سه شنبه ۲۹ بهمن ۱۳۹۸
 

اخبار

مدیر بندر هرمز از جزئیات حضور سازمان بنادر و دریانوردی در این جزیره می‌گوید:

تنها سازمانی که برای هرمز دل می‌سوزانَد، ماییم

تنها سازمانی که برای هرمز دل می‌سوزانَد، ماییم

لباس مدیریت نمی‌پوشد. همه‌ی مردم جزیره او را می‌شناسند. می‌گویند اگر دنبال «ادیمی» می‌گردی، باید وسط بندر باشی. با سرهمیِ فرمِ سورمه‌ای و یک بی‌سیم، به قول خودش وسط میدان ایستاده و بر این باور است: مدیریت این است نه پشت میز‌نشینی! علیرضا ادیمی 34 سال دارد و حدود چهار سال است که مدیریت بندر هرمز را بر عهده دارد. در خلال حرف‌هایش بارها تاکید می‌کند که مشکل امروزِ هرمز باید به دست مدیران کارآمد حل شود و اگر همه دستگاه‌ها به اندازه‌ی سازمان بنادر و دریانوردی برای هرمز دل می‌سوزاندند، امروز می‌توانستیم از این جزیره یک قطب بزرگ گردشگری بسازیم. در حال حاضر، 11 نفر تحت مدیریت ادیمی در اداره بندر هرمز به کار مشغول‌اند که پنج نفر آن‌ها هر روز در جزیره حضور دارند؛ یک نفر در برج کنترل کار می‌کند، دو نفر نیروی گارد هستند و یک نفر هم به‌عنوان نیروی تردد مشغول به کار است. «بندر و دریا»، در گفت‌وگویی مفصل با علیرضا ادیمی، به دغدغه‌های امروز جزیره‌ی هرمز (بهشت زمین‌شناسان ایران) پرداخته است که بخش‌هایی از آن پیش روی شماست.

ظرفیت‌های جزیره هرمز آن‌قدر بالاست که ناخودآگاه کسی که دغدغه‌مند است، برای آبادانی بیشتر آن دل‌نگران می‌شود. حضور گسترده گردشگرها از یک‌طرف در‌آمد‌زاست و می‌تواند برای اهالی بومی فرصت شغلی ایجاد کند، اما از سوی دیگر رفت‌وآمد بیش از ظرفیت به جزیره می‌تواند برای آن تهدید بزرگی محسوب شود. به نظر شما که یکی از معدود مدیران دستگاه‌های دولتیِ حاضر در جزیره هستید، بهترین راه مدیریت چنین چالشی چیست؟

بی‌تعارف باید عرض کنم که تمام آسیب‌ها را خود ما با کم‌کاری‌مان به جزیره هرمز می‌زنیم. اگر منِ مدیر، وظیفه‌شناس باشم و نسبت به کارم احساس مسئولیت کنم و تعهد داشته باشم، باور کنید چنین اتفاقی نمی‌افتد.. این روزها با حضور گردشگر (که نسبت به گذشته چشمگیر است)، محیط زیست جزیره در معرض آسیب شدید است... بومیان جزیره بهتر از هر کسی می‌دانند و حتما تایید می‌کنند که همین حضور گردشگر، که مسئولان روی آن مانور می‌دهند، ماحصل تلاش‌های سازمان بنادر و دریانوردی است. باید هرمزِ هشت سال قبل را می‌دیدید! درنهایت 200 نفرسفر در آن ثبت می‌شد. امسال و در روز چهارم فروردین 1398، 18 هزار نفرسفر ثبت کرده‌ایم. آیا بقیه سازمان‌ها و دستگاه‌ها پابه‌پای سازمان بنادر و دریانوردی می‌آیند؟ شما رفتید و جزیره را دیدید. هرمز امروز با هرمز 40 سال پیش فرقی نکرده است. چون کاری انجام نداده‌ایم. از کشورهای همسایه درس بگیریم. امروز درآمد گردشگریِ ترکیه شش برابر ایران است. رونق امروز هرمز ریشه در بکربودن طبیعت آن دارد. اگر این طبیعت از بین برود، عملا دیگر هرمز بی‌معنی می‌شود. آیا وقت آن نرسیده است که همه‌ی نهادها و سازمان‌ها برای خدمت به هرمز و هرمزگان بسیج شویم؟

این نوع نگاه شما بیشتر معطوف به جزیره هرمز است یا معتقدید که چنین وضعیتی شامل سایر جزایر، مثلا قشم هم‌ می‌شود؟

قشم هم حال و روزش همین است. یکی از نهادهایی که آن‌جا پابه‌پای سازمان بنادر و دریانوردی کار می‌کند،‌ سازمان منطقه آزاد است. مهم‌ترین معضل هرمز،‌ قشم و... همان کم‌کاری خود ماست که به آن اشاره کردم. منِ نوعی اگر نباشم، کار انجام می‌شود، ولی با چه کیفیتی انجام می‌شود؟ در حیطه بندر، هر اتفاقی رقم بخورد پای سازمان بنادر و دریانوردی وسط است، نه ادیمی. شاید مشکل از این‌جا شروع شود که آن‌طور که باید و شاید، بین همه‌ی ما همدلی وجود ندارد. هرمز، تاریخ دارد. این جزیره در قرن پانزدهم بیش از 40 هزار نفر جمعیت را در خود جای داده بوده است. دروازه‌ی ورود راه ابریشم دریایی بوده که روزانه بالای 300 تاجر به خود می‌دیده است. حالا امروزش را ببینید!

