دوشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۰
 

آخرین مطالب

گفتوگو با مدیر بندر مسافری شهیدحقانیِ بندر عباس

هشت سال است سانحه‌ منجر به فوت نداشته‌ایم

هشت سال است سانحه‌  منجر   به فوت نداشته‌ایم

بعد از دریا و کشتی‌ها و حال و هوای بندر، سردرِ چوبی بندر شهیدحقانی، احتمالا نخستین چیزی است که به چشم آدم می‌آید. انگار ورودی بندر مدام هویت این‌جا را برای مسافران مرور می‌کند. عده‌ای در ساختمان بندر پای دستگاه‌ها ایستاده‌اند و با کوله‌هایی بر دوش، برای هرمز، قشم و... بلیت می‌خرند. برخی در صف سوار‌شدن به شناورها هستند و چند نفری هم در کافه‌ی بندر نشسته‌اند. محمد احمدی‌زاده، مدیر این بندر، می‌گوید اسباب‌بازی‌‌اش خاکِ لب دریا بوده و با دریا بزرگ شده است. او دانش‌آموخته‌ی ناوبری حمل‌و‌نقل دریاست و از سال 1394 مدیریت این بندر مسافری به او سپرده شده است. به گفته احمدی‌زاده در بندر شهیدحقانی برای 700 نفر به‌طور مستقیم و چند هزار نفر به‌طور غیرمستقیم اشتغال‌زایی شده است. 

بندر شهیدحقانی از چه زمانی به‌عنوان یک بندر مسافربری فعالیت خود را آغاز کرده است؟

بندر شهیدحقانی یا اسکله قدیم در گذشته تنها اسکله‌ی تجاری شهر بندر عباس بود که به نام اسکله ناصری شهرت داشت. کار تجارت هم تقریبا فقط از همین اسکله انجام می‌شد. کشتی‌ها و ‌لنج‌های چوبی تجار می‌آمدند و در دریای همین منطقه لنگر می‌انداختند و بار آن‌ها با شناور‌های کوچک‌تر به اسکله منتقل می‌شد. گمرک هم در همین اسکله مستقر بود و اقلام تجاری از این‌جا خارج می‌شد. تا این‎که بعد از یک‌سری تغییرات، در سال 1346 بندر جدید(شهیدباهنرِ فعلی) احداث شد و عملا تجارت به سمت این بندر انتقال یافت. بعد از آن و با توجه به شرایطی که این‎جا داشت و نزدیکی جزایر، کار غیراصولی جا‌به‌جایی مسافر توسط قایق‌ها از این اسکله انجام می‌شد تا این‌که در سال 1381 سازمان بنادر و دریانوردی به‌عنوان متولی امر دریانوردی وارد عمل شد و برج کنترل این‌جا را مستقر کرد تا ورود و خروج شناور‌ها را کنترل کند. ورود سازمان بنادر و دریانوردی سبب شد که نظم بیشتری از حیث ساعت سفرها ایجاد شود و شرایط ایمنی در سفر‌ها بهبود یابد. از سال 1388 و پس از باز‌سازی حوضچه بندر شهیدحقانی، فعالیت این بندر، به این ترتیبی که اکنون می‌بینید، شروع شد تا این‌که در بهمن‌ماه 1390 اتفاق تلخی افتاد. در واقع این اتفاق تلخ سبب شد که نگرش سازمان بنادر و دریانوردی به مقوله سفر‌های دریایی تغییر کند. در این اتفاق تلخ، 17 نفر از هم‌وطنانمان به‌خاطر نبود نظارت کافی، در دریای توفانی غرق شدند و جانشان را از دست دادند.

یعنی اتفاقی که باعث شد سازمان بنادر و دریانوردی به شکل جدی وارد مقوله گردشگری شود!

