چهارشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۸
 

اخبار

گفت‌و گو با حسن خسته‌بند، عضو فراکسیون بنادر و دریانوردی مجلس

در دنیای امروز ، تحریم بی‌معنا شده است

در دنیای امروز ، تحریم بی‌معنا شده است
   بنادر به‌عنوان خط اول تجارت خارجی، اهمیت ویژه‌ای در تامین نیازهای کشور، امنیت اقتصادی و رشد و توسعه اقتصادی دارند و سازمان بنادر و دریانوردی به‌عنوان سکان‌دار مدیریت بنادر و نهاد حاکمیتی در حوزه دریایی و بندری، پیشانی این عرصه مهم است؛ عرصه‌ای که در 40 سالگی انقلاب، چهره‌ای جدید به خود می‌بیند؛ هر چند که تحریم‌های خارجی به دنبال سنگ‌اندازی پیش پای ایران در  بهره‌مندی از این ظرفیت خدادادی هستند. حسن خسته‌بند، عضو کمیسیون عمران و فراکسیون بنادر و دریانوردی و توسعه صنایع دریایی مجلس شورای اسلامی اما در این مصاحبه تاکید می‌کند که نقش و جایگاه بین‌المللی سازمان بنادر و دریانوردی می‌تواند محدودیت‌های تحریمی را جبران کند.
آیا در طول این 40 سال توانسته‌ایم نگاه استرات‍ژیکی به مقوله دریا و ظرفیت‌های آن داشته باشیم؟
خوشبختانه براساس بازدیدهایی که ما در کمیسیون عمران از بنادر شمالی و جنوبی کشور داشته‌ایم، شاهد پیشرفت طرح‌های توسعه این بنادر بوده‌ایم. بنده به‌عنوان عضو کمیسیون عمران مجلس و نماینده یک شهر بندری از سازمان بنادر و دریانوردی به‌خاطر اقدامات این سال‌ها تشکر می‌کنم و انتظار داریم این روند ادامه داشته باشد. 
توسعه بنادر کشور می‌تواند به اشتغال‌زایی و رشد اقتصادی بیشتر منتج و بخش خصوصی برای سرمایه‌گذاری بیشتر تشویق شود. خوشبختانه به دلیل شرایط جغرافیایی کشور، سواحل گسترده و مناسبی برای سرمایه‌گذاری و توسعه در اختیار داریم و باید از این ظرفیت بالقوه خصوصا در حوزه توسعه پسکرانه، استفاده ویژه کنیم. استقرار صنایع در نواحی ساحلی باعث کاهش فاصله‌ها، تسریع در انتقال و صادرات و کاهش هزینه‌های تولید و تجارت می‌شود تاجایی‌که اقتصادهای بزرگ دنیا سال‌هاست براین‌اساس عمل می‌کنند. طی 40 سال گذشته، سرمایه‌گذاری در سطح بنادر کشور مناسب بوده است که نشان از توجه مسئولان سازمان بنادر و دریانوردی و سایر مسئولان دولتی به اهمیت و جایگاه بنادر در توسعه و امنیت کشور دارد. البته در مقام مقایسه، بنادر حاشیه خزر و خلیج فارس، فاصله زیادی دارند که نیازمند توسعه
عادلانه‌تری هستند.‌‌ 
 