امروزه تقریبا تمام کسب‌وکار مردم بومیِ این‌جا وابسته به گردشگری است. پیش از اتفاق «فرش خاکی» که خیلی‌ها می‌گویند تاحدودی به رونق و شهرت هرمز هم کمک کرده است، اوضاع چطور بود؟ یعنی در این جزیره چه پتانسیل‌هایی وجود دارد که مردم از راه‌های دیگر برای خودشان درآمدزایی کنند؟

در سال‌های گذشته مردم داد و ستد داشتند؛ حدود مثلا 20 سال پیش، 17 سال پیش. کالایی که می‌خواست در مقیاس کوچک و محلی صادر شود، از مبادی هرمز صادر می‌شد. زمانی رونق گمرک هرمز خیلی بیشتر از سایر بنادر منطقه بود. روزانه بیش از 30 فروند لنج در هرمز تخلیه و بارگیری می‌کردند. امروزه 95 درصد مشاغل این‌جا به گردشگری وابسته است. شغل خاصی به آن معنا وجود ندارد. نکته تلخ این‌جاست که مردم در یک فروشگاه جزیره بیش از 400 کارت یارانه گذاشته‌اند تا بتوانند نسیه خرید کنند! صید و صیادی نیست... شما مثلا بندر گناوه را ببینید. یک هزار و 500 فروند لنج در آن‌جا کار می‌کنند که همه‌شان هم ته‌لنجی دارند؛ بیش از 500 تن ته‌لنجی. ولی در استان هرمزگان شاهد چنین رویکردی نیستیم!

پس با این توصیفی که شما می‌کنید، باید نرخ بیکاری در جزیره هرمز خیلی بالا باشد.

من عدد و رقم دقیقی ندارم، اما می‌دانم یک هزار و 500 نفر از جمعیت حدود پنج هزار نفری آن تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) هستند.

این روزها که شاهد رونق گردشگری در جزیره هرمز هستیم، یکی از مشاغل رایج، موتور سه‌چرخه‌ها و اجاره‌دادن اقامتگاه‌های بوم‌گردی است. شما می‌دانید چند دستگاه موتور سه‎چرخه در جزیره وجود دارد؟ در مورد اقامتگاه‌های بوم‌گردی چطور؟ آماری دارید؟

حدود 250 تا 300 دستگاه موتور سه‌چرخه در جزیره مشغول‌ به کارند. از اقامتگاه‌های بوم‌گردی هم آمار دقیقی در دسترس نیست. تعداد آن‌هایی که خوداظهاری کرده و ثبت شده‌اند، از انگشتان یک دست کمترند.

در مورد ظرفیت‌های اقتصادی جزیره هرمز چه می‌توان گفت؟ از این جزیره چقدر می‌توان درآمد‌زایی کرد؟ آیا پژوهشی در این حوزه انجام شده است؟

هرمز یک جزیره‌‌ی معمولی نیست. این جزیره به بهشت زمین‌شناسان معروف است. بیش از 40 نوع کانی در آن کشف شده است. ظرفیت اقتصادی چنین جزیره‌ای بسیار بالاست، اما موضوعی که وجود دارد این است که جامعه از سرمایه‌گذاری ترس دارد؛ حق هم دارد.

حدود چهار سال است که شما به عنوان مدیر بندر هرمز مشغول به کار هستید. در این مدت چه اقداماتی در حوزه‌ی بندری و دریایی صورت گرفته و برای سال‌های بعد چه برنامه‎هایی دارید؟

همه می‌دانیم که تا همین چند سال پیش نظارت درست و حسابی در این زمینه صورت نمی‌گرفت. مثلا شناوری که می‌خواست وارد جزیره شود یا از آن خارج گردد، از لحاظ مختلف از جمله مسئله ایمنی، به‌طور دقیق و منظم بررسی نمی‌شد. تنها نظارت روی شناورهای مسافری بود. نه به صیادی کاری داشتیم، نه به پسکرانه و نه به شناورهای تجاری. حضور سازمان بنادر که در جزیره جدی‌تر شد، با شناورهایی که مجوز نداشتند و یا‌ عوارض پرداخت نکرده بودند، برخورد کردیم. اغراق نمی‌کنم اگر بگویم امروز حیات و ممات جزیره هرمز وابسته به عملکرد اداره بندر است. کارهای زیادی صورت گرفته است. برای مثال، در این مدت توانسته‌ایم یک پست اسکله مسافری دیگر اضافه کنیم و یک پست رَمپ چندمنظوره مختصِ عملیات تخلیه و بارگیریِ خودرو ایجاد کرده‌ایم.

