتی، دریانوردان مجری طرح‌های زیست‌محیطی سازمان جهانی دریانوردی هستند. با توجه به رشد چشمگیری که در دهه‌ی اخیر در صنعت کشتی‌سازی و تجهیزات کمک‌ناوبریِ پیشرفته اتفاق افتاده، نیز اصلاحات گسترده‌ای که در کنوانسیون‌های دریایی، به‌خصوص کنوانسیون استانداردهای آموزش، صدور گواهینامه‌ها و نگهبانی دریانوردان (STCW) انجام گرفته، نقش آموزش و به‌روزرسانی دانش افسران کشتی‌ها بیش از پیش نمایان می‌شود. موسسات آموزشی که کار آموزش دریانوردان (اعم از تربیت، ارتقا و به‌روزرسانی دانش دریانوردان) را به عهده دارند، با ارتقای کیفیت خود (اعم از تجهیزات کمک‌آموزشی به‌روز، استفاده از اساتید مجرب دریایی، استفاده از منابع درسی به‌روز و ایجاد محیط آموزشی مناسب برای یادگیری)، می‌توانند نقش بسزایی در کشتیرانی پایدار برای سیاره پایدار ایفا کنند. 

بی‌توجهی به مقوله‌ی آموزش دریانوردی، خسارات جبران‌ناپذیری به جان انسان‌ها، منابع (چنددَه تا چندصد میلیون دلار) و همچنین محیط زیست وارد می‌کند، و در این میان، صدمه به انسان‌ها و محیط زیست هرگز  قابل جبران نیست.

 

در بیانیه‌ی دبیرخانه آیمو اشاره شده که «صنعت کشتیرانی با پیروی از چهارچوب نظارتی آیمو، گذار به‌سمت آینده‌ای پایدار را آغاز کرده و اقداماتی برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، پایین‌آمدن گوگرد در سوخت و روغن‌موتور کشتی‌ها، اجرای کنوانسیون مدیریت آب توازن، تبادل الکترونیکی و حل چالش‌های دیجیتالی برای بهبود و کارایی حمل‌ونقل مدنظر قرار داده است». ایران در این عرصه چه قدم‌هایی برداشته است؟ 

سازمان بنادر و دریانوردی، با همکاری نهادهای داخلی، اقداماتی را در دستور کار قرار داده که می‌توان به مواردی اشاره کرد: 

ـــ  هماهنگی با وزارت نفت جهت تامین سوخت کم‌گوگرد منطبق با الزامات 2020 سازمان آیمو، و الزام کشتی‌ها به استفاده از سوخت حاوی حداکثر 5/0 درصد گوگرد؛

ـــ  تامین تجهیزات آزمایش و بازرسی آب توازن کشتی‌ها، به‌منظور جلوگیری از انتقال گونه‌های آبزی مهاجم به درون بوم‌سازگان دریایی کشور و منطقه؛

ـــ برگزاری دوره‌های آموزشی ضروری، با همکاری سازمان‌های بین‌المللی از قبیل سازمان ایمنی دریایی اروپا (امسا) به‌منظور ارتقا و به‌روزرسانی دانش و مهارت پرسنل و بخش‌های ذی‌ربط؛ و

ـــ برگزاری مانورهای ملی و استانی مقابله با آلودگی دریایی، به‌منظور حفظ آمادگی عملیاتی تیم‌های فعال در زمینه حفاظت از محیط زیست دریایی در برابر سوانح منجر به آلودگی نفتی.