کمیسیون عمران مجلس تاکنون چقدر توانسته در سه حوزه توسعه پایدار، اشتغال‌زایی و صنعتی‌سازی کشور به صنایع دریایی توجه داشته و آن را به رویکرد مهمی در معادلات اقتصادی و عمرانی کشور بدل کند؟ به‌عنوان نمونه آیا این کمیسیون در بحث بودجه‌های عمرانی، نگاه ویژه‌ای به استان‌های ساحلی کشور دارد؟
اقتصاد دریامحور ضرورت امروز کشور ماست و مورد تاکید مقام معظم رهبری و مسئولان عالی‌رتبه کشور نیز قرار دارد و در برنامه ششم هم بر آن تاکید شده است. ابزارِ کارشناسی ما در این بخش، سازمان بنادر و دریانوردی است. مجلس شورای اسلامی حداکثر همکاری را با سازمان بنادر و دریانوردی دارد و کمیسیون عمران به‌عنوان کمیسیون تخصصی مرتبط، تلاش دارد با کمک کارشناسان و متخصصان، قوانین و مجوزهای لازم را در اختیار این سازمان بگذارد. البته محدودیت‌های اعتباری در این بخش وجود دارد و سازمان بنادر و دریانوردی به‌عنوان یک سازمان درآمد -‌ هزینه خود باید بتواند هزینه‌های موجود را از طرق مختلف از جمله درآمدهای بندری و جذب سرمایه تامین کند.
هماهنگی لازم میان کمیسیون عمران و سازمان بنادر و دریانوردی وجود دارد و طرح‌ها و پیشنهادات این سازمان در این کمیسیون طرح و بررسی، و موارد مورد نیاز تصویب می‌شود. هم‌چنین کارشناسان این سازمان در این جلسات حضور دارند و ملاحظات فنی و تخصصی را منتقل می‌کنند.
در زمینه تصویب کنوانسیون‌های بین‌المللی نیز مجلس توجه کافی را برای همراهی با سازمان بنادر و دریانوردی دارد و با تصویب قوانین بین‌المللی در چارچوب قوانین کشور، زمینه را برای ارتقای جایگاه ایران در مجامع دریایی بین‌المللی و سازمان بین‌المللی دریانوردی فراهم کرده است.
 
آیا اقتصاد دریا‌محور امروز به نگاه غالب مدیران و مسئولان و فعالان اقتصادی کشور تبدیل شده است؟
نگاه کلی مسئولان طی سالیان گذشته بیشتر حول محور اقتصاد بوده و طبعا توجه به اقتصاد دریا هم وجود داشته است اما  اختیارات سازمان بنادر و دریانوردی طی این سال‌ها افزایش یافته و حاکمیت مسائل بندری و دریایی به‌طور کامل به این سازمان واگذار شده است. در این مسائل سایر سازمان‌ها هماهنگ با سازمان بنادر و دریانوردی اقدام می‌کنند تا جایی که حتی در رودخانه‌ها و تالاب‌هایی که به دریا می‌ریزند، نظرات این سازمان ‌به عنوان نهاد کارشناس مد نظر قرار دارد. نباید از یاد برد که اقتصاد دریا‌محور علاوه‌بر توسعه زیربناها به یک فعالیت فرهنگی و فرهنگ‌سازی نیز نیاز دارد. برای بدل‌شدن اقتصاد دریامحور به یک گفتمان عمومی باید فرهنگ دریایی اشاعه یابد و اهمیت و جایگاه آن به‌خوبی برای تمام مردم و اقشار مختلف جامعه روشن شود.
 
با توجه به این‌که در ایام تصویب بودجه سال 1398 هستیم، در قانون بودجه برای طرح‌های توسعه‌ای و پروژه‌های عمرانی در سواحل کشور چه پیش‌بینی‌هایی انجام شده است؟
در بودجه سال 1398 به دلیل شرایط کلی کشور و بروز برخی محدودیت‌ها، اعتبارات و امکانات کمتری برای پروژه‌های عمرانی در مناطق ساحلی و بندری در اختیار داریم و انتظار می‌رود سازمان بنادر و دریانوردی با استفاده از منابعی که در اختیار دارد، این محدودیت‌ها را جبران کند و در راستای توسعه مناطق ساحلی گام‌های لازم را بردارد. یکی از این پروژه‌ها بندر چمخاله است که مجله «بندر و دریا» هم اخیرا به آن پرداخته بود. برنامه‌ریزی شده است که چمخاله به یک منطقه توریستی و گردشگری تبدیل شود و به سازمان هم پیشنهاد شده که در این طرح و دیگر طرح‌های مشابه،  از مشارکت بخش خصوصی استفاده کند. 
 
