سه شنبه ۲۷ آذر ۱۳۹۷

اخبار

چابهار، خارج از گود تحریم

چابهار، خارج از گود تحریم
 اشاره   دو هدف مهم و کلیدی آیکوپمس 2018 این‌بار در بندر چابهار تلاقی کرده‌اند. مدیران سازمان بنادر و دریانوردی با پیش‌بینی اعمال تحریم‌های آمریکایی علیه ایران، تصمیم گرفته‌اند که در همایش امسال با اهدافی چون «ارتقای جایگاه ایران در همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی» و «تاکید بر برنامه‌های توسعه پایدار در حوزه سواحل، بنادر و سازه‌های دریایی به‌خصوص سواحل مکران» گامی مهم در زمینه‌ی گشایش تجارت دریایی در روزهای تحریم بردارند. جالب این‌جاست که به‌لحاظ زمانی، چند هفته پیش از برگزاری همایش آیکوپمس در تهران، سازمان بنادر و دریانوردی میزبان مقامات رسمی دو کشور هندوستان و افغانستان بود تا در جلسه‌ای فشرده، حضور این دو کشور را در بندر چابهار قطعی کند. 
بندر چابهار هم‌چون اهرمی برای سر خم کردن آمریکا در برابر همسایگان استراتژیک ایران در کریدور جنوب‌شرقی عمل کرد. خبری که چندی پیش، معافیت بندر چابهار را از تحریم‎های آمریکا نوید می‎داد - و علی‌رغم شروع تحریم‌ها از سیزدهم آبان سال جاری، از لیستِ کارشکنی آمریکایی‌ها خارج شد - ماحصل چند سال تلاش بی‎وقفه و مستمر کارشناسان در سازمان بنادر و دریانوردی به همراه تیم کارشناسی وزارت امور خارجه بود. مذاکراتی که با شرکای تجاری ایران در کشورهای هندوستان و افغانستان انجام شد، هر دو در مستثنی شدن این بندر از تحریم‎ها، اثر کاملا مستقیمی داشت. 

عقب‌نشینی آمریکا در بندر چابهار

براساس اخبار، آمریکا روز سه‌شنبه پانزدهم آبان‎ماه با اعطای برخی معافیت‌ها به هند برای توسعه بندر راهبردی چابهار در ایران و هم‌چنین احداث ریل‌ آهن برای اتصال این بندر به افغانستان موافقت کرد. به سبب تمایلات و دوراندیشی‎های آمریکا در منطقه، دور از ذهن نبود که این کشور، چابهار را از تحریم‎های خود مستثنی کند. قابل پیش‌بینی ‌بودن این رخداد را می‌توان از سفر نیکی هیلی، نماینده‌ی پیشین آمریکا در سازمان ملل، به هندوستان جست‌وجو کرد. این مقام آمریکایی اعلام کرده بود با سرمایه‌گذاری هند در پروژه‌ی بندر چابهار ایران مخالفتی ندارد و حتی وعده داده بود برای این کار با هند همکاری خواهد داشت. یک روزنامه هندی در این زمینه نوشته بود:«حذف بندر چابهار از فهرست تحریم‌های آمریکا علیه ایران پس از تلاش‌های فشرده و فشارهای مستمر دهلی ‌نو و کابل بر واشنگتن، به دلیل اهمیت راهبردی آن برای اقتصاد هند و افغانستان حاصل شده است.» به نوشته‌ی این روزنامه، این دیدارها در بالاترین رده‌های سیاسی بین افغانستان و آمریکا انجام شده 

و اجیت دووال، مشاور امنیت ملی هند نیز مسئله چابهار را با جان بولتون، همتای آمریکایی خود و هم‌چنین مایک پمپئو، وزیر امور خارجه این کشور، مطرح کرده است. این روزنامه نوشته: «هند در مذاکرات خود با مقامات آمریکایی تاکید کرده، بندر چابهار سرمایه‌گذاری راهبردی دهلی ‌نو در منطقه بوده و این بندر دروازه‌ی دسترسی به آسیای مرکزی است که هم‌اکنون از حوزه نفوذ مستقیم هند خارج است.»