 

شیوع ویروس کرونا، امسال را برای اقتصاد جهان به سالی سخت تبدیل کرد. برای صنعت دریانوردی و به‌خصوص دریانوردی ایران، چگونه سالی بود؟

شیوع ویروس کرونا، به‌ویژه بر حوزه اقتصادی اثرات فراوانی گذاشت. در صنعت حمل‌ونقل دریایی جهان، برای سال 2020 رشدی معادل سه درصد، نسبت به سال 2019، پیش‌بینی شده بود، اما به‌علت کندشدن فعالیت‌های اقتصادی و بر اساس آمار و اطلاعات دریافتی، تاکنون، به‌طور خوش‌بینانه، تنها یک درصد رشد برآورد می‌شود. ویروس کرونا آهنگ رشد در صنعت حمل‌ونقل را کاهش داده و این کاهش بر فعالیت دریانوردان نیز اثرگذار بوده است. در همه‌گیری ویروس، با تمهیداتی که نهادهای دریایی کشور به‌ویژه سازمان بنادر و دریانوردی اندیشیدند و با شیوه‌نامه‌های بهداشتی که برای پیشگیری از شیوع ویروس کرونا تهیه شد، گزارشی از ابتلای دریانوردان ایرانی به این ویروس دریافت نشده است. از سوی دیگر، سازمان بین‌المللی دریانوردی، به‌منظور حفظ زنجیره تامین در عرصه جهانی، اقداماتی را در تنظیم مقررات و روش‌های پیشگیری بر روی کشتی‌ها و در ارتباط با تردد دریانوردان به کشورها و بنادر تدوین کرده تا از وجود مقررات و روش‌های صحیح پیشگیری اطمینان حاصل کند. در منطقه خلیج فارس، اولین کشوری که درگیر این ویروس شد، ایران بود. این امر محدودیت‌هایی را در تردد به وجود آورد، اما خوشبختانه، با اقدامات به‌موقع و منطبق با شیوه‌نامه‌های بهداشتی، بخشی از این محدودیت‌ها رفع شد. صنایع دریایی و دریانوردی از پیامدهای همه‌گیری کووید ـــ 19 مصون نبوده‌اند، و محدودیت‌های ناشی از این همه‌گیری بر فعالیت کشتی‌ها و دریانوردان نیز سایه افکنده است. یکی از بزرگ‌ترین مشکلات ناشی از شیوع این بیماری، کاهش امکان تردد در سطح بین‌المللی است که جنبه‌هایی از کشتیرانی مانند تعویض خدمه کشتی و بازگشت آن‌ها به وطن، صدور مجوز ورود به بندر برای خدمه کشتی‌های پهلوگرفته در بنادر، اعزام تیم‌های بررسی سوانح دریایی برای رسیدگی و انجام تحقیقات در خصوص سوانح رخ‌داده برای کشتی‌های تحت پرچم در سایر نقاط دنیا را تحت‌الشعاع قرار داده است. به‌علاوه، رکود نسبی فعالیت‌های تولیدی و اقتصادی، به کاهش تقاضا برای استفاده از خدمات حمل‌ونقل دریایی منجر شده که تاثیر اقتصادیِ بسزایی بر صنایع دریایی و دریانوردی

داشته است.

 

درباره اقدامات و حمایت‌هایی که از بخش دریانوردی کشور در ایام کرونا شده توضیح دهید. 

از بدو شیوع کرونا و در جهت جلوگیری از ابتلای دریانوردان به این ویروس، سازمان بنادر و دریانوردی در راستای صدور یا تمدید گواهینامه‌های دریانوردان اقداماتی را به این شرح انجام داده است:

ـــ مکاتبه با آیمو و اخذ بخشنامه جهت تمدید گواهینامه‌های دریانوردان با مهلت شش‌ماهه از زمان انقضای گواهینامه‌ها، بدون شرکت در جلسات آموزشی مربوطه؛

ـــ به‌منظور رعایت شیوه‌نامه‌های بهداشتی و جلوگیری از تجمع شرکت‌کنندگان در آزمون سمت‌های نامحدود در تهران، زیرساخت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری ایجاد و آزمون‌های کتبی در بنادر با موفقیت برگزار شد؛

