دوشنبه ۵ فروردین ۱۳۹۸

اخبار

گزارش «بندر و دریا» از حال و هوای جزیره کیش در بیستمین روز آبان

در آرزوی هشت میلیون گردشگر

در آرزوی هشت میلیون گردشگر
«هشت میلیون گردشگر»؛ بیان این کلمات از مرتضی بانک، رئیس شورای عالی مناطق آزاد کشور در مراسم افتتاحیه روز کیش، نگاه‌ها را به سوی یکدیگر کشاند. مهمانان و میزبانان مراسم اندکی تردید کردند؛ آیا می‌شود به دو برابر شدن جمعیت گردشگران کیش تا سال 1398 و رسیدن آن به رقم هشت میلیون نفر در سال امیدوار بود؟ بگذارید به عقب برگردیم و داستان را طور دیگری روایت کنیم.
تابستان کش آمده بود و داغی هوای مهرماه همچنان در کیش پرسه می‌زد که خبر رسید قرار است بیستمین روز از ماه آبان، به‌عنوان روز کیش جایی در تقویم رسمی کشور به ثبت برسد. این نوع از ثبت‌ها اما چندان به سادگی اتفاق نمی‌افتد. برگزاری برنامه‌های اصلی و جنبی و تلاش برای اجرای پروژه‌های اثرگذار، یکی از اولویت‌های ثبت تقویمی روزی از سال به نام یک شهر یا استان است. کیش اما در اجرای طرح‌های این‌چنینی سابقه‌ی خوبی دارد و زمانی که مدیرعامل وقت سازمان منطقه آزاد کیش از برگزاری ویژه‌برنامه‌هایی به مناسبت روز کیش سخن گفت، چشم‌ها به سوی این جزیره چرخید، خصوصا این‌که در یک حرکت هماهنگ‌شده، فروشندگان و هتل‌داران هم اعلام کرده بودند که برای روز بیستم آبان‌ماه، تا 50 درصد به گردشگران ورودی جزیره تخفیف خواهند داد.
با این‌همه کمتر مسافری باور می‌کرد وقتی در فرودگاه کیش از هواپیما پیاده شود، در و دیوار جزیره پر باشد از تبلیغات گسترده‌ای که برای بیستم آبان‌ماه ترتیب داده شده است. کیش در نسیم ملایم پاییزی می‌رقصید و جزیره‌ی مرجانی داشت یکی از خنک‌ترین پاییزهای عمرش را با باران‌های نرم و شلوغی خیابان‌هایش تجربه می‌کرد. به مناسبت این روز، گردهمایی بزرگی از سوی سازمان منطقه آزاد کیش برگزار شد؛ مسئولانی از رده‌های مختلف کشوری و هنرمندان به این مهمانی بزرگ آمدند، چهره‌هایی که در میانشان، مرتضی بانک، خانواده مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی و جمعی از شاعران، بازیگران تئاتر و خوانندگان مشهور به چشم می‌خورد. اما آن‌چه در اولین سالِ نام‌گذاری بیستم آبان به‌عنوان روز کیش به چشم می‌خورد، تلاش برای غنا بخشیدن به فرهنگ در جزیره‌ای بود که سابق بر این عنوانِ اقتصادی بر پیشانی‌اش حک شده است. به عبارت دیگر، به نظر می‌رسد که مسئولان منطقه آزاد کیش، راهِ ثبت این روز را در تقویم، تاکید بر فرهنگی‌تر شدن جزیره و تلاش برای جذب گردشگری فرهنگی دیده‌اند. چرا و چگونه؟ این گزارش به جای روایت پر و پیمانی از آیین‌های روز کیش که احتمالا در رسانه‌های دیگر دیده‌اید، به سرنخ‌های این فرضیه می‌پردازد.
 