تحریم‌ها چه تاثیری بر عملکرد بنادر کشور داشته‌اند و بنادر چگونه می‌توانند با آن مقابله کنند؟
در دنیای امروز تحریم بی‌معنا شده است. طبعا هر اتفاقی می‌تواند مشکلاتی را بر چرخه اقتصادی کشور تحمیل کرده و افزایش هزینه‌ها را در پی داشته باشد. اما نیازهای کشور با پیش‌بینی‌های انجام‌شده تامین خواهد شد و به امید خدا مشکلی در این بخش نداریم. بنادر در این زمینه نقشی بسیار مهم و حتی بخشی از مدیریت امور را در دست دارند.
خوشبختانه سازمان بنادر و دریانوردی هم اقدامات به‌هنگامی انجام داده و هماهنگی‌های لازم انجام شده و با تدوین آیین‌نامه‌های متناسب با شرایط جدید و تخفیف‌های ویژه، راه را برای حضور فعالان دریایی و بندری مهیا کرده و توانسته نقش خودش را به‌خوبی انجام دهد. تحریم‌های ظالمانه آمریکا علیه ایران به‌صورت هوشمند طراحی شده‌اند و باید ضمن برنامه‌ریزی دقیق در بنادر کشور برای مقابله با این تحریم‌ها، اقدامات به‌صورت هوشمندانه و محرمانه پیش روند تا دشمن موانع جدیدی پیش روی ما ایجاد نکند. باید همیشه برای جنگ اقتصادی آماده باشیم.
 
برای این شرایط چه اقداماتی را در اولویت می‌دانید؟
باید با کاهش هر چه بیشتر عوارض و تعرفه‌های صادراتی، فعالیت‌های اقتصادی صادرات‌‌محور را تشویق کنیم. هم‌چنین پیشنهاد راهبردی این است که با توجه به شرایط کشور، تمرکز بیشتری روی ترانزیت کالا صورت گیرد. کشور ما شرایط مناسبی برای ترانزیت کالا به کشورهای شمالی و آسیای میانه دارد و هنوز به ظرفیت متناسب با پتاسیل‌های موجود نرسیده‌ایم. یکی از راهکارها برای این منظور اتصال تمام بنادر کشور به راه‌آهن است که البته در دست اقدام است و در آینده نزدیک بنادر مهم شمالی و جنوبی که به خط آهن دسترسی ندارند، به شبکه سراسری متصل خواهند شد. هم‌چنین نباید از بحث دموراژ در بنادر به سادگی گذشت. در برخی موارد هزینه دموراژ کشتی‌ها در بنادر به‌گونه‌ای است که این شناورها برای جلوگیری از افزایش هزینه به بنادر همسایه ‌می‌روند و لنج‌ها این کالاها را به بنادر کشورمان منتقل می‌کنند. این شرایط باعث افزایش هزینه‌ها و گران‌شدن کالاها در کشور نیز خواهد شد. 
 
سهم و اثر فعالیت بخش خصوصی و سرمایه‌گذاران خارجی در رونق بنادر کشور را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
یکی از موفقیت‌های سازمان بنادر و دریانوردی، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و شرکت‌های داخلی و خارجی است. پروژه‌های بزرگی به بخش خصوصی واگذار شده و انتظار می‌رود این روند ادامه داشته باشد.  مشارکت بخش خصوصی باعث مصون‌شدن کشور از دسیسه‌های خارجی می‌شود و فعالان بخش خصوصی به‌خوبی راه مواجهه با تحریم‌ها و تامین مایحتاج مورد نیاز کشور را می‌دانند. نباید از یاد برد که سرمایه‌گذار باید برای سرمایه‌گذاری در بنادر چشم‌انداز روشن و احساس امنیت داشته باشد که بخشی از آن به عهده مجلس است تا با وضع قوانین مناسب زمینه را برای سودآوری فعالیت‌های بندری فراهم کند و از سویی به مدیریت اجرایی کشور مرتبط است. این نکته نیز وجود دارد که علی‌رغم تلاش سازمان بنادر و دریانوردی برای جذب سرمایه، برخی موانع و فرآیندهای طولانی و پیچیده مانع ورود شرکت‌های خصوصی داخلی و خارجی برای سرمایه‌گذاری در بنادر می‌شود که نیازمند بازنگری است.
 