ـــ به‌منظور پیشگیری از مراجعه شرکت‌کنندگان در آزمون‌های شفاهی به مرکز، زیرساخت‌های مناسب جهت برگزاری برخط این‌گونه آزمون‌ها در بنادر شمالی کشور آماده شد؛

ـــ  به‌منظور پیشگیری از مراجعه حضوری برای تمدید دفترچه‌های قدیمی، دفترچه‌های خام جدید برای دریانوردان تهیه و از طریق پست برای آن‌ها ارسال شد؛

ـــ  ارائه مجوز برگزاری دوره‌های آموزشی برخط به مراکز آموزشی واجد شرایط و تهیه شیوه برگزاری دوره آموزشی مجازی با استفاده از شبیه‌سازها و کلاس‌های آموزشی حضوری با رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی. در حال حاضر، دوره‌های آموزش دریانوردی به‌صورت برخط و بخش عملی آن، با رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی، و بخش‌های نیازمند استخر از طریق پرده‌نگار و فیلم انجام می‌شود.

همچنین، اقدامات در حوزه ناوگان عبارت‌اند از:

ـــ هماهنگی تخصیص اعتبار به بنادر به‌منظور تامین تجهیزات و اقلام بهداشتی و حفاظت فردی؛

ـــ ابلاغ راهنماهای کنترل بهداشتی و فرم گزارش روزانه اقدامات، ارسالی از ستاد مدیریت بحران وزارت راه و شهرسازی به بنادر و واحدهای ستادی به‌منظور اجرا و ابلاغ به کارگزاران دریایی و بندری؛

ــ انجام عملیات تب‌سنجی رانندگان خودروها و کامیون‌های ورودی به بندر، شناورها، کارکنان بندر، گمرک و ارباب‌رجوع؛

ـــ تدابیر لازم در خصوص تردد خدمه شناورهای خارجی؛

ـــ هماهنگی جهت اعزام مامور بهداشت مرزی (قرنطینه) قبل از اعزام راهنما، و انجام اقدامات پهلوگیری شناورهای خارجی (در خصوص موتورلنج‌ها و لنج‌های باری نیز پس از ورود به بندرگاه و قبل از پیاده‌شدن، موارد کنترلی انجام می‌گیرد)؛

ـــ لغو تمامی فعالیت‌های شناورهای تفریحی و گردشگری با مبدا بندر کیش؛

ـــ ضدعفونی شناورهای باری؛

ـــ الزام مالکان شناورها به تامین اقلام ایمنی و ضدعفونی شناورها؛

ـــ توزیع اقلام بهداشتی بین کارکنان بنادر؛

ـــ الزام شرکت‌های پیمانکار به غربالگری و معاینه تمامی کارکنان اقماری قبل از ورود به محل کار؛

ـــ الزام تامین‌کنندگان خدمات دریایی و بندری به تامین اقلام بهداشتی و حفاظت فردی برای کارکنان؛

ـــ الزام سوخت‌گیری تجهیزات و ماشین‌آلات توسط کاربر جایگاه سوخت؛

ـــ امحای دستمال‌ها، دستکش‌ها و ماسک‌های استفاده‌شده از سطل‌های دردار و تخلیه روزانه زباله‌ها در کیسه‌های پلاستیکی محکم در هر روز کاری توسط مسئول نظافت؛

ـــ شناسایی افراد پرخطر بر اساس نتایج معاینات ادواری و اعلام به امور اداری؛ 

ـــ شناسایی افراد دارای علائم یا مبتلا به بیماری در مبادی ورودی شرکت‌های فعال بندری و ارجاع به مراکز درمانی؛

ـــ  آماده‌سازی اتاق ایزوله در درمانگاه مجتمع بندری شهیدرجایی؛

ـــ آماده‌سازی آمبولانس ایزوله در درمانگاه مجتمع بندری شهیدرجایی؛

ـــ خرید دستگاه تب‌سنج در بندر شهیدرجایی؛

ـــ  تهیه تب‌سنج و استفاده از آن در بندر آستارا؛

ـــ تجهیزکردن آمبولانس‌ها از نظر تجهیزات اولیه مقابله با کرونا (بندر امام‌خمینی(ره))؛

