چهارشنبه ۲۳ آبان ۱۳۹۷

اخبار

دبیرکل سازمان بین‌المللی دریانوردی در گفت‌وگوی اختصاصی با «بندر و دریا»

ایران سهم بزرگی در امنیت دریایی جهان دارد

ایران سهم بزرگی در امنیت دریایی جهان دارد
 حضور دبیرکل سازمان بین‌المللی دریانوردی در ایران، شهریوری متفاوت برای دریانوردی و حمل‌و‌نقل دریایی کشور رقم زد. این اولین‌بار است که چهره‌ای بین‌المللی در آستانه دور تازه تحریم‌های آمریکا علیه کشورمان، به ایران می‌آید و سابقه‌ای ذهنی درباره ایران و پیشینه‌های فرهنگی و صنعتی آن در یک حوزه تخصصی دارد. کیتاک لیم برای آن‌ها که میزبانش در سازمان بنادر و دریانوردی بودند و با او در این چند روز حضورش در ایران به دیدارها و جلسات مختلف رفتند، نمادِ نوعی امید در تیرگی روزهای تحریم بود، به‌خصوص آن‌که زومِ دور تازه تحریم‌های ترامپی، بر صنعت کشتیرانی و دریانوردی کشور قرار دارد. این حضور و جزییات آن را احتمالا در چند هفته گذشته از طریق رسانه‌ها شنیده‌اید، اما «بندر و دریا» همان‌طور که در شماره 257 خود قول داده بود، مصاحبه‌ای مفصل و اختصاصی با دبیرکل آیمو ترتیب داده و آن‌چه پیش‌روی شماست، بخش‌هایی از همین مصاحبه است. سعی کرده‌ایم هم‌زمان با خواندن سخنان کیتاک لیم درباره ایران و صنعت دریانوردی ایرانیان، به بخشی از جزییات سفر او و دیدارهای مهمش در نیمه دوم شهریورماه امسال هم نظری بیاندازیم و از دریچه تازه‌ای، هدف او را از این سفر مهم ارزیابی کنیم.  
هدف شما از سفر به ایران چیست؟
من از فرصتی که دعوت دولت جمهوری اسلامی ایران به من داد تا به کشور شما سفر کنم و در مراسم روز جهانی دریانوردی شرکت داشته باشم، سپاسگزارم. مشتاقانه منتظر دیدار با جناب آقای روحانی، رئیس‌جمهوری و مقامات ارشد دولتی هستم. این فرصتی خواهد بود تا بتوانیم در مورد امور دریایی بحث کنیم و بر مواردی که در دستور کار آیمو قرار دارد، تاکید و بتوانیم این نکات را برجسته کنیم. صبح روز ورودم به ایران در مراسمی برای ادای احترام به دریانوردان نفتکش سانچی شرکت کردم که کمی پیشتر جان خود را  در حادثه‌ای غم‌انگیز از دست داده‌اند. من و همه اعضای آیمو با خانواده‌های آن‌ها اظهار همدردی می‌کنیم.
 
نقش آیمو در بهبود امنیت و ایمنی  ناوبری و حفاظت از محیط‌زیست دریایی در سراسر جهان چیست؟
نقش آیمو، توسعه دادن مجموعه‌ای از استانداردهای جهانی پذیرفته‌شده برای ایمنی کشتی، امنیت دریایی، ایمنی ناوبری و حفاظت از محیط‌زیست است و هم‌چنین موارد دیگری مانند تسهیل تجارت توسط کشتی، مسئولیت و جبران خسارت را بر عهده دارد.
آیمو 70 سال است که یک چارچوب نظارتی(مقرراتی) برای ایجاد حمل‌ونقل پایدار و پیوسته، اتخاذ کرده است (و آن را توسعه داده است) تا در خدمت تجارت جهانی باشد. حمل‌ونقل از طریق دریا برای جهان حیاتی است، بیش از 80 درصد تجارت جهانی را بر عهده دارد و هر چیزی را که مردم جهان به آن نیاز دارند و می‌خواهند، مهیا می‌کند.
حمل‌ونقل پایدار حمل‌ونقلی است که: 
 اقیانوس‌ها را با مواد نقتی، مواد شیمیایی و فاضلاب یا زباله آلوده نمی‌کند.
 امن است؛ کشتی را ایمن هدایت می‌کند و کارگو (محموله) را ایمن حمل می‌کند.
 محل کار مناسبی را برای دریانوردان مهیا می‌کند.
 گونه‌های مهاجم مضر را در سراسر جهان گسترش نمی‌دهد.
 از سوخت بی‌کیفیت و غیرمحیط‌زیستی استفاده نمی‌کند.
 هوا را با گازهای خروجی مضر آلوده نمی‌کند.
 به انتشار گازهای گلخانه‌ای، تغییرات آب و هوایی و گرم شدن کره زمین کمکی نمی‌کند.
 