با توجه به نمایندگی شما از یک شهر بندری شمالی، وضعیت تجارت خارجی ما و زیرساخت‌های بندری در استان گیلان چگونه است؟
میزان تجارت خارجی ما با کشورهای شمالی رو به گسترش است اما با توجه به شرایط جمعیتی و مسئله تحریم‌ها علیه روسیه، سهم اندکی از تامین نیاز این کشورها ‌از سوی ایران است.‌ توسعه و تجهیز بنادر دریای خزر به ویژه بنادر استان گیلان می‌تواند علاوه بر افزایش میزان صادرات ما، زمینه رونق استان را نیز فراهم کند.
آیا در طول این 40 سال توانسته‌ایم نگاه استرات‍ژیکی به مقوله دریا و ظرفیت‌های آن داشته باشیم؟
خوشبختانه براساس بازدیدهایی که ما در کمیسیون عمران از بنادر شمالی و جنوبی کشور داشته‌ایم، شاهد پیشرفت طرح‌های توسعه این بنادر بوده‌ایم. بنده به‌عنوان عضو کمیسیون عمران مجلس و نماینده یک شهر بندری از سازمان بنادر و دریانوردی به‌خاطر اقدامات این سال‌ها تشکر می‌کنم و انتظار داریم این روند ادامه داشته باشد. 
توسعه بنادر کشور می‌تواند به اشتغال‌زایی و رشد اقتصادی بیشتر منتج و بخش خصوصی برای سرمایه‌گذاری بیشتر تشویق شود. خوشبختانه به دلیل شرایط جغرافیایی کشور، سواحل گسترده و مناسبی برای سرمایه‌گذاری و توسعه در اختیار داریم و باید از این ظرفیت بالقوه خصوصا در حوزه توسعه پسکرانه، استفاده ویژه کنیم. استقرار صنایع در نواحی ساحلی باعث کاهش فاصله‌ها، تسریع در انتقال و صادرات و کاهش هزینه‌های تولید و تجارت می‌شود تاجایی‌که اقتصادهای بزرگ دنیا سال‌هاست براین‌اساس عمل می‌کنند. طی 40 سال گذشته، سرمایه‌گذاری در سطح بنادر کشور مناسب بوده است که نشان از توجه مسئولان سازمان بنادر و دریانوردی و سایر مسئولان دولتی به اهمیت و جایگاه بنادر در توسعه و امنیت کشور دارد. البته در مقام مقایسه، بنادر حاشیه خزر و خلیج فارس، فاصله زیادی دارند که نیازمند توسعه
عادلانه‌تری هستند.‌‌ 
 
کمیسیون عمران مجلس تاکنون چقدر توانسته در سه حوزه توسعه پایدار، اشتغال‌زایی و صنعتی‌سازی کشور به صنایع دریایی توجه داشته و آن را به رویکرد مهمی در معادلات اقتصادی و عمرانی کشور بدل کند؟ به‌عنوان نمونه آیا این کمیسیون در بحث بودجه‌های عمرانی، نگاه ویژه‌ای به استان‌های ساحلی کشور دارد؟
اقتصاد دریامحور ضرورت امروز کشور ماست و مورد تاکید مقام معظم رهبری و مسئولان عالی‌رتبه کشور نیز قرار دارد و در برنامه ششم هم بر آن تاکید شده است. ابزارِ کارشناسی ما در این بخش، سازمان بنادر و دریانوردی است. مجلس شورای اسلامی حداکثر همکاری را با سازمان بنادر و دریانوردی دارد و کمیسیون عمران به‌عنوان کمیسیون تخصصی مرتبط، تلاش دارد با کمک کارشناسان و متخصصان، قوانین و مجوزهای لازم را در اختیار این سازمان بگذارد. البته محدودیت‌های اعتباری در این بخش وجود دارد و سازمان بنادر و دریانوردی به‌عنوان یک سازمان درآمد -‌ هزینه خود باید بتواند هزینه‌های موجود را از طرق مختلف از جمله درآمدهای بندری و جذب سرمایه تامین کند.
هماهنگی لازم میان کمیسیون عمران و سازمان بنادر و دریانوردی وجود دارد و طرح‌ها و پیشنهادات این سازمان در این کمیسیون طرح و بررسی، و موارد مورد نیاز تصویب می‌شود. هم‌چنین کارشناسان این سازمان در این جلسات حضور دارند و ملاحظات فنی و تخصصی را منتقل می‌کنند.
در زمینه تصویب کنوانسیون‌های بین‌المللی نیز مجلس توجه کافی را برای همراهی با سازمان بنادر و دریانوردی دارد و با تصویب قوانین بین‌المللی در چارچوب قوانین کشور، زمینه را برای ارتقای جایگاه ایران در مجامع دریایی بین‌المللی و سازمان بین‌المللی دریانوردی فراهم کرده است.
 