ـــ تهیه و ابلاغ فلوچارت مقابله با بیماری کووید ـــ 19 به‌تمامی شرکت‌ها (بندر امام‌خمینی(ره))؛

ـــ تحویل تب‌سنج لیزری به بنادر تابعه در برخی استان‌ها از قبیل استان بوشهر، به‌منظور کنترل خدمه شناورهای ورودی به بنادر؛

ـــ    ضدعفونی تمامی شناورهای مسافری ۴۰ دقیقه قبل از مسافرگیری؛

ـــ  تب‌سنجی گروه پاس شناورها با همکاری واحد قرنطینه؛

ـــ جلوگیری از تردد کارکنان شناورهای خارجی پهلوگرفته در بنادر، به‌ویژه امکان عمومی عرضه مواد غذایی؛

ـــ  نظارت دقیق بر فرایند پاس شناورها در لنگرگاه.

اقدامات قابل توجهی نیز  در حوزه پایانه‌ها صورت گرفته است که عبارت‌اند از:

ـــ انجام و نظارت دقیق بر دستورالعمل‌های بهداشتی مسافران در بنادر مسافری، با همکاری مراکز بهداشت شهرستان‌های بندری؛

ـــ انجام عملیات ضدعفونی و سم‌پاشی محیط‌های اداری و پایانه‌ها، با تاکید بر پایانه‌های مسافری؛

ـــ بازدیدهای مستمر بهداشتی از اماکن عرضه خدمات بهداشتی، رفاهی و تغذیه‌ای در بنادر (از قبیل رستوران‌ها، فروشگاه‌ها، آسایشگاه‌ها، مراکز ارائه خدمات درمانگاهی، اماکن ارائه‌دهنده خدمات در کوی‌های سازمانی و...) و تشدید نظارت‌های بهداشتی؛

ـــ   نصب تجهیزات تزریق مواد شوینده و ضدعفونی در اماکن عمومی؛

ـــ  انجام عملیات تب‌سنجی مسافران در پایانه‌های مسافری؛

ـــ  تهیه و توزیع اقلام بهداشتی و حفاظت فردی؛

ـــ  پیگیری جهت استقرار قرنطینه انسانی در مبادی ورودی مسافران به بندرگاه کیش؛

ـــ  ضدعفونی تمامی مکان‌های اداری، عملیاتی و پایانه‌ها، تجهیزات و خودروها؛

ـــ  تمهیدات لازم در آسانسورها به منظور جلوگیری از تماس دست با کلیدها (بندر امیرآباد)؛

ـــ  اختصاص یک پست اسکله برای پاس ورود شناورهای چوبی (بندر شهیدباهنر)؛

ـــ ضدعفونی پایانه‌های مسافری دو بار در شبانه‌روز (قبل و بعد از شروع فعالیت پایانه)؛

ـــ  تهیه و توزیع اقلام بهداشتی و حفاظت فردی؛

ـــ الزام تامین‌کنندگان خدمات دریایی و بندری به تامین اقلام بهداشتی و حفاظت فردی برای کارکنان؛

ـــ کنترل بهداشتی و تب‌سنجی کارکنان فعال و مسافران در بنادر؛

ـــ کاهش ساعت کاری برخی از تامین‌کنندگان خدمات بندری، بدون ایجاد اختلال در فرایندهای بندری.

