جمعه ۸ اسفند ۱۳۹۹
 

اخبار

گزارش میدانی «بندر و دریا» از بندر آبادان و اسکله‌هایی که فعال‌ و شناورهایی که مشغول به‌کارند

جریان تجارت دریایی در آبادان

جریان تجارت دریایی در آبادان
بندر آبادان این جاست، در قلب شهر آبادان. تمام اسکله‌های آن فعال‌اند و شناورها و کامیون‌ها و بارها و کارگرها و... به زبان بندر می‌گویند که تجارت دریایی در آبادان هنوز رونق دارد. کامیون‌ها می‌روند و می‌آیند. بار بعضی‌ ماشین‌ها پیاز، بار بعضی‌ها گچ و بار بعضی دیگر کاه است. کارگران بارها را تخلیه می‌کنند و به شناورها می‌رسانند. جرثقیل‌ها در سوی دیگر به کار مشغول‌اند و شناورهای ناجی در اسکله مسافری جا خوش کرده‌اند. کانتینرهای خالی کمی آن‌سوتر ردیف شده‌اند. مدت‌هاست بار آن‌ها تخلیه شده است، اما هنوز تعیین‌تکلیف نشده‌اند. 
به لب اسکله‌ها که برسی، روبه‌رویت عراق است؛ جایی که شناورهای آبادان زیاد به آن رفت‌و‌آمد دارند. در بندر قدم می‌زنم. روبه‌روی انبارها، لاستیک‌هایی روی هم تلنبار شده‌اند. اگر سرعت قدم‌هایت را حفظ کنی و به راه‌رفتن ادامه دهی، به تلی از کارتون‌ها می‌رسی که رویشان را با پلاستیک پوشانده‌اند و کاغذی به آن‌ها چسبانده‌اند: تاریخ تحویل... تاریخ صدور... نوع بار...، انگار که کار بعضی کالاها این‌جا گره خورده است. 
لاستیک‌ها و کالاهای خارجی دیگر مثل لوازم‌یدکی یا لوازم‌خاگی با شناورهای کوچک (ظرفیت زیر هزار تن) وارد شده‌اند. هر شناوری بین 200 تا 250 تن بار به بندر آبادان می‌آورد. 
جرثقیل‌های 25 تنی در این بندر دیده می‌شوند و بررسی‌های میدانی نشانگر این است که بندر آبادان شش تا هفت لیفتراک آماده‌به‌کار دارد. همچنین سه انبار در بندر آبادان ساخته شده که انبار شماره یک و دو کاملا سرپوشیده هستند.

اسکله تازه‌تاسیس آبادانی 

اولین اسکله‌ای که به آن سر می‌زنم، اسکله شماره یک است. هاشم سعدونی، مسئول اسکله ترمینال‌اپراتور آبادان، به «بندر و دریا» می‌گوید این اسکله به‌تازگی افتتاح شده است و قبلا به نام تسمه‌نقاله شهرت داشته است، اما امروز با حمایت دولت و وزارت راه و شهرسازی و سازمان بنادر و دریانوردی، آن‌قدری گسترش پیدا کرده است تا برای صادرات و واردات مناسب شود. امروز از این اسکله برای صادرات استفاده می‌شود. 

کامیون‌هایی با بار کیوی در حوالی این اسکله ایستاده‌اند. تره‌بار، کاه و حبوبات از اسکله شماره یک به مقاصد موردنظر صادر می‌شوند؛ این مقاصد عموما کشورهای عربی مثل عراق و کویت هستند. بیشتر بار این بندر از طریق همین اسکله و برای کویت فرستاده می‌شود؛ محبوب‌ترین کالای صادراتی به کویت، کاه است. در زمان تهیه این گزارش، یک لنج 150 تنی کنار اسکله شماره یک پهلو گرفته بود و کارگران بار آن را خالی می‌کردند. تمام لنج پر از کاه بود. کارگران روی لنج ایستاده‌ و مشغول بودند.

میوه‌ها یکی دیگر از کالاهای صادراتی بندر آبادان هستند. سعدونی درباره صادرات آن‌ها به کویت توضیح می‌دهد: «براساس قوانین تازه، میوه‌جات باید با شناورهای یخچالی به کویت برود. امروز در بندر آبادان پنج شناور یخچالی وجود دارد که از آن‌ها برای صادرات تره‌باری که نیاز به یخچال دارد ‌استفاده می‌شود.»

اسکله خدمات هنوز لایروبی نشده است

اسکله شماره دو، اسکله بعدی برای بازدید است. اسکله‌ای که به اسکله خدمات مشهور است و برای پهلوگیری یدک‌کش‌ها و شناورهای گشت‌زنی مناسب محسوب می‌شود و امروز تمامی فعالیتی که در آن انجام می‌شود، مربوط به این حوزه است. سعدونی می‌گوید به‎خاطر این‌که این اسکله لایروبی نشده است، مانور یدک‌کش سخت شده است. چراکه یدک‌کش‌ها باید 24 ساعته در حالت آماده‌باش باشند. او ادامه می‌دهد: «برای سامان‌دهی یدک‌کش‌ها، یک قسمت از اسکله مسافری را به آن‌ها اختصاص داده‌ایم؛ چراکه این روزها چندان از اسکله مسافری استفاده نمی‌شود. لایروبی که انجام شود، یدک‌کش‌ها به جای خود بازمی‌گردند.»