 بندر چابهار برای هند تنها یک سرمایه‌گذاری مالی نیست، بلکه یک مسیر جایگزین راهبردی برای رسیدن به افغانستان بدون نیاز به پاکستان است. هندی‎ها هم‌چنین به مقامات آمریکایی اعلام کرده بودند که اگر تحریم‎های ایران شامل توسعه زیرساخت‎ها در بندر چابهار شود، یکی از اهداف اصلی دهلی ‌نو یعنی کمک به رشد اقتصاد افغانستان تحت‌تاثیر قرار خواهد گرفت و هند نمی‌تواند به تعهدات خود عمل کند.

 

چه شد که آمریکا کوتاه آمد؟

اما چه شد که آمریکا کوتاه آمد؟ این پرسشی است که شاید در ظاهر امر پیچیده‎ای به نظر برسد، اما با شناختی نسبی درباره نوع روابط آمریکا با کشورهای منطقه می‎توان به تحلیلی در مورد عملکرد آمریکا در این زمینه رسید. بندر چابهار، ذی‌نفعان مختلفی دارد. از افغانستان و هندوستان گرفته تا کشورهای آسیای میانه، جملگی می‎توانند از مواهب حلقه‌ی کریدور جنوب‎شرقی بهره‎مند شوند. با نگاهی به کشورهای منطقه و بازی اقتصادی ـ سیاسی هند و چین در بنادر گوادر و چابهار، می‎توان عملکرد آمریکا را رمزگشایی کرد. فارغ از نقش اقتصادی چابهار در روابط تجاری منطقه و سودی که به کشورهای منطقه می‎رساند، جدال آمریکا و چین به‎عنوان دو غول اقتصادی جهان، به دریای عمان کشیده شده است. پشتیبانی آمریکا از هندوستان برای حضور پررنگ در منطقه و حمایت ویژه از افغانستان به سبب برنامه بلندمدت چین در بندر گوادر و گسترش فعالیت‌های نظامی - استراتژیک خود در این منطقه است. در این زمینه، بهرام امیراحمدیان، کارشناس حوزه روسیه و آسیای مرکزی و قفقاز می‎گوید: «هند در چابهار، مدیریت و بهره‌برداری از بندر را در ازای سرمایه‌گذاری به مدت حدود 15سال در دست می‌گیرد، اما در گوادر، پاکستان بخشی از حاکمیت خود را به چین فروخته و این بندر را 99 ساله به این کشور اجاره داده است و چین سعی دارد در این منطقه، فعالیت‌های نظامی - استراتژیک داشته باشد.» بنابراین دور از ذهن نیست که آمریکا نخواهد که جلوی نفوذ چین در منطقه را بگیرد و برای همین هم حاضر به عقب‎نشینی باشد. هرچند بندر چابهار صرفا گام نخستی در راه‎اندازی کریدور جنوب‎شرقی به شمار می‎رود اما برای جلب نگاه سرمایه‎گذاران منطقه‎ای و در نظر گرفتن افقی بلندمدت برای سود بیشتر در آینده گامی است بلند. 

 

نگرانی از مذاکرات ایران و چین

جالب آن‌که این روزنامه هندی هم تاکید کرده نیاز به توسعه چابهار برای هند ضروری‌تر شده است؛ زیرا ایران نشان داده علاقه‌مند به دعوت از سایر کشورها از جمله چین برای سرمایه‌گذاری در این بندر است و حضور چین در بندر چابهار به قیمت محدود شدن نفوذ هند در منطقه خواهد بود. 