آیا اقتصاد دریا‌محور امروز به نگاه غالب مدیران و مسئولان و فعالان اقتصادی کشور تبدیل شده است؟
نگاه کلی مسئولان طی سالیان گذشته بیشتر حول محور اقتصاد بوده و طبعا توجه به اقتصاد دریا هم وجود داشته است اما  اختیارات سازمان بنادر و دریانوردی طی این سال‌ها افزایش یافته و حاکمیت مسائل بندری و دریایی به‌طور کامل به این سازمان واگذار شده است. در این مسائل سایر سازمان‌ها هماهنگ با سازمان بنادر و دریانوردی اقدام می‌کنند تا جایی که حتی در رودخانه‌ها و تالاب‌هایی که به دریا می‌ریزند، نظرات این سازمان ‌به عنوان نهاد کارشناس مد نظر قرار دارد. نباید از یاد برد که اقتصاد دریا‌محور علاوه‌بر توسعه زیربناها به یک فعالیت فرهنگی و فرهنگ‌سازی نیز نیاز دارد. برای بدل‌شدن اقتصاد دریامحور به یک گفتمان عمومی باید فرهنگ دریایی اشاعه یابد و اهمیت و جایگاه آن به‌خوبی برای تمام مردم و اقشار مختلف جامعه روشن شود.
 
با توجه به این‌که در ایام تصویب بودجه سال 1398 هستیم، در قانون بودجه برای طرح‌های توسعه‌ای و پروژه‌های عمرانی در سواحل کشور چه پیش‌بینی‌هایی انجام شده است؟
در بودجه سال 1398 به دلیل شرایط کلی کشور و بروز برخی محدودیت‌ها، اعتبارات و امکانات کمتری برای پروژه‌های عمرانی در مناطق ساحلی و بندری در اختیار داریم و انتظار می‌رود سازمان بنادر و دریانوردی با استفاده از منابعی که در اختیار دارد، این محدودیت‌ها را جبران کند و در راستای توسعه مناطق ساحلی گام‌های لازم را بردارد. یکی از این پروژه‌ها بندر چمخاله است که مجله «بندر و دريا» هم اخیرا به آن پرداخته بود. برنامه‌ریزی شده است که چمخاله به یک منطقه توریستی و گردشگری تبدیل شود و به سازمان هم پیشنهاد شده که در این طرح و دیگر طرح‌های مشابه،  از مشارکت بخش خصوصی استفاده کند. 
 
تحریم‌ها چه تاثیری بر عملکرد بنادر کشور داشته‌اند و بنادر چگونه می‌توانند با آن مقابله کنند؟
در دنیای امروز تحریم بی‌معنا شده است. طبعا هر اتفاقی می‌تواند مشکلاتی را بر چرخه اقتصادی کشور تحمیل کرده و افزایش هزینه‌ها را در پی داشته باشد. اما نیازهای کشور با پیش‌بینی‌های انجام‌شده تامین خواهد شد و به امید خدا مشکلی در این بخش نداریم. بنادر در این زمینه نقشی بسیار مهم و حتی بخشی از مدیریت امور را در دست دارند.
خوشبختانه سازمان بنادر و دریانوردی هم اقدامات به‌هنگامی انجام داده و هماهنگی‌های لازم انجام شده و با تدوین آیین‌نامه‌های متناسب با شرایط جدید و تخفیف‌های ویژه، راه را برای حضور فعالان دریایی و بندری مهیا کرده و توانسته نقش خودش را به‌خوبی انجام دهد. تحریم‌های ظالمانه آمریکا علیه ایران به‌صورت هوشمند طراحی شده‌اند و باید ضمن برنامه‌ریزی دقیق در بنادر کشور برای مقابله با این تحریم‌ها، اقدامات به‌صورت هوشمندانه و محرمانه پیش روند تا دشمن موانع جدیدی پیش روی ما ایجاد نکند. باید همیشه برای جنگ اقتصادی آماده باشیم.
 