دقیقا. پس از این اتفاق تلخ شورای تامین تشکیل شد و در آن شورا، استاندار تردد قایق‌های سنتی و اتوبوس‌های دریایی را غیرمجاز اعلام کرد. سازمان بنادر و دریانوردی هم از آن روز مجوز تردد قایق‌های غیرمجاز و غیراستاندارد را برای همیشه لغو کرد. اگرچه در آن زمان مشکلاتی برای تردد عادی مردم ایجاد شد، اما سازمان پای کار ماند و با جدیت این مسئله را دنبال کرد و با دادن وام از طریق کمیته وجوه اداره‌شد‌ه‌ی خود سازمان، خرید شناور را سرعت بخشید تا این‌که امروز من می‌توانم با افتخار بگویم که از سال 1391 تا همین ساعتی که در خدمت شما هستیم، با عنایتی که دست‌اندرکاران سازمان بنادر و دریانوردی به مقوله سفر‌های دریایی و ایمنی دریانوردی داشته‌اند، هیچ‌گونه اتفاق یا سانحه‌ای نداشته‌ایم؛ یعنی هشت سال است که سفر‌های دریایی مرکز استان بدون هیچ حادثه‌ی منجر به فوت ثبت می‌شوند.

در این سال‌ها چه تغییراتی برای بندر شهیدحقانی رخ داده است؟ و برای ما بگویید امروز این بندر چند پست اسکله فعال دارد؟

با توجه به حجم بالای سفر، نبود یک ترمینال استاندارد معضلی برای این بندر بود و مردمی که می‌خواستند سفر کنند اگر نیاز بود چند ساعتی در بندر بمانند، محلی برای استقرار نداشتند. با پیگیری‌هایی که انجام شد، ساخت این ترمینال در سال 1390 تا 1391 شروع شد و در اسفندماه 1394 به دست وزیروقت راه و شهرسازی افتتاح گردید. امروز در بندر شهید حقانی 11 پست اسکله وجود دارد که یک پست آن برای سوخت است و یک پست آن رمپ چندمنظوره است که برای شناور‌های لندینگ 

استفاده می‌شود.

چه تعداد شناور در حال حاضر در بندر شهیدحقانی وجود دارد؟ در مجموع ظرفیت مسافربری این شناورها چند نفر است؟

 در حال حاضر 40 فروند شناور با حدود چهار هزار صندلی در این بندر فعالیت می‌کنند. میانگین ظرفیت حدودا 100 نفر برای هر شناور است.

آیا این تعداد ظرفیت واقعی بندر را هم اقناع می‌کند یا هنوز می‌توان شناور به بندر شهیدحقانی اضافه کرد؟ چه مسیرهایی با این شناورها به شکل روزمره طی می‌شوند؟ 

ببینید، میانگین چهار هزار صندلی برای این بندر خوب است. اگر من بخواهم تردد مرکز استان را برای شما تعریف کنم، به این ترتیب است که به‌صورت روزانه از بندر شهیدحقانی به بندر شهیدذاکری، که در فاصله 3/12 مایلی ماست، از بندر شهیدحقانی به بندر هرمز، که در فاصله 6/9 مایلی ما قرار دارد، از بندر شهید ذاکری به بندر هرمز، که در فاصله 5/11 مایلیِ هم هستند، از بندر شهید ذاکری به بندر لارک، که در فاصله شش مایلی هم قرار دارند، و بالعکس مسافران جا‌به‌جا می‌شوند. یک مسیر گردشگری هم داریم که از بندر شهیدحقانی به بندر لارک است که در فاصله 18 مایلی ما قرار دارد. طبق آمار ثبت‌شد‌ه‌ی ما در سال 1396، به ازای هر روز، به‌طور میانگین هفت هزار و 400 نفر جابه‌جا شده‌اند و در سال 1397، این آمار هفت هزار و 900 نفر بوده است؛ یعنی ما در هر سال تردد دو میلیون و 900 هزار نفر مسافر را در این بندر ثبت کرده‌ایم که با همین تعداد شناور‌های استاندارد انجام شده است. نیمه‌ی دوم سال، با توجه به بهبود شرایط جوی در منطقه‌ی هرمزگان، فصل گردشگری آغاز و درخواست سفر نیز چندبرابر می‌شود. با تمهیدات اندیشیده‌شده، مشکلی برای جابه‌جایی مسافران وجود ندارد.