 

نقش سازمان بنادر و دریانوردی

در خروج چابهار از تحریم‎ها

دولت هند متعهد به سرمایه‌گذاری 500 میلیون دلاری برای توسعه چابهار و هم‌چنین سرمایه‌گذاری 5/1 میلیارد دلاری برای ساخت مجموعه‌ای از جاده‌ها و راه‌آهن شده است. مذاکرات برای تحقق این اهداف، بارها از سوی سازمان بنادر و دریانوردی ایران و مقامات مسئول در وزارت راه‎ و شهرسازی و وزارت امور خارجه دنبال شد، اما این تمام ماجرا نبود. از آن‌سو، هندوستان و افغانستان برای حضور در این منطقه بارها سعی در برقراری ارتباط و مذاکره بر سر چابهار و در شمایی کلی‎تر در منطقه مکران داشتند. چرا‎که هندوستان نیک می‎داند که بندر چابهار هزینه‌های حمل‌ونقل و زمان برای صادرات کالاهای این کشور را به یک‌سوم کاهش می‌دهد. حتی افغانستان هم  16سال به دنبال آن بود که ایران را راضی کند برای توسعه‌ی منطقه چابهار چه از نظر توسعه بندری و چه از نظر توسعه زیرساختی و تجاری، وارد عمل شود تا این کشور که از آب‎های آزاد، دورافتاده بتواند از هزینه‎های سنگین اقتصادی، امنیتی و سیاسی پاکستان برهد. سال گذشته هند، دو محموله گندم را از طریق بندر چابهار به افغانستان صادر کرد. این اقدام با هدف اثبات اعتبار این مسیر و گسترش ورود محموله‎های جهانی پیش از فعال شدن کامل بندر چابهار انجام شد. این در حالی است که چین هم در بندر گوادر پاکستان، وارد سرمایه‌گذاری عظیمی شده است و با اجاره ۹۹ ساله این بندر، فعالیت تسلیحاتی خود را گسترش می‌دهد. این نکته تا جایی حائز اهمیت است که به گفته‌ی کارشناسان منطقه‌ای، علاوه ‌بر رقابت منطقه‌ای آمریکا در این حوزه با چین و البته هند با چین، تمایلی هم ندارد کشورهای آسیای مرکزی را به دلیل اهمیت استراتژیک چابهار برای آن‌ها از نظر دسترسی به یکی از مهم‌ترین کریدورهای منطقه و هم‌چنین‌ دسترسی به آب‌های آزاد، دلخور کند.

 

مخالفت آمریکا با چابهار، مخالفت با آسیای مرکزی است

عباس ملکی، معاون سابق وزارت امور خارجه، پیشتر در گفت‎وگو با رسانه‎ها اعلام کرده بود، ایران به‌خوبی می‌تواند از این ابزار به ‌نفع روابط اقتصادی درهم‌ فشرده‌شده خود بهره بگیرد. او با بیان این‌که چابهار محل برخورد دو کریدور بزرگ جهانی است، گفته بود: «کریدور شمال - جنوب که در آن روسیه، جمهوری آذربایجان، ترکمنستان، ایران، عمان و هند حضور دارند و کریدور شرق به غرب که به جاده ابریشم معروف است، در این نقطه به هم برخورد می‌کنند. بنابراین هرگونه مخالفت آمریکا با چابهار، به معنای مخالفت با همه‌ی این کشورهاست.» ملکی با بیان این‌که چابهار نقشی کلیدی در امنیت و ثبات افغانستان دارد، ادامه می‌دهد: «مسیر کراچی، خیبر و ورود به افغانستان که در گذشته کامیون‌ها از آن استفاده می‌کردند، بسیار زمان‌بر و از سویی به‌واسطه حضور داعش و طالبان، بسیار پرخطر است؛ درحالی‌که با آماده‌شدن چابهار و استفاده از این بندر، افغانستان می‌تواند به‌راحتی از آن استفاده کند.» از طرفی دولت آمریکا مایل نیست دوباره در افغانستان، دولت به دست طالبان یا داعش که حدود 60 درصد نواحی مختلف افغانستان را در دست دارند، بیفتد. 