نقش آیمو و کشورهای عضو آن در ریشه‌کن کردن دزدی دریایی و سرقت مسلحانه در نقاط مختلف جهان به‌ویژه در خلیج عدن و ساحل سومالی چیست؟ 
دزدی دریایی و سرقت مسلحانه از کشتی‌ها از ابتدای دهه 1980 در دستور کار آیمو بوده است. در ابتدا این تمرکز روی آفریقای غربی، سپس دریای جنوب چین و تنگه مالاکا و سنگاپور بود. از سال 2005، آیمو بر روی دزدی دریایی در ساحل سومالی و هم‌چنین وضعیت فعلی خلیج گینه متمرکز شده است.
عملیات‌های نظامی و غیرنظامی در آب‌های ساحلی سومالی عامل مهمی در محدود نگه‌داشتن دزدی دریایی بوده است و من از سهم کشورهایی از جمله جمهوری اسلامی ایران که در تامین هزینه‌های نظامی(دریایی) در این منطقه شرکت داشتند، قدردانی می‌کنم.
طبق گزارش‌های دریافت شده در سال 2017 توسط آیمو، 203 حادثه در سراسر جهان رخ داده است. در سال 2016، تعداد 221 حادثه گزارش شده بود. این امر، روند در حال کاهش دزدی‌های دریایی را تایید می‌کند که در حدود هشت درصد در سطح جهانی کاهش داشته است.
با این همه حوادث اخیر در خلیج عدن و اقیانوس هند غربی، که دزدان دریایی به موقعیت ربودن کشتی‌ها بسیار نزدیک بوده‌اند، به‌عنوان یک یادآوری جدی به حساب می‌آید، ا‌ز‌ این‌نظرکه دزدی دریایی سرکوب شده اما هنوز ریشه‌کن نشده است.
بروز این دست حوادث نشان می‌دهد تدابیری که توسط صنعت انجام می‌شود، برای این هدف مناسب است اما فقط تا زمانی که به‌طور کامل به کار گرفته شوند. حضور نیروهای دریایی در منطقه و واکنش نظامی در پیدا کردن دزدان دریایی و دستگیری سریع مظنونین موثر بوده است که در غیر این صورت این افراد می‌توانستند به شرارت خود در منطقه ادامه دهند.
در ماه نوامبر 2017، شورای امنیت سازمان ملل متحد در سواحل سومالی، مجوز خود را برای نیروهای دریایی بین‌المللی به منظور این‌که به مبارزه با دزدی دریایی در ساحل سومالی ملحق شوند، به مدت یک سال دیگر تجدید کرد و این نشان می‌دهد که چنین جرمی، بی‌ثباتی در کشور را تشدید می‌کند و فساد و تروریسم را افزایش می‌دهد.
با پشتیبانی و همکاری صنعت کشتیرانی، آیمو تدابیر و اقدامات ضد دزدی دریایی را برای استفاده در کشتی‌ها اتخاذ کرده که به کاهش تاثیر دزدی دریایی در سراسر جهان کمک کرده است.
اجرای موثر این رهنمود آیمو و بهترین اقدامات مدیریتی (BMP) با حضور در جای قانونی و مناسب به وسیله کارکنان امنیتی مسلح قراردادی خصوصی (PCASP) و هم‌چنان حضور پیوسته نیروهای دریایی بین‌المللی در این مناطق هم‌چنان از اهمیت زیادی برخوردار است. علاوه بر این، آیمو درحال‌حاضر به کشورهای عضو کمک می‌کند تا اقدامات ملی و منطقه‌ای را برای مقابله با تهدید دزدی دریایی، سرقت مسلحانه علیه کشتی‌ها و دیگر فعالیت‌های غیرقانونی دریایی گسترش بدهند. بنابراین برای افزایش امنیت دریایی خصوصا در خلیج عدن و منطقه اقیانوس هند غربی، دستورالعمل رفتاری مصوب سازمان بین‌المللی دریانوردی و اصلاحیه‌های آن به طور جدی در دستور کار قرار دارد.
 
