دوشنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۸
 

اخبار

نگاهی به سفارش 60 درصدی ساخت شناور از استان‌های همسایه

هرمزگان، قلب تپنده‌ کشتی‌سازی

هرمزگان، قلب تپنده‌ کشتی‌سازی

ایران سابقه‌ی طولانی‌مدتی در صنعت کشتی‌سازی دارد. به قولی ایرانیان، اولین‌باری که چشم به دریا دوختند، جرقه‌ی کشتی‌سازی نیز در ذهنشان زده شد و البته که هر فنا‌وری نیازمند پیش‌نیازهایی هم هست. آن‌طور که معلوم است، قبل‌ترها کشتی و تجهیزاتش از دیگر کشورها تامین می‌شد. واردات کشتی هم که همواره هزینه‌های زیادی به همراه داشته است. با به‌روز‌شدن فنا‌وری‌ها در صنایع دریایی بود که زمینه‌ای فراهم شد تا بنادر جنوبی کشور از جمله در استان‌های بوشهر و هرمزگان بتوانند در کشتی‌سازی خودی نشان بدهند. از آن زمان که در این منطقه کشتی‌سازی شروع شده است، این حرفه گهگاه با دشواری‌هایی هم همراه بوده اما به کار خود ادامه داده است. حالا دیگر شرکت‌های بزرگ و کوچک کشتی‌سازی در استان هرمزگان مشغول به فعالیت هستند. این نکته را هم باید در نظر گرفت که حتی تحریم‌های اقتصادی در چند سال اخیر باعث نشده تا صنعت کشتی‌سازی در ایران پا پس بکشد و یا از رونق بیفتد، بلکه با راهبری سازمان بنادر و دریانوردی در زمینه‌های متعدد (انجام سرمایه‌گذاری، اعطای تسهیلات با سود صفر درصد به متقاضیان و همچنین ارائه‌ی بسته‌های تشویقی)، شاهد رونق تولید در ساخت شناورهای دریایی هم هستیم. این اقدامات عملا صادرات به کشورهای منطقه و همچنین تولید تجهیزات استراتژیک بندری را هدف قرار داده‌اند. براساس آمار منتشرشده، ۹ هزار شناور ثبت‌شده در استان هرمزگان وجود دارد که از این تعداد، هفت هزار شناور در آب‌های داخلی و دو هزار فروند دیگر در آب‌های بین‌المللی تردد می‌کنند.

رونمایی از شناور پیشرفته مسافری ایرانی

پانزدهم مردادماه امسال وزیر راه و شهرسازی با همراهی مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی به جزیره‌ی عجایب هفتگانه خلیج فارس رفت. در جریان این سفر بود که شناور مسافری «الماس قشم یک» به ناوگان مسافری دریایی مرکز استان هرمزگان ملحق شد. این شناور را شرکت‌تعاونی مسافری خیبر قشم سفارش داده بود و در یکی از شرکت‌های شناورسازی این جزیره تولید شده بود. الله‌مراد عفیفی‌پور سهم عمده‌ی تامین مالی تولید این شناور را از محل بسته‌های حمایتی سازمان بنادر و دریانوردی و در قالب تسهیلات وجوه اداره‌شده می‌داند و می‌گوید: «با الحاق این شناور جدید، تعداد ناوگان مسافری فعال در مسیرهای دریایی بین جزیره قشم به بندر عباس و جزایر هرمز و لارک به ۳۹ فروند با ظرفیت چهار هزار و 100 نفر صندلی رسیده است.» از جمله ویژگی‌های منحصربه‌فرد شناور مسافری «الماس قشم یک»، بدنه‌ی تمام آلومینیوم آن است. به‌لحاظ ایمنی و استحکام سازه‌ای این شناور در فهرست شناورهای کلاس کاتاماران (شناور تندرو دو‌بدنه) قرار دارد. «الماس قشم یک» در مدت‌زمان 16 ماه ساخته شده است. ظرفیت حمل مسافر توسط این شناور 158 نفر و تعداد خدمه‌ی آن هشت نفر است. «الماس قشم یک» مجهز به پیشرفته‎ترین تجهیزات ایمنی و ناوبری است. ظرفیت آن برابر با 143 نفر کلاس عادی و 15 نفر کلاس تجاری است که در دو طبقه ساخته‌ شده و طراحی و دکوراسیون داخلی آن هم حرفی برای گفتن دارد. مدیرکل بنادر و دریانوردی استان هرمزگان می‌گوید: «شناور کاتاماران الماس قشم یک از امکان دریانوردی با سرعت ۲۲ گره دریایی (حدود 40 کیلومتر بر ساعت) در مسیرهای مسافری برخوردار است. همچنین این شناور، زمان تردد از بندر عباس به جزایر قشم و هرمز را از یک ساعت به حدود 45 دقیقه کاهش می‌دهد.» طول این شناور 26 متر، عرض و عمق آن به ترتیب 7/7 و ۳ متر و آبخور طراحی‌شده برای الماس قشم یک، 3/1 متر است.