معاون سابق وزارت امور خارجه معتقد است: «توجه خاص به چابهار را می‌توان هم از دید رقابت جدی بین آمریکا و چین نگاه کرد و هم  از زاویه رقابت بین هند و چین. بندر گوادر پاکستان دسترسی چینی‌ها را به اقیانوس هند بدون گذر از تنگه مالاکا فراهم می‌کند و خاصیت ویژه دیگری ندارد؛ درحالی‌که بندر چابهار، اروپا را به آسیا و دریای خزر را به اقیانوس هند و دریای سیاه، عمان و خلیج‌فارس متصل می‌کند.»

 

لابی هند با آمریکا

بهرام امیراحمدیان، کارشناس حوزه روسیه و آسیای مرکزی و قفقاز، هم در این زمینه گفته بود: «هند با افغانستان قرارداد همکاری استراتژیک داشته و از طرفی هر دو کشور با پاکستان تنش دارند. هم‌چنین آمریکا، انگلستان، فرانسه و آلمان هم با افغانستان قرارداد همکاری استراتژیک دارند. این کشورها برای برقراری ارتباط منسجم‌تر با افغانستان برای همکاری‌هایی از جمله مبارزه با تروریسم، نیاز دارند که به این کشور دسترسی داشته باشند و چابهار این امکان را در اختیار این کشورها قرار می‌دهد.» به گفته‌ی او، هندوستان متعهد است که در چابهار با ایران همکاری کند و چون آمریکا و کشورهای غربی در یک‌سو هستند، چابهار برای آن‌ها اهمیت خاصی دارد.

امیراحمدیان در ادامه گفته بود: «هندوستان می‌خواهد با ایرانی که از سوی ایالات‌متحده آمریکا تحریم می‌شود، همکاری کند و درعین‌حال، این کشور در این بندر سرمایه‌گذاری کرده و حاضر است تا 500 میلیون دلار در اتصال بندر چابهار به زاهدان هم سرمایه‌گذاری کند. بنابراین ایران می‌تواند از طریق چابهار و هندوستان به آمریکا بقبولاند که از ایران نفت بخرد و پول آن را به روپیه بپردازد.»

او با بیان این‌که ایران و هند می‌توانند همکاری‌های خود را ادامه دهند، می‌افزاید: «از آن‌جایی‌که هندوستان ارتباطات نزدیکی با ایالات‌متحده آمریکا دارد، می‌تواند در دوره تحریم فضاهای جدیدی ایجاد کند تا بتواند همکاری‌های اقتصادی خود با ایران را ادامه دهد.»

 

فرار از مخمصه

این کارشناس مسائل منطقه‌ای با بیان این‌که چین در طرح کمربند بنادر گردنبند مروارید، قصد دارد تا هند را تحت محاصره قرار دهد، تصریح می‌کند: «هند با همکاری‌های آمریکا تلاش می‌کند از این مخمصه رهایی یابد. همکاری ایران و هند هم به نظر می‌رسد به همین دلیل موفقیت‌آمیز باشد و هند با لابی خود در محیط بین‌الملل و همکاری با آمریکا، به نفع ایران در عرصه تجارت بین‌الملل قدم بردارد.» بر همین اساس بود که این کارشناس تاکید داشت در شرایط کنونی چابهار می‌تواند حربه‌ی مناسبی برای ایران برای بهره‌برداری از فعالیت‌های اقتصادی باشد. 

 

