یکشنبه ۲۳ اَمرداد ۱۴۰۱
 

آخرین مطالب

روزنه امید در آستانه تحریم‌ها

| مهرداد تقی‌زاده | معاون حمل‌ونقل وزارت راه‌وشهرسازی
روزنه امید در  آستانه تحریم‌ها
ایران، کشوری است که از موقعیت منحصربه‌فردی در منطقه خود برخوردار است. تقریبا تمام مرز جنوب کشورمان، مرز آبی است و این مزیت باعث پیدایش بنادر قدرتمندی در نوار ساحلی جنوب شده است. ایران در قرون گذشته نیز بنادر قدرتمندی داشته و این بنادر از نقش مهمی در تجارت جاده ابریشم برخوردار بوده‌اند. هرچند که در دوره‌هایی از تاریخ، این بنادر دچار رکود شدند، زیرا چگونگی عملکرد بندر تایید قابل‌توجهی از اوضاع کلان سیاسی و حاکمیتی می‌پذیرد و در زمان‌هایی که دولت حاکم از اقتدار سیاسی کافی برخوردار نبوده، تجارت از طریق بنادر نیز با کاهش شدید مواجه شده است. بنادر باستانی چون سیراف، جنابه و مهرویان در خلیج‌فارس از جمله بنادری هستند که افت‌وخیز بسیاری را به‌خصوص در قرون پنجم و ششم هجری و عهد سلجوقیان تجربه کرده‌اند؛ اما امروز بنادر کشورمان علاوه بر تجهیزات و امکانات متعدد، پذیرای 90 درصد از حجم تجارت کشور هستند و ظرفیتی در حدود 217 میلیون تن دارند.
بندر شهید بهشتیِ چابهار یکی از مهم‌ترین و استراتژیک‌ترین ساختارهای بندری کشورمان در نوار ساحلی جنوب است. توسعه این بندر علاوه بر ایجاد رونق اقتصادی در مناطق حاشیه‌ای و استان‌های هم‌جوار، درگاه ورودی مهمی برای ترانزیت کاری به افغانستان و کشورهای آسیای مرکزی است و نقشی کلیدی در کریدورهای بین‌المللی ایفا می‌کند.
یکی دیگر از بنادر کشورمان که قابلیت تکمیل حلقه‌های مفقوده ریلی در کریدور شمال ـ جنوب را دارد، بندر امیرآباد است. این بندر شمالی، اتصال ریلی کامل به بنادر جنوبی دارد و با برخورداری از زیرساخت‌های مناسب، علاوه بر سامان‌دهی بخش زیادی از تبادلات تجاری با کشورهای حاشیه دریای خزر، می‌تواند ترانزیت قابل‌توجهی را در مسیرهای مختلف و به سمت کشورهای همسایه شکل دهد. علل نام بردن از این دو بندر این است که رونق آن‌ها مطلوبیت قابل‌توجهی در مسیرهای ترانزیتی ایجاد می‌کند.
پس از آن‌که برجام به ثمر رسید، شرکت‌های بزرگ حمل‌ونقل و لجستیک بین‌المللی، بنادر ایران را دوباره به یکی از مهم‌ترین مقاصد خود در منطقه خاورمیانه تبدیل کردند و با نوآوری‌هایی که در حوزه ارتباطات و اطلاعات در کشور ایجاد شد، رتبه عملکرد لجستیکی ایران 32 پله ارتقاء یافت و از 96 به 64 رسد. یکی از بزرگ‌ترین کارهایی که در حوزه فناوری اطلاعات بر این ارتقاء تاثیر داشت، ایجاد پنجره واحد گمرکی و اتصال کلیه تاثیر‌گذاران در فرآیند ترخیص کالا به این سامانه بود. البته به همت سازمان بنادر و دریانوردی نوآوری‌هایی در راستای ایجاد بنادر هوشمند در کشور ایجاد شده که نمی‌توان از آن غافل بود. با ورود شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی به بازار ایران و ارائه سرویس‌هایی با مزیت‌های رقابتی متفاوت، نظر تجار و بازرگانان بین‌المللی به فرصت‌های حمل‌ونقلی ایران جذب شد و در نهایت این ارتقاء در رتبه محقق شد. خروج آمریکا از برجام و وضع تحریم‌های یک‌جانبه، قطعا عملکرد بنادر ایران را هم تحت تاثیر قرار خواهد داد، اما به واسطه زیرساخت‌هایی که در فرصت برجام در بنادر مستقر شد و ایجاد تغییرات اساسی در فرآیندها و شیوه مدیریت، افت شاخص LPI دیگر به میزان قبل نخواهد بود، اما در روزهایی که صحبت از بازگشت تحریم‌هاست، سفر دبیر کل IMO به ایران، معنا و مفهوم دیگری دارد. حضور این مقام بین‌المللی در ایران آن هم برای اولین‌بار این مفهوم را با خود به همراه دارد که تصمیمات یک‌جانبه‌ی یک کشور، قابل‌تعمیم به همه کشورهای جهان و سازمان‌های بین‌المللی نیست و نخواهد بود.|
۲۶ شهریور ۱۳۹۷ ۱۷:۱۶