جمهوری اسلامی ایران نیروی دریایی خود را به‌منظور مقابله‌ با دزدی دریایی و سرقت مسلحانه به ساحل سومالی اعزام کرده است تا در حداقل رساندن چنین اعمالی مشارکت کند. شما این مورد را چطور ارزیابی می‌کنید و نظر شما در مورد نقش موثر نیروی دریایی چیست؟
همان‌طور که قبلا گفته شد، همکاری نظامی و غیرنظامی در عرصه دریایی حیاتی است، به‌خصوص وقتی‌که می‌خواهید با جرم و جنایت دریایی مبارزه کنید و امنیت زنجیره تامین جهانی را فراهم کنید. من از همکاری اعزام کنندگان (deployers) مستقلی مانند ایران که دارایی‌های دریایی خود را برای کمک به سرکوب و ریشه‌کن ساختن دزدی دریایی ارسال کرده‌اند، بسیار سپاسگزارم.
 
با توجه به کلاهک گوگرد 2020، آیا شما فکر می‌کنید که صنعت برای آن آماده است و آیا این سوخت گوگردی اندک در سراسر جهان تا موعد مقرر در دسترس خواهد بود؟ آیا شما انتظار دارید مرحله توسعه یا گذار (انتقال) تا تاریخ اجرا تاخیر داشته باشد؟
مطالعه‌ای که توسط آیمو تصویب شده است، جزئیات بسیار مهمی را در مورد دسترسی به انواع نفت‌ کوره در نظر گرفته است، بنابراین موضوع با دقت مطالعه شده است. این مطالعه ما را به این نتیجه رسانده که قابلیت استفاده از نفت کوره برای پاسخگویی به تقاضاهایی که با محدودیت وضع شده جدید مواجه است، به‌طور کافی وجود خواهد داشت.
مصوبه‌هایی را که برای اجرایی شدن آن‌ها تاریخ تعیین شده، نمی‌توان تغییر داد، مانند آن‌هایی که در کنوانسیون MARPOL قرار دارد. اجرای محدودیت 50 درصدی برای اولین‌بار در سال 2008 مورد‌توافق قرار گرفت و دوباره در سال 2016 تایید شد. براساس این مصوبه، از یکم ژانویه 2020 این محدودیت در مصرف سوخت اعمال می‌شود و همان‌طور که گفتم، قابل تغییر نیست.
 تمرکز اصلی آیمو و صنعت کشتیرانی این است که با اجرای پیوسته، همگانی و جهانی، این محدودیت جدید تضمین اجرایی شدن پیدا کند. کشورهای عضو آیمو درحال‌حاضر دستورالعمل‌های اجرایی را برای کمک به صنعت کشتیرانی ارائه می‌دهند که شامل مسائل فنی است، مانند:
  ارزیابی ریسک و کاهش آن
  اصلاح سیستم نفت کوره (Fuel oil) و تمیز کردن مخزن (در صورت نیاز)
 گنجایش نفت کوره و قابلیت جداسازی آن
 تهیه سوخت مناسب
 طرح انتقال نفت کوره (سوخت‌های باقی‌مانده قراردادی تا پنج درصد سولفور سازگار با نفت کوره)
 مستندسازی و گزارش دادن
 علاوه بر این، بهترین راهنمایی توسط یک گروه از سازمان‌های صنعتی توسعه می‌یابد.
 اعضای آیمو هم‌چنین موافقت کرده‌اند که در سال جاری، هرگونه پیامدهای ایمنی احتمالی مرتبط با استفاده از نفت خام (مواد سوختی) با سولفور کمتر را در نظر بگیرند.
 صنعت کشتیرانی باید بتواند از تجربیات به دست آمده و درس‌هایی که در اجرای مقررات برای مناطق کنترل خروج مایعات یاد گرفته است، در جایی که حتی به مقادیر کمتر گوگرد در نفت‌های کوره، نیاز است، بهره بگیرد.
 