1 مهم‌ترین بخش سخنرانی محمدابراهیم انصاری‌ لاری، مدیرعامل وقت منطقه آزاد کیش، در مراسم آغازین روز کیش تاکید بر مقوله‌ی «تغییر در تفکر» بود. او گفت که «روز کیش در حقیقت نقطه‌عطفی برای زیبا اندیشیدن و متفاوت فکر کردن است، لذا در این روز، نوآورانه و دلبرانه عمل کنیم تا در چهارچوب ارزش‌های دینی، روش‌ها و منش‌ها، جزیره کیش را به الگویی در کشور تبدیل کنیم.» تغییر در تفکر، این روزها به یکی از اصول مدیریتی در سطوح مختلف بدل شده اما کیش که یکی از معدود نقاطِ امن، سالم، زیبا و سبز است، چه عایدی‌ای از تغییر تفکر و نگاه به‌دست خواهد آورد و جایگاه روز کیش در این روند کجاست؟ روز کیش، بیستمِ ماهی انتخاب شده است که اگر چه پاییزی‌ست اما در جزیره، طلیعه‌دار بهار است. جزیره از اواخر مهرماه و اوایل آبان‌ماه وارد روزهای خوش آب‌وهوا می‌شود و جمعیت گردشگر، دور تازه سفرهایشان را به این مقصد پرجاذبه آغاز می‌کنند. از سوی دیگر آن‌طور که انصاری لاری گفت، آبان، ترکیبی از دو واژه «آب» و «نان» است که چندان بی‌ارتباط با کیش امروزین نیست؛ ترکیبی از اقتصاد دریامحور و برکت خدادادی. اما در طول چهار دهه که از فعالیت سازمان منطقه آزاد کیش می‌گذرد، کمتر نگاهی به بخش فرهنگی این جزیره شده است و شاید نام‌گذاری روزی به نام کیش با تعیین مسیر درست مدیریت این سازمان، گوشه‌چشمی به مسائل فرهنگی و بعدِ زیرپوستی این جزیره داشته باشد.
 
2 تخفیف 50 درصدی پاساژهای کیش مهم‌تر است یا برپایی یک نمایشگاه با چندین هزار عنوان کتاب که نصف قیمت به فروش می‌رسند؟ اصولا چه دلیلی دارد که سازمان منطقه آزاد کیش برای برگزاری باشکوه روز کیش، نصف هزینه کتاب‌ها را بپردازد و آن‌ها را از تهران به جزیره بیاورد؟ پاسخ این سئوال را می‌توان در اظهارات معاونت اجتماعی و فرهنگی سازمان جست‌وجو کرد؛ آن‌جا که سعید پورعلی از تب و تابی که برای فرهنگی‌تر شدن بافت جزیره کیش و معرفی این جزیره به عنوان یک پاتوق فرهنگی می‌گوید: «کیش برای استمرار رونق و شکوفایی خود نیاز به معرفی در بازارهای ملی، بین‌المللی و منطقه‌ای دارد و رویدادسازی و خاطره‌سازی یکی از راه‌های رونق و توسعه این منطقه است. ظرفیت‌های جغرافیایی، فرهنگی و فرصت‌های مهمی وجود دارد که باید با ابزارهای مختلف، نه‌تنها در داخل بلکه در سطح جهانی، آن‌ها را تبیین و معرفی کرد.»

یکی از ساده‌ترین نتایج این حضور، عقد تفاهم‌نامه‌ای مهم میان سازمان منطقه آزاد و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بود. به گفته‌ی امیرزاده، مشاور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محورهای این تفاهم‌نامه شامل برگزاری نمایشگاه کتاب کیش، تامین اعتبارات لازم برای حمایت از حوزه‌های فرهنگی کیش، به‌خصوص حمایت از نویسندگان، ناشران و مراکز عرضه کتاب، ترویج فعالیت‌های ادبی، داستان‌نویسی و شعر، ارتقا فرهنگ مکتوب و آثار ارزشمند و فراهم کردن شرایط برای حضور نویسندگان و فعالان ادبی کیش در رویدادهای مهم کشوری و... است. بر این اساس، کیش قرار است نه‌فقط چون همیشه به‌عنوان یک مرکز خرید بزرگ، بلکه به عنوان جزیره‌ای که با رویدادسازی فرهنگی گردشگر را به خود فرامی‌خواند، پا به میدان بگذارد.