 

شناورهای یخچالی در اسکله ژاله

به اسلکه شماره سه می‌رسم. این اسکله معروف به اسکله ژاله است. زمانی که این اسکله را بازسازی کردند، پیش از انقلاب شخصی به نام مهندس‌ژاله از آن بهره‌برداری کرده و نام ژاله روی این اسکله مانده است. 

ݣݣدر این اسکله، هم شناور فایبرگلاس می‌تواند پهلوگیری کند هم شناور چوبی. روی اسکله راه می‌رویم و به یک شناور چوبی که مشغول بارگیری است نزدیک می‌شویم. کارگران می‌گویند که مقصد این شناور کویت است. نزدیک شناور چوبی و در محوطه بندر یک کامیون با ۱۰ تن پیاز کنار این اسکله ایستاده است. با کارگری که پیاز‌ها را جابه‌جا می‌کند به گفت‌وگو می‌نشینیم. هوا خنک است، اما پیشانی او پر از رد خستگی و عرق شده است. ۱۷ سال است که در بندر آبادان کار می‌کند. خودش می‌گوید هر روز از شادگان به آبادان می‌آید و حداقل ۴۰ هزار تومان کرایه راه می‌دهد. عبدی می‌گوید: «در این شیفت کاری ۲۰ نفر هستیم که فراخور نیازِ عملیات، به کار مشغول می‌شویم. قرار است ۲۵۰ تن پیاز را جابه‌جا کنیم که این کار بیش از یک ساعت زمان می‌برد.» او درباره میزان ساعت‌های کار روزانه‌اش توضیح می‌دهد: «اگر کار باشد و بار باشد، ما گاهی تا ۱۲ ساعت هم روی اسکله هستیم، اما به‌طور میانگین روزی حداقل هشت ساعت کار می‌کنیم. گاهی می‌شود که بار نیست یا نوبت ما نشده، بیکار می‌مانیم. همیشه کمردرد داریم، حتی گاهی معده‌درد می‌گیریم چون از لنج آب می‌خوریم و آب لنج خوب نیست.» عبدی با لهجه جنوبی‌اش می‌گوید: «به‌خاطر بندر، کاروکاسبی در آبادان خوب است اما شهر ما، شادگان، فقط یک خوابگاه است. باید بیاییم و برویم. رزق‌و‌روزی ما به آبادان گره خورده است.»

 

تنها شناور   وارداتی، در اسکله شماره چهار است

از کارگران حمل پیازها فاصله می‌گیرم. به اسکله شماره چهار می‌رسم. سعدونی می‌گوید: «در شرایط کنونی فقط یک شناور برای واردات وجود دارد که آن هم کنار اسکله شماره چهار جانمایی شده است. این اسکله تا پنج هزار تن ظرفیت پهلوگیری دارد و میزبان شناورهای چینی، تایلندی یا حتی کره‌ای و ژاپنی می‌شود. لنج‌ها بین 100 تا 150 تن پارچه وارد می‌کنند.» سعدونی ادامه می‌دهد: «البته واردات به همین راحتی‌ها هم نیست؛ کشتی‌ها مستقیما برای آبادان یا خرمشهر بار نمی‌آورند. بار آن‌ها در امارات دپو می‌شود و بعد به آبادان می‌رسد.» شناور چینی در اسکله شماره چهار ایستاده و بار پارچه آورده است. پرسنل آن می‌گویند که یک هزار و 200 تن ظرفیت دارد. حالا ساعت از 12 گذشته و این شناور هم بارش را تخلیه کرده و منتظر بارگیری دوباره است. مقصد تازه‌اش کویت است.

 

اسکله مسافری دوباره پا خواهد گرفت

پیش‌تر، از این اسکله با شناور به کویت می‌رفتند. بندر آبادان در حوزه گردشگری برای خودش بروبیایی داشت، اما امروز دیگر خبری از مسافر و سفر دریایی از آبادان نیست. سعدونی می‌گوید: «تا همین چند سال پیش، آبادان مهم‌ترین بندر مسافری برای رفتن به کویت بود، به‌طوری که مسافرها برای سوارشدن، رقابت می‌کردند! اما کم‌کم از رونق افتاد. همین اتفاق موجب شد که سازمان بنادر و دریانوردی دست‌به‌کار شود. سازمان بنادر سالن مسافری را راه انداخته است و همه آن‌چه را که باید انجام داده است تا دوباره پای مسافران به این‌جا باز شود.» او ادامه می‌دهد: «بندر آبادان مرکز شهر است و این پتانسیل بسیار بالایی برای جابه‌جایی مسافر فراهم می‌کند. اما مسئله فقط ما نیستیم. کشور مقابل هم قوانین خودش را دارد که در تلاشیم در یک سازوکار قانونی مشکلات موجود

 را حل کنیم.»

این مقام مسئول البته گلایه‌هایی هم دارد: «امروز کالاها دپو شده‌اند. اجازه ترخیص داده نمی‌شود. نهادهای ذی‌ربط زحمات سازمان بنادر و دریانوردی را هم به هدر می‌دهند. نباید فراموش کنیم که بابت خرید این کالاها ارز زیادی از کشور خارج   شده است و حالا این‌جا مانده‌اند، زیر باران، آفتاب و باد و روزبه‌روز از عمر و کیفیتشان کم می‌شود.»|

۲۹ بهمن ۱۳۹۸ ۱۲:۲۶