اگر بخواهیم اعداد را گواه ادعای شما بگیریم، چه تعداد از مسافران هرمزگان در سال گذشته ـ چه تجاری چه تفریحی ـ مربوط به جزیره هرمز بوده‌اند؟

ابتدا بگویم که آمار ما کاملا واقعی است؛ چراکه همه‌ی سفرهای به این جزیره با کد ملی انجام می‌شود. در 12 ماهه‌ی سال 1397، کل تردد شناورهای تجاری در بندر هرمز در حدود 586 فروند بوده است، اما در هفت‌ماهه‌ی نخست امسال، 488 فروند تردد تجاری داشته‌ایم. شما خودتان میزان رشد را مقایسه کنید. آمار رشد تردد شناور مسافری هم که معلوم است. در هفت‌ماهه سال جاری نسبت به سال گذشته، 32 درصد رشد را ثبت کرده‌ایم. در مورد سال 1397 هم باید بگویم که 775 هزار نفرسفر به بندر هرمز انجام شده بود.

کمی بیشتر از فعالیت‌های سازمان بنادر و دریانوردی در جزیره هرمز بگویید...

تا هشت سال پیش، هرمز یک بندرگاه مهجور و مرده داشت. سازمان بنادر و دریانوردی در این‌جا کار خود را با یک کانکس شروع کرد. بعد از چند وقت، آن کانکس تبدیل به ساختمان شد و سپس اسکله‌های مسافری پا گرفتند. بعد از آن کلیدی‌ترین خدمتی که صورت گرفت، لایروبی حوضچه و کانال بندر با اعتبار 20 میلیارد تومان بود تا شناورهای مسافری هم بتوانند پهلو بگیرند. امروزه آبخور شناورها به پنج متر رسیده است. حمایت‌های سازمان بنادر و دریانوردی از اهالی بومی و ایجاد نمایندگی کشتیرانی از دیگر اقدامات این سازمان است. ببینید، ما یک درگاه بودیم، یک تسهیل‌کننده بودیم که از صفر تا 100 پای کار ایستادیم. تا جایی که ابتدای کار با رونق‌بخشی به تجارت دریایی با سه فروند لنج، ظرف چند ماه، بیش از هشت هزار نفر منتفع شدند.

آیا این اقدامات سازمان بنادر برای اهالی هرمز نیز ملموس است؟ بعضی از اهالی از حضور مداوم غریبه‌ها در جزیره راضی نیستند!

پیشتر هم گفتم،‌ گردشگر با خودش فرصت شغلی می‌آورد. اگر شغل باشد، فقر و بزهکاری از بین می‌رود. همین کافه‌ای که در ورودی هرمز‌ می‌بینید، با ترغیب چند نفر از جوانان و حمایت اداره بندر به راه افتاده و برای 11 نفر اشتغال‎زایی داشته است. یا مثلا خانه‌ی مرمت‌شده‌ی «جری پولاک» یکی دیگر از سرمایه‌های احیا‌شده‌ی جزیره است.

طرح جامع بندر هرمز در چه مرحله‌ای قرار دارد؟

مطالعات، طرح‌ها و برنامه‌ها 99 درصد پیشرفت داشته است. لکه‌گذاری‌ها تمام شده و حالا باید بررسی‌ فضاها را به پایان برسانیم. ان‌شاءالله این طرح که به سرانجام برسد، راه سرمایه‌گذاری در هرمز باز می‌شود. امروز ما 11 هکتار فضای پسکرانه داریم و 13 هزار هکتار هم برای توسعه بندر ذخیره کرده‌ایم.

بزرگ‌ترین دغدغه و نگرانی شما برای هرمز، که سرمایه‌ای ملی است، چیست؟

امروز وضعیت جزیره هرمز به لحاظ تبلیغات رسانه‌ای به مرز هشدار رسیده است. من برای آینده این جزیره نگرانم. امروزه صنعت گردشگری در اوج قرار دارد و تجربه نشان داده که هر صنعتی که در اوج قرار می‌گیرد، دوران افولی هم در پیش دارد. ما باید تلاش کنیم تا با فراهم‌کردن زیرساخت‌ها از این افول فاصله بگیریم.

سئوال آخرم در مورد حضور هنرمندان در جزیره است. بحث‌های زیادی در این مورد شده‌ است؛ شما با حضور هنرمندان در هرمز موافق هستید؟

به‌طور کلی موافقم. اما بر این باورم که اگر یک نفر می‌خواهد کاری کند، باید بی‌منت باشد. نمی‌شود که هرکس که دستش می‌رسد، ادعا کند من جزیره‌ی هرمز را از لحاظ فرهنگی غنی کردم! باید به ایشان گفت زمانی هم که حضور نداشتید، جزیره‌ی هرمز در دنیا شناخته شده بود. وقتی کسی برای کسب درآمد خودش کاری می‌کند، نباید طلبکار هم باشد و به‌دنبال سهم خود از فروش خاک هرمز باشد!|



۱ دی ۱۳۹۸ ۱۰:۵۱