 

3 در سابقه‌ی تاریخی کیش، کمتر خبری از تقدیر و تشکر به چشم می‌خورد. نگاهِ سیاسی مرکز روی سازمان منطقه آزاد کیش همیشه به گونه‌ای بوده که فرصت اندکی برای تقدیر از فعالان عرصه‌های مختلف خود داشته و به عبارت دیگر، سرمایه‌سازی نیروی انسانی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. به مناسبت روز کیش، قرار است هر سال از فعالان عرصه‌های مدیریتی، فرهنگی و سرمایه‌گذاری با سه نشان «دریا»، «صدف» و «مروارید» تقدیر شود و این اتفاق می‌تواند زمینه‌ساز حضور بیشتر متخصصان بخش خصوصی و فعالان حوزه‌های مختلف مدیریتی و سرمایه‌گذاری در این جزیره باشد. این اما تمام ماجرا نیست. مدیران کیش می‌خواهند از طریق برگزاری چنین رویدادهایی، به کشف نیروهای تازه و خلاق بپردازند و کرسی کیش‌پژوهی را در بخش‌های مختلف آن راه بیندازند. سنگ بزرگی است اما از همین اولین دوره برگزاری روز کیش، پرتابش آغاز شده. امسال چهارمین نشست کیش‌پژوهی هم‌زمان با بیستم آبان‌ماه برگزار شد و هم‌چون دوره‌های قبل از فعالان این عرصه تقدیر به عمل آمد.

 

4 از همین حالا، مدیران کیش اعلام کرده‌اند در سال آینده، نه روز کیش بلکه هفته کیش در حوالی بیستم آبان‌ماه در جزیره برگزار خواهد شد. رویکردشان همان‌طور که معاونت گردشگری سازمان منطقه آزاد کیش در مراسم افتتاحیه گفت، رویکردی رویدادمحور است: «رویکرد گردشگری کیش به‌عنوان یک «مقصد رویدادمحور» و برگزاری روز کیش و توسعه برنامه‌های مخصوص برای این روز در سال‌های آتی می‌تواند یک مزیت ویژه به مزیت‌های جذب گردشگر در جزیره زیبا اضافه کند، به‌خصوص که با عضویت کیش در سازمان جهانی گردشگری ملل، امکان مناسب‌تری برای تعاملات بین‌المللی جزیره کیش در حوزه گردشگری فراهم آمده است.» این تلاش شقِ دیگری هم دارد که فقط محدود به افزایش کمی میزان گردشگر و رسیدن به رکورد هشت میلیون نفر در سال نیست. روی دیگر این سکه را می‌توان با ارجاعی به سخنان انصاری لاری در نشست خبری روز کیش دریافت، آن‌جا که از مدنیت و مدینه گفته بود: «در حوزه معاونت فرهنگی و اجتماعی، اکنون تصویری جدید و دروازه‌ای برای جزیره کیش باز شده که ناظر به تقویت مدنیت در این جزیره‌ی مرجانی است. در حوزه شهرسازی (مدینه‌سازی) جزیره با همه مشکلات ملموس، با شرایط خوبی پیش رفته است اما در زمینه فرهنگ شهروندی و مدنیت منطبق بر فرهنگ ایرانی اسلامی جای کار داریم و باید در این منطقه استراتژیک فرهنگی، کارکردی مناسب با حفظ شأن یک محیط اجتماعی نخبه و در سطح بین‌المللی از خود ترسیم کنیم.» ترسیم چنین شهری می‌تواند نقطه راهی برای سرزمین اصلی باشد و این یعنی موفقیت کیش در مهم‌ترین ماموریتش؛ جزیره اجرای طرح‌های پایلوتی!|

۲۶ آذر ۱۳۹۷ ۱۳:۵۳