سه شنبه ۳۰ بهمن ۱۳۹۷

اخبار

بررسی ارقام هفت‌ماهه تجارت خارجی نشان می‌دهد:

کسریِ تجاریِ دو میلیارد دلاری

اقتصاد ایران در سال جاری به دلیل خروج آمریکا از برجام، نوسانات شدید نرخ ارز و مشکلات در ثبت سفارش‌ها، از نظر شاخص‌های تجارت خارجی، به سال‌های اولیه دهه 90 بازگشته است و با ادامه این روند، کسری تجاری دو میلیارد دلاری، در هفت‌ماهه پایانیِ سال، بیشتر نیز خواهد شد. در همین راستا و بر اساس آمار منتشرشده توسط سازمان بنادر و دریانوردی، طی دوره اول فروردین‎ماه تا نیمه دی‌ماه سال جاری، تخلیه و بارگیری در بخش نفتی و غیر نفتی از 31 بندر کشور، به ترتیب 20 و 4/۱۷ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش داشته است.
ارزش صادرات و واردات
بر اساس آمار منتشرشده توسط بانک مرکزی، طی هفت‌ماهه اول سال جاری، ارزش صادرات کالا و خدمات (بدون احتساب میعانات گازی) 24 میلیارد و 392 میلیون دلار بوده است که این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل، رشدی 18 درصدی نشان می‌دهد. قیمت‌های صعودی در بازارهای نفت و کالا دلیل اصلی این افزایش قابل توجه است.
هم‌چنین واردات طی این دوره، بالغ بر 26 میلیارد و 302 میلیون دلار بوده که این رقم نسبت به هفت‌ماهه سال 1396، نشان‌دهنده کاهشی پنج درصدی است. کاهش تقاضا برای واردات در نتیجه افزایش شدید نرخ ارز طی دوره مذکور و بازگشت تحریم‌ها از سوی آمریکا (به همراه دشواری در ثبت سفارش برای واردکنندگان) می‌تواند از دلایل اصلی این افت باشد.
 
تراز تجاری
بر این اساس، تراز تجاری طی هفت‌ماهه اول سال جاری، یک میلیارد و 910 میلیون دلار منفی بوده و به عبارت دیگر، اقتصاد ایران در این مدت دارای کسری تجاری بوده است. البته این رقم نسبت به کسری تجاری هفت میلیارد و 223 میلیون دلاری در مدت مشابه سال قبل، وضعیت بهتری دارد.
 
حجم صادرات و واردات
بررسی آمار بانک مرکزی نشان می‌دهد که از نظر حجمی نیز صادرات با افزایش و واردات با کاهش مواجه شده‌اند. بر این اساس، طی هفت‌ماهه اول سال جاری، ارزش صادرات کالا و خدمات (بدون احتساب میعانات گازی) 62 میلیون و 79 هزار تن بوده است که این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل، رشدی هشت درصدی را نشان می‌دهد. 
هم‌چنین حجم واردات طی این دوره بالغ بر 18 میلیون و 929 هزار تن بوده که این رقم نسبت به هفت‌ماهه سال 1396، نشان‌دهنده کاهشی پنج درصدی است. در نمودار شماره یک، تغییرات ماهانه صادرات و واردات نسبت به ماه‌های مشابه سال گذشته قابل مشاهده است.
 
عدم انتشار تراز پرداخت‌ها
تراز یا موازنه پرداخت‌ها (Balance Payment) جدولی است که مبادلات بدهکار و بستانکار در رابطه اقتصادی یک کشور با دیگر کشورها و سازمان‌های بین‌المللی را نشان می‌دهد و مشابه با حساب‌های درآمد و مخارج شرکت‌ها تنظیم می‌شود. 
این شاخص، دو زیربخش اصلی دارد؛ حساب جاری و حساب سرمایه. حساب جاری نیز متشکل از دو بخش است؛ تجارت مریی (واردات و صادرات کالاها)، و تجارت نامریی (درآمد و مخارج خدماتی مانند بانک‌داری، بیمه، جهانگردی، کشتیرانی و نیز سود دریافتی از طرف‌های خارجی و بهره‌های پرداختی به آن‌ها). 
بر خلاف روال معمول، از تیرماه سال جاری، بانک مرکزی جزئیات تراز پرداخت‌ها را منتشر نکرده است. بر این اساس، ارقام مربوط به حساب خدمات، حساب انتقالات و حساب سرمایه منتشر نشده است و از این رو موازنه کل، طی مدت مورد اشاره، قابل محاسبه نیست.
 
آمار سازمان بنادر و دریانوردی
بر اساس آمار منتشرشده توسط سازمان بنادر و دریانوردی، طی دوره اول فروردین‌ماه تا نیمه دی‌ماه سال جاری، 212 میلیون تن تخلیه و بارگیری نفتی و غیر نفتی از 31 بندر کشور انجام گرفته است که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، شاهد افتی ۸/16 درصدی هستیم. از این رقم، حدود 131 میلیون تن مربوط به تخلیه و بارگیری محصولات نفتی و حدود 82 میلیون تن مربوط به بخش غیر نفتی بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، به ترتیب 20 و 4/۱۷ درصد کاهش داشته است.
برآوردهای جهانی
بر اساس آخرین آمار صندوق بین‌المللی پول (IMF) در گزارش چشم‌انداز منطقه خاورمیانه (منتشرشده در نوامبر 2018) تولید نفت ایران از سه میلیون و 800 هزار بشکه در سال 2017، طی سال‌های 2018 و 2019 به‌ترتیب به سه میلیون و 450 هزار بشکه و دو میلیون و 930 هزار بشکه کاهش خواهد یافت. هم‌چنین بر اساس برآورد مذکور، صادرات نفت ایران نیز طی سه سال مورد اشاره، به‌ ترتیب دو میلیون و 150 هزار بشکه، یک میلیون و 760 هزار بشکه و یک میلیون و 200 هزار بشکه خواهد بود. بر همین اساس، برآورد می‌شود تولید گاز ایران طی مدت مذکور ثابت باقی بماند. با توجه به این برآورد و بررسی‌های مشابه، پیش‌بینی می‌شود که با تعمیق آثار تحریم‌ها بر صادرات نفت، تراز تجاری بیش از پیش کاهش یابد.
این نهاد بین‌المللی، درخصوص تراز تجاری نیز برآوردی ارائه کرده است. بر این اساس، صادرات کالا و خدمات ایران از حدود 103 میلیارد دلار در سال 2017، به 97 میلیارد دلار در سال 2018 و 76 میلیارد دلار در سال 2019 کاهش خواهد یافت. واردات نیز طی مدت مذکور به ‌ترتیب 94، 93 و 76 میلیارد دلار خواهد بود.
با توجه به این ارقام، تراز تجاری ایران طی سال‌های 2017 تا 2019، به ترتیب معادل 5/۹، ۸/5 و ۹/0 میلیارد دلار خواهد بود که این نشان‌دهنده روندی نزولی است.|
۱۴ بهمن ۱۳۹۷ ۱۱:۰۶