برای این شرایط چه اقداماتی را در اولویت می‌دانید؟
باید با کاهش هر چه بیشتر عوارض و تعرفه‌های صادراتی، فعالیت‌های اقتصادی صادرات‌‌محور را تشویق کنیم. هم‌چنین پیشنهاد راهبردی این است که با توجه به شرایط کشور، تمرکز بیشتری روی ترانزیت کالا صورت گیرد. کشور ما شرایط مناسبی برای ترانزیت کالا به کشورهای شمالی و آسیای میانه دارد و هنوز به ظرفیت متناسب با پتاسیل‌های موجود نرسیده‌ایم. یکی از راهکارها برای این منظور اتصال تمام بنادر کشور به راه‌آهن است که البته در دست اقدام است و در آینده نزدیک بنادر مهم شمالی و جنوبی که به خط آهن دسترسی ندارند، به شبکه سراسری متصل خواهند شد. هم‌چنین نباید از بحث دموراژ در بنادر به سادگی گذشت. در برخی موارد هزینه دموراژ کشتی‌ها در بنادر به‌گونه‌ای است که این شناورها برای جلوگیری از افزایش هزینه به بنادر همسایه ‌می‌روند و لنج‌ها این کالاها را به بنادر کشورمان منتقل می‌کنند. این شرایط باعث افزایش هزینه‌ها و گران‌شدن کالاها در کشور نیز خواهد شد. 
 
سهم و اثر فعالیت بخش خصوصی و سرمایه‌گذاران خارجی در رونق بنادر کشور را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
یکی از موفقیت‌های سازمان بنادر و دریانوردی، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و شرکت‌های داخلی و خارجی است. پروژه‌های بزرگی به بخش خصوصی واگذار شده و انتظار می‌رود این روند ادامه داشته باشد.  مشارکت بخش خصوصی باعث مصون‌شدن کشور از دسیسه‌های خارجی می‌شود و فعالان بخش خصوصی به‌خوبی راه مواجهه با تحریم‌ها و تامین مایحتاج مورد نیاز کشور را می‌دانند. نباید از یاد برد که سرمایه‌گذار باید برای سرمایه‌گذاری در بنادر چشم‌انداز روشن و احساس امنیت داشته باشد که بخشی از آن به عهده مجلس است تا با وضع قوانین مناسب زمینه را برای سودآوری فعالیت‌های بندری فراهم کند و از سویی به مدیریت اجرایی کشور مرتبط است. این نکته نیز وجود دارد که علی‌رغم تلاش سازمان بنادر و دریانوردی برای جذب سرمایه، برخی موانع و فرآیندهای طولانی و پیچیده مانع ورود شرکت‌های خصوصی داخلی و خارجی برای سرمایه‌گذاری در بنادر می‌شود که نیازمند بازنگری است.
 
با توجه به نمایندگی شما از یک شهر بندری شمالی، وضعیت تجارت خارجی ما و زیرساخت‌های بندری در استان گیلان چگونه است؟
میزان تجارت خارجی ما با کشورهای شمالی رو به گسترش است اما با توجه به شرایط جمعیتی و مسئله تحریم‌ها علیه روسیه، سهم اندکی از تامین نیاز این کشورها ‌از سوی ایران است.‌ توسعه و تجهیز بنادر دریای خزر به ویژه بنادر استان گیلان می‌تواند علاوه بر افزایش میزان صادرات ما، زمینه رونق استان را نیز فراهم کند.|
۲۶ اسفند ۱۳۹۷ ۱۱:۲۶