در ایام خاص ـ مثلا تعطیلات نوروزی ـ وضعیت چگونه است؟

در ایام اصلی اوج مسافر، با راه‌اندازی ستاد تسهیل سفر‌های نوروزی و به‎کار‌گیری تمام توان سازمان بنادر و دریانوردی در بحث عملیاتی در حوزه راهبری و کنترل ایمنی سفر‌های دریایی، آمار چند میلیونی تردد ثبت شده که همه این‌ها با پشتیبانی سازمان بنادر رقم خورده است. من هم موافقم که در ایام اوج سفرها به‌خصوص نوروز، مسافر به اندازه‌ای است که می‌توان گفت چهار هزار صندلی پاسخ‌گو نیست. در این شرایط عموما از توان بیرونی شناور اضافه می‌کنیم و تلاش می‌کنیم با تقسیم‌بندی درست زمان‌ها، همه مسافران از خدمات بندر شهیدحقانی بهره‌مند شوند.

سازوکار بلیت‌فروشی در بندر شهیدحقانی چگونه است؟ آیا برای سفرکردن از بندر عباس به سایر جزایر حتما باید بلیت الکترونیکی تهیه شود؟

روش‌های مختلفی برای بلیت‌فروشی داریم. یک راه تهیه بلیت از کاربر ترمینال است. راه دیگر این است که مردم می‌توانند به باجه‌های خودپرداز غیرنقدی (cashless) که در ترمینال تعبیه شده است مراجعه کنند. اگر مسافر نخواست با این دو روشِ حضوری بلیت تهیه کند، می‌تواند به اپلیکیشن یا درگاه اینترنتی «دریاسفر» (daryasafar.pmo.ir) و یا هم‌تیکت (hamdticket.ir) وارد شود و بلیت سفر‌های دریایی مرکز استان را تهیه کند. مسافرانی که شمار سفرهایشان زیاد است و در طول سال هم تردد دارند می‌توانند از «دریاکارت» استفاده کنند که مخصوص آن‌ها طراحی شده است. 

پرترددترین مسیر بندر شهیدحقانی کدام مسیر است؟ 

قشم. جا‌به‌جایی مسافر را از ساعت شش صبح تا 11 شب در مسیر قشم به عهده داریم. البته عملا کار جا‌به‌جایی مسافر در مسیر هرمز در فصل اوج مسافرت‌ها هم مانند قشم بی‌وقفه انجام می‌شود. به‌طور کلی هر نیم‌ساعت یک شناور از این‌جا به سمت قشم حرکت می‌کند و اگر ظرفیت تکمیل شود، بلافاصله حرکت می‌کند و شناور بعدی شروع به مسافرگیری می‌کند.

در حال حاضر چند کاپیتان فعال در اسکله شهیدحقانی به کار مشغول‌اند و وظیفه هدایت شناورها را بر عهده دارند؟

در حال حاضر در حوزه حمل‌و‌نقل مسافر 400 دریانورد فعال داریم که در مرکز استان فعالیت می‌کنند. 120 نفر از آنان مدرک فرماندهی دارند، اما 80 نفر به‌عنوان فرمانده روی شناور‌ها 

فعالیت می‌کنند.

شما به‌عنوان مدیری که دغدغه محیط زیست دارد شناخته می‌شوید، برای مصون نگه‌داشتن خط ساحلی بندر شهیدحقانی از آلودگی‌هایی که به واسطه رفت‌وآمد زیاد ایجاد می‌شود، برنامه‌ای دارید؟