ایران از سال 1958 عضو آیمو بوده و از آن زمان به بسیاری از قراردادهای تصویب‌شده توسط آیمو پیوسته است. نقش جمهوری اسلامی ایران در آیمو و سازمان‌های تابعه آن را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان یک کشور عضو آیمو، از سال 1958، سهم (همکاری) ارزشمندی را در اختیار داشته است. در ابتدا با شرکت در نشست‌های آیمو و مشارکت در مذاکرات و مباحثات حرفه‌ای در مجمع آیمو، مانند جلسات فنی کمیته‌ها و کمیته‌های زیرمجموعه و هم‌چنین رویدادها و جلسات دیگر، عضویت خود را نشان داده است.
مانند تعدادی از کشورهای دیگر، جمهوری اسلامی ایران نیز تعهد خود را به‌عنوان یک شرکت‌کننده فعال در پروژه‌های ایجاد ظرفیت نشان داده است. به‌عنوان مثال، جمهوری اسلامی ایران یکی از شش کشور در حال توسعه‌ای بوده که در فاز اول برنامه اجرایی آیمو برای مدیریت «آب بالاست» حضور داشت. همین تلاش‌ها بود که منجر به تصویب کنوانسیون بین‌المللی کنترل و مدیریت «آب بالاست» و رسوب در سال 2004 شد.
جمهوری اسلامی ایران هم‌چنین میزبان کارگاه‌های ملی و منطقه‌ای برای آموزش شرکت‌کنندگان در اجرای اقدامات آیمو بوده و مقاماتش را برای شرکت در دوره‌ها و کارگاه‌های آموزشی به کشورهای دیگر فرستاده است. بنابراین موارد ذکرشده مثال‌های خوبی هستند که چگونه یک کشور به‌صورت فعالانه در آیمو سهیم است و هم‌چنین از عضو بودن در خانواده آیمو بهره می‌برد.
 
آیمو چه چالش‌هایی در رابطه با اجرای یک‌جانبه یا منطقه‌ای قراردادها/اسناد آن به وسیله کشورهای عضو دارد؟
آیمو همیشه از تصویب مقرراتی که در سراسر جهان و به‌طور همگانی در کشتی‌ها اعمال می‌شوند، هدف یکسانی داشته است. درست از زمانی که کشتی‌ها در یک کشور پرچم‌گذاری شوند، می‌توانند بین دو کشور دریانوردی و تجارت کنند. هم‌چنین اپراتور کشتی ممکن است در یک کشور دیگر قرار داشته باشد. این رویکرد جهانی و همگانی باعث می‌شود که زمین‌بازی یکسانی به وجود بیاید. اپراتورهای کشتی و دریانوردان می‌فهمند که قوانین در سراسر هیئت‌مدیره چیست.
وقتی یک منطقه خاص خواستار حفاظت ویژه یا اقدامات منحصربه‌فردی مانند طرح‌های جداسازی ترافیکی باشد، این موضوعات در آیمو موردبحث و پذیرش قرار می‌گیرند. بنابراین همه می‌دانند که قوانین چه هستند.
گاهی تشخیص می‌دهیم که برخی از کشورهای عضو ممکن است نیاز به کمک بیشتری در اجرای مقررات بین‌المللی آیمو داشته باشند. بنابراین برنامه گسترده‌ای برای همکاری‌های حرفه‌ای داریم. این برنامه‌ها بر ایجاد ظرفیت از طریق آموزش تمرکز کرده است.
 