 جایگاه بندر چابهار در تجمیع منافع بازیگران

جاوید حسینی، پژوهشگر موسسه مطالعات آسیای مرکزی و افغانستان هم در همین زمینه در یادداشتی با عنوان «مولفه‌های اثرگذار بر استثنا شدن پروژه بندر چابهار از تحریم‌های آمریکا» در سایت موسسه مطالعات آسیای مرکزی و افغانستان به اهمیت این بندر برای بازیگران منطقه‌ای اشاره کرده و درباره دلایل مستثنا شدن چابهار می‌نویسد: «1. هند و افغانستان در استراتژی‌های کلان آمریکا در منطقه نقش کلیدی دارند و چابهار نقش ارتباطی انحصاری بین این دو بازیگر را ایفا می‌کند. 2. رقابت چابهار و گوادر؛ پروژه هندی چابهار می‌تواند بالانسی برای پروژه چینی گوادر باشد. بر اساس برخی دیدگاه‌های واقع‌گرایانه، یکی از اهداف حضور آمریکا در منطقه و هم‌پیمانی آن با هند، کنترل چین است. از این‌رو تداوم کار این پروژه که نقش بالانسر را دارد، به نفع هند و آمریکا خواهد بود. 3. حذف پروژه‌ی چابهار، سرنوشت تجارت و ترانزیت افغانستان را بار دیگر در اختیار پاکستان قرار می‌دهد و این مغایر با سیاست فشارهای آمریکا به پاکستان است. 4. چابهار برای کابل، راه تنفسی جدیدی ایفا کرده است و ترانزیت و تجارت و در نتیجه‌ سیاست این کشور را از سلطه پاکستان خارج کرده است. دولت افغانستان هم برای تداوم کار چابهار مُصر است. 5. نقش لابی قدرتمند هند در آمریکا هم می‌تواند به نفع استثنا شدن پروژه چابهار از تحریم‌های آمریکا اثرگذار باشد. 6. کشورهای آسیای مرکزی نیز به نفع تداوم پروژه چابهار بر آمریکا فشار وارد خواهند کرد. همکاری‌های نزدیک آمریکا با برخی کشورهای آسیای مرکزی می‌تواند در پذیرش این خواسته، اثرگذار باشد.»

 

فرصت معافیت چابهار را نسوزانیم

این‎همه در حالی است که ایرج تاج‌الدین، رئیس پیشین دبیرخانه توسعه سواحل مکران، کمی به بهره‌برداری از این فرصت مشکوک است و در قالب نقد مطرح کرده است: «از‌ آن‌جا ‌‌که برنامه‌ و چشم‌اندازی برای توسعه‌ی چابهار نداریم، بعید می‌دانم بتوانیم از این فرصت معافیت نیز به‌خوبی بهره‌مند شویم.» تاج‌الدین با اشاره به این‌که کشورهای هم‌جوار منطقه‌ی مکران مانند عمان و پاکستان به‌سرعت درحال‌توسعه هستند، افزود: «فرصت‌های منطقه‌ی مکران و چابهار چه در حوزه ترانزیت و چه گردشگری، فرصت‌های بالقوه‌ای است که ایران برنامه‌ای برای توسعه آن ندارد و این فرصت‌ها اکنون تبدیل به فرصت برای کشورهای هم‌جوار می‌شود. رئیس پیشین دبیرخانه توسعه سواحل مکران با بیان این‌که هندی‌ها فقط روی توسعه بندر چابهار تمرکز کرده‌اند، گفته: «بندر چابهار هر چقدر هم توسعه پیدا کند، تا زمانی‌ که زیرساخت‌های ترانزیتی منطقه مهیا نشود، این بندر کارایی نخواهد داشت. اکنون ظرفیت بندر چابهار از 2/5 میلیون تُن به 8/5 میلیون تن رسیده است. بندر، بندر کانتینری است و بناست در آینده به 25میلیون تن برسد؛ اما موضوع آن است که بندری که در پسکرانه آن فرودگاه، راه‌آهن و جاده‌ای که آن بار را منتقل کند، ندارد، چگونه می‌تواند تبدیل به فرصت شود؟»

 

