دوشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۰
 

آخرین مطالب

حکایت دیر و دور ِایران و دریا

علی‌اکبر مرزبان | مدیرکل امور دریانوردان و سازمان‌های تخصصی بین‌المللی |
پیشینه ایرانی و جهانی دریانوردی
پیوند تاریخی ایران با دریا و دریانوردی سبب شد که در همان سال‌های ابتدایی تاسیس سازمان بین‌المللی دریانوردی، به عنوان یکی از نخستین کشورها به عضویت این سازمان مهم بین‌المللی درآید و امروز همراه با سازمان، هفتادمین سال تصویب کنوانسیون و شصتمین سالگرد تاسیس آیمو و عضویت موثر ایران را جشن بگیریم.
طی این شش دهه بیش از 40 کنوانسیون، پروتکل و موافقتنامه و صدها قطعنامه و دستورالعمل در راستای تحقق اهداف آیمو تصویب و اجرایی شده است. به واقع این مجموعه، گنجینه‌ای بزرگ و استراتژیک است که آیمو و 174 کشور عضو در یک ارتباط و تعامل هم‌افزایانه توانسته‌اند در اختیار صنعت دریایی جهان قرار دهند؛ دستاوردی که بی‌هیچ تردیدی آینده‌ای بهتر را برای فردای دریاها و بنادر به همراه خواهد داشت.
 
پیام یک حضور
سازمان بنادر و دریانوردی ایران به رسم همه‌ی این سال‌ها که آیین‌های متنوعی را برای بزرگداشت روز جهانی دریانوردی برگزار می‌کند، تصمیم به برگزاری برنامه‌ای ویژه برای هفتادمین سال آیمو داشته است؛ با یک تفاوت بنیادی و آن اولین حضور دبیرکل آیمو در ایران است؛ حضوری درخور اهمیت و منحصربه‌فرد در تاریخ دریانوردی معاصر کشور که می‌تواند پایه‌گذار تصمیم‌ها و اتفاق‌هایی بزرگ باشد. ارتباط دو سویه‌ی آقای دبیرکل و دست‌اندرکاران حوزه‌ی بندری و دریایی ایران، بررسی مسائل و مشکلات صنعت و نیز تقویت جایگاه ایران در عرصه‌های بین‌المللی دریانوردی از مهم‌ترین اهداف این رویداد خواهد بود. این سفر هم‌چنین اطلاع از آخرین دستاوردها و برنامه‌های جامعه‌ی جهانی دریانوردی و اشتراک آن با بدنه‌ی اجرایی این حوزه در ایران را در پی خواهد داشت. حضور دبیرکل در ایران هم‌زمان با اعمال تحریم‌های ستیزه‌جویانه‌ی آمریکا مورد توجه رسانه‌های بین‌المللی قرار خواهد گرفت و اقدامات آن‌ها را در جامعه جهانی بی‌اعتبار‌تر خواهد کرد و نشان خواهد داد که تلاش‌های غیراصولی آمریکایی‌ها برای انزوای ایران در محافل و نهادهای بین‌المللی ناکام است.
 
کنوانسیون‌های آیمو مدافع ایران
سازمان بین‌المللی دریانوردی بر اساس کنوانسیون 1948 وظیفه تدوین قواعد دریایی جهان‌شمول از طریق تصویب کنوانسیون‌های دریایی، توصیه‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های مکمل را دارد و به تعبیری، ماموریت و رسالت اجرایی ندارد. با این حال در راستای همین قواعد و قوانین، ایران انتظار دارد بر اساس مواد اول تا سوم کنوانسیون تاسیس آیمو، حمایت‌های لازم در مقابل اقدامات یک‌جانبه‌ی طرف آمریکایی صورت پذیرد. طبق این مواد، دولت‌های عضو سازمان بین‌المللی دریانوردی نباید به اقدامات تبعیض‌آمیز غیرمنصفانه علیه کشتیرانی تجاری یک دولت عضو دیگر دست بزنند و اگر یک دولت درخواست رسیدگی به رفتاری برخلاف کنوانسیون را داشته باشد، آیمو موظف به رسیدگی و تذکر به عضو خاطی است. تحریم‌های آمریکا علیه کشتیرانی ایران به‌طور علنی نقض کنوانسیون‌های آیمو است و محدودیت‌های تبعیض‌آمیز غیرمنصفانه‌ای را به ما تحمیل می‌کند.
در تاریخ فعالیت آیمو تاکنون شکایتی نسبت به رفتار اعضا صورت نگرفته است و مکانیسمی برای ارجاع رفتار خلاف قانون اعضا وجود ندارد. با این‌حال می‌توان امیدوار بود که بسترهای قانونی و صریح کنوانسیون‌های دریایی، یکی از محمل‌های ایران در برابر چالش‌های حقوقی و دیپلماتیک باشد. کنوانسیون سولاس، تجسس و نجات و OPRC از دیگر کنوانسیون‌هایی هستند که اجرای آن‌ها در تضاد با تحریم‌های آمریکایی است. بر اساس این کنوانسیون‌ها همه دولت‌های عضو مکلف به تامین تجهیزات تجسس و نجات هستند، درحالی‌که عملا با این تحریم‌ها یک دولت عضو، عضوی دیگر را با چالش مواجه کرده است. تحریم موسسات رده‌بندی و تاثیر مستقیم این موضوع بر تامین امنیت و ایمنی دریایی از نمونه‌های دیگر این تناقض‌هاست.
 
اراده‌ای بزرگ برای اتفاقی بزرگ
برنامه‌ی پیش رو در شهریورماه امسال در شرایطی برگزار می‌شود که اداره کل امور دریانوردان به عنوان دبیرخانه‌ی همایش، فعالیت‌های خود را از اردیبهشت‌ماه آغاز کرده است. در این ماه‌ها ده‌ها جلسه‌ی هماهنگی و بیش از هزار مورد پیگیری درون‌سازمانی صورت گرفته است که نشان‌دهنده‌ی اراده و تلاش جدی مدیران ارشد سازمان برای حفاظت از منافع و برنامه‌های توسعه‌گرایانِ فعالان بنادر و دریانوردی ایران است.
در پایان می‌توان امیدوار بود که با توجهات و حمایت‌های مدیرعامل و معاون امور دریایی و همراهی مدیران ارشد سازمان بنادر و دریانوردی، برنامه‌ای درخور جایگاه سترگ و تاریخی ایران در عرصه‌ی داخلی و خارجی برگزار شود و چنین رویدادهایی فتح بابی برای تعامل بیشتر با جامعه‌ی جهانی باشد.|
۲۶ شهریور ۱۳۹۷ ۱۷:۳۶