 

با توجه به رشد صنعتی و پیشرفته‌شدن کشتی‌ها، آینده صنعت دریانوردی را چطور ارزیابی می‌کنید؟

امروزه، با الگوهای نوینی مواجه هستیم که منشا آن‌ها عمدتا فناوری‌های خلاقانه‌ی دیجیتالی یا هوش مصنوعی است. تنها چیزی که می‌توان بااطمینان گفت این است که هیچ‌چیز در آینده شبیه به امروز نخواهد بود و جهان کشتیرانی نیز به‌زودی تغییرات عمده‌ای را به خود می‌بیند. حجم تغییراتی که در 10 تا 20 سال آینده رخ می‌دهد، برابر با تغییراتی خواهد بود که در 100 سال گذشته

رخ داده‌اند. 

هم‌اکنون گرایش‌های فناوری‌محور بسیاری وجود دارد و صنعت دریانوردی با سرعت زیاد به آن‌ها تمایل نشان می‏دهد. این گرایش‌ها و آن‌چه انقلاب صنعتی چهارم نامیده می‌شود، به‌زودی هم بر سازمان بین‌المللی دریانوردی و هم بر کشتیرانی اثر خواهد گذاشت. کلان‌داده‌ها، هوش مصنوعی، ربات‌ها و در دسترس قرارگرفتن منابع انرژی‌های نوین از موارد اصلی هستند. بازیگران جدید در حال ورود به صحنه هستند و ائتلاف‌های جدیدی شکل گرفته‌ است. همچنین، مفهوم کشتی هوشمند در حال تکامل است و می‌تواند در چگونگی طراحی، ساخت و فعالیت کشتی‌ها انقلابی به وجود آورد.

پیشرفت‌های فناورانه، چالش‌ها و فرصت‌هایی به‌دنبال خود دارند. ازاین‌رو، قراردادن پیشرفت‌های فناورانه در چهارچوب مقررات، نیازمند ملاحظات دقیق است. باید بین ایمنی، امنیت، اثرات زیست‌محیطی بر تجارت بین‌المللی، هزینه‌های بالقوه بر صنعت، و تاثیرات آن‌ها بر کارکنان (چه در کشتی و چه در ساحل) تعادل ایجاد کرد. این‌که چگونه فناوری‌های نوین در چهارچوب مقررات لحاظ شوند، از موضوع‌های اصلیِ مطرح در سازمان آیمو است. برای مثال، کمیته‌ی ایمنی دریانوردی در آیمو، که ایمنی و امنیت دریانوردی تحت نظارت آیمو را بر عهده دارد، موضوع‌هایی مانند امنیت مجازی، ناوبری الکترونیکی، روزآمدسازی ارتباطات اضطرار و ایمنی، و ظهور شناورهای خودگردان را با رویکرد آینده‌محور در برنامه‌ی کاری خود قرار داده است. مقررات آیمو می‌تواند بر توسعه‌ی نوآوری و راه‌حل‌های فنی سرنوشت‌ساز برای کشتیرانی امروزی تمرکز کند. در راستای مقررات آیمو، فناوری‌های نوین، تغییرات مهمی را در چگونگی طراحی کشتی، ساخت و عملیاتی‌شدن آن‌ها، مشارکت در هم‌بستگی (اتصال بینابینی) بیشتر و زنجیره تامین جهانی اثربخش به ارمغان آورده‌اند. 

به برکت فرصت‌هایی که فناوری‌های نوین فراهم آورده‌اند، کشتیرانی در آستانه‌ی ورود به عصر جدیدی قرار گرفته است. فناوری‌های نوظهور در حوزه سوخت و استفاده از انرژی، خودکارسازی و مدیریت کشتی، مواد، ساخت و عرصه‌های متعدد دیگر، منجر به ایجاد نسل جدیدی از کشتی‌ها خواهد شد که در همه‌ی مواردی که آیمو برای آن‌ها مقررات وضع می‌کند، توانمندی پایدار را به همراه خواهد داشت. فناوری و بهره‌برداری از اطلاعات، اصول فراهم‌آوری کشتیرانی ایمن‌تر و پایدارتر در آینده خواهند بود.