محور اصلی ما در این حوزه، آموزش به کمک روابط عمومی‌ بندر است. به‌طور مثال، ما به مناسبت روز زمین پاک همایشی را در این‌جا برگزار کردیم و هدف ما از این همایش آشنایی مردم با مقوله حفظ محیط زیست بود. یا در روز بدون پلاستیک، سفر جزیره هرمز را برای پرسنل تدارک دیدیم و آموزش‌های لازم را برای آن‌ها فراهم کردیم. همچنین در هفته گردشگری، با دعوت از ژئو‌پارک قشم، شورای شهر، خبر‌نگاران و گشت‌بَرها (تو‌رلیدرها) نشستی را برگزار کردیم که بر اهمیت حفظ محیط زیست تاکید کنیم. از سوی دیگر، برای آموزش گشت‌برها در این بندر برنامه‌ریزی کردیم. یعنی کسانی که دوره راهنمای طبیعت‌گردی را می‌گذرانند، در یک دوره کوتاه‌مدت، موضوعات ایمنی سفر‌های دریایی، شرایط اضطراری و محیط زیستی را برایشان آموزش می‌دهیم تا آن‌ها این مفاهیم را به گردشگر‌ها توضیح دهند.

می‌دانیم که اشتغال‌زایی یکی از مباحث مهم اقتصاد دریاست. در بندر شهیدحقانی آمار اشتغال چگونه است؟ 

در این بندر به‌طور مستقیم 700 نفر مشغول به کار هستند. آن‌هایی هم که به‌طور غیرمستقیم اشتغالشان با این بندر پیوند خورده است، با آن‌که دقیق برآورد نشده است، حدس می‌زنم بیش از چند هزار نفر باشند.

بهره‌گیری از توان خانم‌ها در عرصه‌ی دریانوردی در دوره مدیریت شما آغاز شده است. چه اتفاقی افتاد که تصمیم گرفتید خانم‌ها را وارد چرخه‌ی کاری بندر شهیدحقانی کنید؟

مدتی بود که به‌‌عنوان مسئول بندر شهیدحقانی مشغول‌ به خدمت بودم. مدام با خودم فکر می‌کردم چه کنیم که مردم را بیشتر تکریم کنیم و رضایتمندی در سفرها افزایش پیدا کند. اولین برخورد و خاطره‌ی خیلی از مسافران و گردشگران با بندر عباس، بعد از رانندگان تاکسی، با همین بندر شهیدحقانی است. بعد از مد‌ت‌ها به این نتیجه رسیدم که 50 درصد مسافران ما خانم هستند و باید به تکریم آن‌ها هم فکر کرد. همان‌جا تصمیم گرفتم همه تلاشم را برای حضور خانم‌ها در شناور‌ها به کار ببندم؛ کاری که تا پیش از آن انجام نشده بود. با خودم گفتم اگر بتوانیم خانم‌ها را به‌عنوان مهماندار در شناور‌ها اضافه کنیم، می‌توانیم فضای بهتری را تجربه کنیم. بعد از این‌که این ایده را مطرح کردم، مخالفت شدیدی با آن شد. اما بعد از اما و اگرهای بسیار، درنهایت در اسفندماه 1395 اعلام کردند اجازه پیگیری حضور خانم‌ها در شناورها داده شده است. بلافاصله بعد از آن، به کمک موسسه «مشق آفرینش» اطلاعیه‌ای را مبنی بر جذب مهماندار خانم در شناور‌های مسافری در سطح شهر بندر عباس منتشر کردیم.

چند نفر درنهایت انتخاب شدند و چه مدتی تحت آموزش قرار گرفتند؟

در مرحله اول 20 نفر انتخاب شدند و 10 روز آموزش دیدند؛ هم در حوزه گردشگری و هم آموزش‌های ایمنی. بعد از آن با توجه به خلأ قانونی که وجود داشت، بنا شد این افراد کارت ملوانی و چهارگانه ایمنی را هم اخذ کنند. همچنین آموزش‌هایی مربوط به شرایط اضطراری برای آن‌ها در نظر گرفتیم. براساس نیازی که وجود داشت، مجددا دو گروه دیگر جذب شدند. اکنون تعداد مهمانداران خانم به 45 نفر رسیده است و در حقیقت، دریانورد‌ترین بانوان کشور آن‌ها هستند. من این نوید را هم می‌دهم که هرکدام از خانم‌ها که مایل به پیشرفت باشند، مشروط به طی‌کردن دوره‌های لازم، می‌توانند به پل فرماندهی کشتی برسند و هدایت شناورها را هم به عهده بگیرند.|

۱ دی ۱۳۹۸ ۱۰:۲۲