همان‌طور که می‌دانید جمهوری اسلامی ایران میزبان مراسم موازی روز جهانی دریانوردی در سال 2021 خواهد بود. لطفا به‌طور کلی توضیح مختصری درباره این رویداد، هدف آن و خود این روز دریایی بدهید.
روز جهانی دریانوردی به‌منظور ایجاد فرصتی مشترک برای دولت‌های عضو، دبیرخانه آیمو و سازمان‌های بین‌المللی بنا نهاده شده که با آیمو برای عمومیت بخشیدن به این سازمان دریایی و عملیات آن ارتباط دارند. هم‌چنین به‌عنوان نشانه‌ای از این روز دولت‌های عضو و سازمان فرصتی برای برگزاری مراسم‌ مقتضی (مناسب) به دست می‌آورند تا بر یک موضوع خاص که هر سال توسط شورای آیمو انتخاب می‌شود، تمرکز کنند. هم‌چنین این مراسم در پایتخت‌های مختلف و مراکز دریایی در سراسر جهان، برگزار می‌شود.
مراسم موازی روز جهانی دریانوردی از سال 2005 در کشوری خارج از محل دفتر مرکزی ما در انگلستان سازمان‌دهی شده است.
ایده این رویداد موازی، برگزاری جشن‌های رسمی بین‌المللی برای روز جهانی دریانوردی است تا تمرکز بیشتری بر موضوع انتخاب‌شده سال داشته ‌باشد. هم‌چنین برگزاری جشن‌هایی از این روز را در سراسر جهان تعریف می‌کند. از جمله آن‌ها می‌توان رویداد امسال ایران را نام برد. در لندن، روز جهانی دریانوردی رسمی همیشه در آخرین پنج‌شنبه ماه سپتامبر در مرکز اصلی آیمو برگزار می‌شود.
تاریخ مراسم موازی روز جهانی دریانوردی معمولا توسط کشور میزبان انتخاب می‌شود. کشور میزبان با همراهی آیمو بر روی سازمان‌دهی، برگزاری این رویداد بین‌المللی و گردهم آوردن مردم از کشور میزبان و سایر کشورها برای بحث و ترویج موضوع سال، کار می‌کند. پس مشتاقانه منتظر رویدادهای آینده هستم.
 
نقش ایران در حمل‌ونقل دریایی و بهبود ایمنی و امنیت و پیشگیری از آلودگی در خلیج‌ فارس و خلیج عمان را چگونه می‌بینید؟ توصیه و نظر شما چیست؟
جمهوری اسلامی ایران یک منطقه مهم جغرافیایی را تشکیل می‌دهد. به همین دلیل این کشور سهم بزرگی برای کمک به ایجاد تضمین امنیت دریایی و تسهیل تجارت دریایی در منطقه دارد.
آیمو مفهوم سیاست ملی حمل‌ونقل دریایی را به‌عنوان یک تمرین از حکومت‌داری (مدیریت) خوب برای هدایت برنامه‌ریزی، تصمیم‌گیری و قانون‌گذاری در بخش دریایی ارتقا می‌دهد. هم‌چنین می‌تواند یک محرک کلیدی برای توسعه پایدار کشور باشد، به‌خصوص زمانی که به «اقتصاد آبی» می‌رسد. من جمهوری اسلامی ایران و سایر کشورها را تشویق می‌کنم تا سیاست حمل‌ونقل دریایی ملی خود را توسعه دهند و یا این‌که آن‌ها را مرور کنند تا از این مورد که  همه ذینفعان با یکدیگر همکاری می‌کنند، اطمینان حاصل کنند.
جمهوری اسلامی ایران در تصویب معاهدات IMO رکورد (سابقه) بسیار خوبی دارد. من جمهوری اسلامی ایران را تشویق می‌کنم که به عضویت بخشی از معاهدات باقیمانده آیمو دربیاید که هنوز به تصویب نرسیده‌اند. این‌ها شامل کنوانسیون بازیافت کشتی هنگ‌کنگ، موافقت‌نامه کیپ‌تاون در مورد ایمنی کشتی‌های ماهی‌گیری و کنوانسیون 2010 در مورد مسئولیت و جبران خسارت حادثه‌های خطرناک و مواد مضر است. جمهوری اسلامی ایران یکی از فعال‌ترین کشورهای عضو آیمو است و سهم عمده‌ای در عملیات مجموعه‌ی آیمو دارد. من می‌خواهم از دولت جمهوری اسلامی ایران و صنعت کشتیرانی‌اش برای مشارکت و حمایت آن‌ها قدردانی کنم.|
۱ آبان ۱۳۹۷ ۱۱:۱۸