سه اولویت مهم چابهار

او با بیان این‌که باید سه اولویت را برای توسعه مکران و به‌ویژه چابهار مدنظر داشته باشیم، گفته: «اگر می‌خواهیم از این فرصت استفاده کنیم، ایجاد راه‌های مواصلاتی و توسعه حمل‌ونقل جاده‌ای، ایجاد فرودگاه کارگو در چابهار و اتصال بندر چابهار به بندر گوادر از مهم‌ترین برنامه‌هایی است که ایران باید مدنظر قرار دهد. اگر چنین کنیم، می‌توانیم بار گوادر را برای آسیای میانه و شمال از طریق ایران ترانزیت کنیم که فرصت بسیار مناسبی است و نیازهای منطقه نیز تامین خواهد شد.» رئیس پیشین دبیرخانه توسعه سواحل مکران البته یک نقد جدی برای توسعه این منطقه برمی‌شمرد. به گفته تاج‌الدین هنوز هم نتوانسته‌ایم براساس ماده 68 قانون احکام دائمی، سازمان توسعه سواحل مکران را راه‌اندازی کنیم که اگر این سازمان ایجاد می‌شد، مشکلات بر سر راه توسعه این منطقه نیز برطرف می‌شد؛ اما اکنون مشخص نیست متولی توسعه‌ی این منطقه دقیقا کجاست.

 

چابهار خارج از محدوده تحریم

امیرحسین اسماعیلی، مجری پیشین طرح توسعه بندر شهید بهشتی چابهار اما این فرصت را غنیمت شمرده و گفته: «با توجه به اختلافات افغانستان و پاکستان، بهترین راه‌حل انتقال بار افغانستان، محور شرق ایران و اتصال راه‌آهن چابهار به زاهدان، زاهدان به مشهد و مشهد به هرات است. بنابراین معافیت این بندر استراتژیک از تحریم‌های آمریکایی به سرمایه‌گذاری در این منطقه کمک می‌کند و ذی‌نفعان منطقه‌ای با درنظرگرفتن برنامه‌های بلندمدت به بازگشت سرمایه‌ی‌ خود پس از سرمایه‌گذاری در این منطقه امیدوار می‌شوند.» او در پاسخ به این نقد که اکنون زیرساخت‌ها در پسکرانه برای بهره‌گیری از این فرصت فراهم نیست، می‌گوید: «زیرساخت‌ها یک‌باره فراهم نخواهد شد. توسعه‌ی محور شرق که بخش عظیم آن در استان سیستان‌وبلوچستان قرار گرفته، زمان‌بر است؛ اما اگر سرمایه‌گذار مطمئن باشد که می‌تواند از چابهار بدون دغدغه تحریم‌ها استفاده کند، قطعا برای سرمایه‌گذاری در بخش‌های دیگر مانند راه‌آهن نیز وارد عمل خواهد شد.»  به گفته او وقتی این نقطه خارج از محدوده تحریم اعلام می‌شود، به این خاطر است که نیاز کشورهای دیگر را تامین می‌کند و لزوما به ایران نگاهی ندارد. چابهار از لحاظ استراتژیک در نقطه‌ای قرار گرفته است که دنیا نیازمند آن است. بنابراین معافیت بندر چابهار از تحریم‌ها، یک نقطه قوت است و پتانسیل خوبی برای توسعه‌ی این منطقه ایجاد خواهد کرد.

 

بی‌اعتنایی هندی‌‌ها به تحریم آمریکا

پیش از اعلام این معافیت، فرستاده‌های هند و افغانستان به ایران آمده بودند تا در مورد سازوکار همکاری با ایران در بهره‌برداری از بندر چابهار در شرایط تحریم صحبت کنند. مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی در همین راستا اعلام کرده بود که از دو هفته‌ی آینده، بهره‌برداری موقت شرکت هندی از بندر چابهار آغاز می‌شود و هنوز این دو هفته به پایان نرسیده بود که خبر خوش هم رسید؛ بندر چابهار از تحریم‎ آمریکا معاف شد. رویکرد مشتاقانه‌ی هند و افغانستان برای حضور در بندر چابهار حتی در شرایط تحریم، نشان می‌دهد که چقدر این بندر می‌تواند برای ایران استراتژیک باشد. هند مُصرّانه می‌گوید چابهار را رها نمی‌کند و افغانستان نیز معتقد است چابهار تنها دروازه‌ی تنفس این کشور خواهد بود.