 

سفارش 60‌درصدی شناورسازی برای استان‌های همسایه

براساس آمار، حدود 60 درصد متقاضیان سفارش ساخت شناور در استان هرمزگان از دیگر استان‌های جنوبی کشور بوده‌اند. به قبل‌تر که نگاه بیندازیم، نخستین شناور ساخته‌شده‌ی مسافربری (کلاس 158 نفر) آلومینیومی، «اروس‌مهیار» نام دارد که در سال 1395 ساخته شده و بعد از آن هم مراحل به‌کارگیری و آب‌اندازی‌اش انجام گرفته است. اروس‌مهیار در‌حال‌حاضر در محدوده‌ی آب‌های استان بوشهر فعالیت می‌کند. صنایع شناورسازی در این استان همگام با قوانین و مقررات ملی و بین‌المللی، اقدام به تولید شناور می‌کنند.

 

رشد چهار برابری سفارش‌ها

روند ثبت سفارش ساخت شناورها در 12 ماه نخست سال 1398، رشد فزاینده‌ای را نشان می‌دهد تا آن‌جا که الله‌مراد عفیفی‌پور استان هرمزگان را قطب صنعت ساخت و تعمیر شناورهای دریایی در ایران می‌داند: «در چهار ماه نخست سال 1398، تعداد سفارش ساخت شناور به ۷۲ فروند رسید. در مدت مشابه سال گذشته این تعداد ۲۲ فروند بود. با یک مقایسه‌ در چهار ماه نخست امسال، رشدی ۳۲۷ درصدی را مشاهده می‌کنیم.» این را باید اضافه کرد که هرمزگان در سال گذشته سهم 180 فروندی در ساخت شناور داشته است. این رقم در مقایسه با سهم سه استان جنوبی کشور که 50 فروند است، فاصله‌ی چشمگیری دارد. براساس آمارهای در دسترس، در سال‌های اخیر روند واردات شناور مسافری به داخل کشور متوقف شده است و هرمزگان ثابت‌قدم به سوی جایگاه ممتازی پیش می‌رود.

 

پنج شناور سنتی صادراتی روی خط تولید

استان هرمزگان با بهره‌مندی از 43 کارگاه و کارخانه‌ی فعال تولید شناورهای چوبی، فایبرگلاس، فلزی و آلومینیومی کانون اصلی تولید و صادرات شناورهای دریایی در ایران به حساب می‌آید. این‌طور می‌توان نتیجه گرفت که در صورت تامین منابع مالی لازم و ارائه‌ی ارز دولتی به شناورسازی‌های این استان، روند نوسازی ناوگان مسافری و گردشگری دریایی آن سرعت بیشتری بگیرد. در این راستا سازمان بنادر و دریانوردی برای شناورسازان ایرانی برنامه‌های حمایتی نیز داشته است. پیشتر عفیفی‌پور در این‌باره گفته است: «سفارش ساخت پنج فروند شناور توسط متقاضیان خارجی در کارگاه‌ها و کارخانه‌های شناورسازی استان هرمزگان در حال انجام است که سه فروند آن، شامل شناورهای سنتی با کاربری تفریحی است.»

شرکت‌های ایرانی پیشرو در ساخت تجهیزات 

رویداد دیگری که در روز پانزدهم مردادماه امسال به وقوع پیوست، تحویل 15دستگاه ترانستینر (جرثقیل دروازه‌ای کانتینربر) به‌صورت رسمی به هرمزگان بود. قرارداد طراحی، ساخت، حمل، نصب و راه‌اندازی این 15 دستگاه ترانستینر، در تاریخ شانزدهم اردیبهشت‌ماه 1394 با شرکت ماشین‌سازی منگان منعقد شده بود. ظرفیت چیدمان کانتینر توسط این تجهیزات 5+۱ در ارتفاع و 6+۱ در عرض اعلام شده است. مجموع هزینه‌ی صرف‌شده برای طراحی، ساخت و نصب این تجهیزات استراتژیک، ۲۱ میلیون یورو (با قیمت روز 280 میلیارد تومان) است که این مبلغ از محل اعتبارات داخلی سازمان بنادر و دریانوردی تامین شده است. با اضافه‌شدن این تجهیزات، تعداد ترانستینرهای ملکی سازمان بنادر در بزرگ‌ترین بندر تجاری کشور به عدد 60 دستگاه می‌رسد. ۲۸ دستگاه ترانستینر نیز متعلق به بخش خصوصی است. موردی که نباید از نظر دور داشت این است که این طرح برای اشتغال‌زایی نیز موثر بوده، آن‌چنان که برای 420 نفر (320 نفر مستقیم و 100 نفر غیرمستقیم) شغل ایجاد شده است.