 

برای تشویق جوانان در انتخاب دریانوردی به‌عنوان شغل چه اقداماتی صورت گرفته و سازمان بنادر و دریانوردی چه برنامه‌هایی را در این زمینه در دستور کار خود قرار داده است؟

سازمان بنادر و دریانوردی به همه‌ی مشاغل دریایی و بندری ازجمله حرفه‌ی دریانوردی توجه ویژه دارد. تشویق جوانان به حرفه‌های مختلف دریایی نیازمند بسترسازی و کار فرهنگی است. در این رابطه، اقدامات ارزشمندی توسط سازمان صورت گرفته است. البته، در نظر داشته باشید که در این حوزه همه‌ی نهادهای دولتی و حتی غیردولتی باید به سهم خود اقدام کنند.

یکی از اقدامات سازمان در این خصوص، واردکردن مفاهیم «دریا» و «کشتی» به دروس دانش‌آموزان سطوح مختلف بوده است. طی یک دهه اخیر و بر اساس تفاهم‌نامه‌ای که میان این سازمان و وزارت آموزش و پرورش امضا شد، با تشکیل کارگروه‌های ویژه مشترک، موفق شدیم دانش‌آموزان را در کلاس‌های مختلف و در قالب دروسی همچون فیزیک، علوم، علوم اجتماعی و... با فرهنگ دریایی آشنا کنیم و به آن‌ها نشان دهیم که فرصت‌های شغلی صرفا ناظر بر خشکی نیست و به دریا نیز می‌توان به‌عنوان یک فرصت برای اشتغال نگاه کرد. 

اقدام خوب دیگری که در همین راستا صورت گرفت، تهیه سلسله‌برنامه‌های «فانوس دریایی» بود که در طول دو سال گذشته، در 180 قسمت، از صداوسیما پخش شد و قرار است در نیمه دوم سال جاری نیز، در 90 قسمت، تهیه شود و روی آنتن برود. این کار را می‌توان در کنار اقدام قبلی، مهم‌ترین برنامه و اقدام سازمان بنادر و دریانوردی برای اشاعه فرهنگ دریایی و آشنایی عموم مردم و به‌ویژه جوانان با صنایع دریایی و دریانوردی و حتی بندری دانست که می‌تواند نقش مهمی را برای ایجاد علاقه میان آن‌ها ایفا کند. 

برگزاری رویدادهای دریایی متنوع و تبلیغ و اطلاع‌رسانی آن در سطح کلان جامعه از قبیل مراسم روز جهانی دریانورد و روز جهانی دریانوردی، اجرای طرح سفیر دریایی آیمو در ایران و برگزاری همایش‌های هماهنگی ارگان‌های دریایی با حضور اساتید و دانشجویان علوم دریایی و بندری، برگزاری نمایشگاه بین‌المللی دریایی، چاپ و انتشار مجلات تخصصی دریایی و بندری از قبیل مجله «بندر و دریا»، همگی به سهم خود رسالت اشاعه فرهنگ دریایی و تشویق جوانان به حرفه دریانوردی را دنبال می‌کنند.

به‌طور خاص در رابطه با شغل دریانوردی (کار بر روی کشتی)، باید گفت که وجود بیش از 60 مرکز دانشگاهی و موسسه آموزش دریایی، سرمایه‌ای ملی است که زمینه را برای آموزش و تربیت جوانان علاقه‌مند به حرفه دریانوردی فراهم کرده است. در این خصوص، با توجه به ظرفیت‌سازی‌ها در طول سه دهه اخیر، هیچ‌گونه محدودیتی وجود ندارد. در زمانی نه‌چندان دور بیش از 90 درصد دریانوردان شاغل بر روی ناوگان ملی دریایی کشور را خارجی‌ها تشکیل می‌داد، اما در حال حاضر افتخار داریم اعلام کنیم که این موازنه به نفع دریانوردان ایرانی تغییر کرده است. |

 

۸ مهر ۱۳۹۹ ۰۹:۵۲