 

ضمانت بانکی برای هند فراهم شد

محمد راستاد، مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی آن روز با اشاره به حضور و سرمایه‌گذاری شرکت APGL در چابهار گفته بود: «خوشبختانه در طول این مدت سرمایه‌گذاری‌های خوبی در چابهار انجام شده و شرکت اپراتور هندی نیز با پیگیری مقدمات لازم تنها چند گام تا آغاز رسمی کار خود در چابهار فاصله دارد.» آخرین بحثی که در این رابطه باقی‌مانده بود، مربوط به نهایی‌کردن ضمانت‌نامه‌های بانکی می‌شد که خوشبختانه با انجام این کار آن می‌توان پیش‌بینی کرد فعالیت این شرکت هندی از دو هفته دیگر رسما کلید بخورد.» راستاد توسعه‌ی بندر چابهار را مسئله‌ای بسیار مهم برای منطقه دانست و افزود: «نه‌تنها سه کشور ایران، هندوستان و افغانستان می‌توانند در بخش‌های مختلف این بندر فعالیت کرده و اولویت‌های اقتصادی خود را، از جمله تجارت مشترک و ترانزیت منطقه‌ای در دستور کار قرار دهند، بلکه توسعه‌ی چابهار برای کشورهای آسیای میانه، اروپای شرقی، کشورهای حاشیه خلیج‌ فارس و دریای عمان اهمیت بسیار زیادی دارد.»

 

توسعه ریلی، یکی از مولفه‌های موردتوجه هند

قائم‌مقام وزیر امور خارجه هند در آن همایش با بیان این‌که هند مشتاقانه منتظر تکمیل خط‌آهن چابهار ـ زاهدان و مشهد ـ هرات است، بر توسعه‌ی پسکرانه در چابهار تاکید کرده بود. تیرومورتی گفته بود: «مشتاقانه منتظر تکمیل خط‌آهن چابهار - زاهدان و مشهد - هرات هستیم تا فعالیت ترانزیتی و حمل‌ونقل چندوجهی بین ایران، هند و افغانستان توسعه یابد. توسعه‌ی ترانزیت در منطقه برای هندوستان چشم‌انداز خوبی دارد که می‌تواند حمل‌ونقل چندوجهی و ترکیبی را در منطقه توسعه دهد، زیرا برای اولین‌بار ما در توجیه اقتصادی این موافقت‌نامه متمرکز شده‌ایم. کشور هندوستان تعهد خود را برای اجرایی‌شدن این موافقت‌نامه اعلام می‌کند تا به‌صورت کامل بین سه کشور اجرا شود.»

 

حضور بخش خصوصی افغانستان در چابهار

معاون وزیر حمل‌ونقل افغانستان هم در آن همایش با تاکید بر لزوم تدوین پروتکل مناسب برای موافقت‌نامه چابهار گفت:‌ «افغانستان با مشارکت بخش خصوصی، اهداف این موافقت‌نامه سه‌جانبه را دنبال می‌کند.» امام‌الدین محمد وریماچ افزود: «بدون تردید با اجرایی‌شدن این موافقت‌نامه، شاهد رشد و توسعه اقتصادی و هم‌چنین توسعه پایدار در سه کشور خواهیم بود. در 16سال گذشته فعالیت‌های اقتصادی کانون توجه دولت افغانستان در منطقه بوده است.»

 

بهره‌گیری از چابهار در مذاکرات آبی و نفتی

چابهار به‌عنوان بهترین گزینه برای ترانزیت هند و افغانستان، بهترین فرصت برای ایران است که بتواند در لوای آن، علاوه بر سودآوری برای کشور، موضوع فروش نفت به هندوستان و مذاکرات آبی با افغانستان را دنبال کند. آگاهان و کارشناسان مطلع بر جزئیات این توافقنامه‌ معتقدند چنین نگاهی بر این مذاکرات سایه نینداخته است.

۱۱ آذر ۱۳۹۷ ۱۵:۰۵