از طراحی تا ساخت ترانستینر با دو خواهر دوقلو

فکر می‌کردند ایرانی نیستیم! 

 

سمانه و سمیه حسن‌زاده خواهران دوقلویی هستند که در رشته‌ی مهندسی برق فارغ‌التحصیل شده‌اند و آن‌طور که می‌گویند بیش از هشت سال است که در این صنعت کار می‌کنند. آن‌ها تابه‌حال در طراحی پروژه‌های بزرگی برای صنایع بندری و دریایی ایران نقش داشته‌اند اما این اولین‌بار بوده است که نه‌تنها در طراحی و ساخت این پروژه بلکه در راه‌اندازی 15 دستگاه جرثقیل دروازه‌ای کانتینربر (ترانستینر) در مجتمع بندری شهید ‌رجایی نیز مشارکت داشتند. آن‌ها از داستان حضورشان در این پروژه به «بندر و دریا» گفته‌اند: «راستش را بخواهید جرثقیل‌های عظیم‌‌الجثه که برای انبارکردن و جابه‌جایی کانتینرها در بنادر مورد استفاده قرار می‌گیرند، یکی از پیچیده‌ترین طراحی‌ها را در نوع خودشان دارند. کمتر کشوری در دنیا توانایی طراحی، ساخت و راه‌اندازی این نوع جرثقیل‌ها را دارد. تیم ما، طراحی این جرثقیل‌ها را طوری انجام داده که امنیت کار با آن‌ها، بسیار بالاتر از نمونه‌های خارجی است. از آن‌جا که بعد از مرحله طراحی، ما زمان کوتاهی برای ساخت داشتیم، این مرحله را در تهران و در فصل سردی از سال انجام دادیم. زمان محدود و هوای سرد، سختی‌های بسیاری به همراه داشت، اما وقتی انگیزه‌ات به ثمررساندن یک پروژه ملی باشد، با آغوش باز به استقبالش می‌روی.

بعد از اتمام ساخت، مرحله راه‌اندازی این پروژه در مجتمع بندری شهید‌ رجایی شروع شد. راستش را بخواهید، در آغاز کسی انتظار نداشت که دو زن در شرایط سخت و در محیط آن‌جا مشغول به کار شوند. کار در ارتفاع، گرما و رطوبت بالا، خطرات بسیاری نه‌تنها برای ما دو نفر بلکه برای همه‌ی گروه به همراه داشت. ما از ابتدای پروژه و در تمامی مراحل آن حضور داشتیم و با انگیزه‌ای قوی این راه را تا پایان ادامه دادیم و از طرفی نیز اعتمادی که به مدیریت ما وجود داشت، مشکلات را آسان می‌کرد. حضور دو زن برای راه‌اندازی پروژه تقریبا برای همه عجیب بود. اوایل همه فکر می‌کردند ما ایرانی نیستیم. آن‌ها می‌گفتند: «دو زن ایرانی در این شرایط، چطور می‌توانند چنین کار دشواری را انجام بدهند؟!» ما دو نفر نه‌تنها اولین زن‌هایی بودیم که در راه‌اندازی پروژه در بنادر ایران کار کردیم بلکه برای انجام اپراتوری این دستگاه‌های بزرگ و پیچیده نیز اولین بودیم. فعالیت‌ها و اپراتوری ما برای مدیران ارشد مجتمع بندری شهید رجایی بسیار جالب بود و شاید به همین دلیل بود که به اطلاع وزیر راه و شهرسازی رسانده بودند که ما دو نفر در اسکله، پابه‌پای مردان کار راه‌اندازی جرثقیل‌های ترانستینر را انجام می‌دهیم؛ او نیز گفته بود که می‌خواهد در سفرش به بندر عباس ما را ببیند. این ملاقات و گرفتن لوح تقدیر از او مایه مباهات ماست. وقتی بدانی آن‌ها از حضور تو خرسند هستند، انگیزه‌ات چندبرابر می‌شود...»

۳۰ مهر ۱۳۹۸ ۱۵:۱۹