جمعه ۲۷ مهر ۱۳۹۷

اخبار

در ضرورت دیپلماسی غیر سیاسی

منصور آرامی | معاون برنامه‌ریزی و توسعه‌ی منابع
حضور کیتاک لیم، دبیرکل آیمو، در ایران به‌عنوان عالی‌ترین مقام بین‌المللی دریایی در روزهای بزرگداشت روز جهانی دریانوردی حاوی پیام و معنایی جدی و الهام‌بخش است. در روزهایی که فضای اقتصادی و اجتماعی کشور تحت‌الشعاع چالش‌های جدید و ناامیدکننده‌ی جهانی است، حضور دبیرکل سازمان بین‌المللی دریانوردی برای اولین‌بار در ایران، بی‌تردید گشایشی در این روزهای بن‌بست است. چنین حضورها و برنامه‌هایی قطعا و حتما کنشگران صنعت دریایی کشور را به‌عنوان پیش‌قراول‌های اقتصاد کشور دلگرم می‌کند و نشانه‌ای است از عدم یک‌پارچگی جامعه‌ی جهانی در برخوردهای قهرآمیز با ایران.
در روزگاری که دیپلماسیِ سیاسی سخت‌ترین شرایط و دوره‌اش را تجربه می‌کند، دیپلماسیِ اقتصادی می‌تواند جایگزین انسدادهای سیاسی باشد. محدود ماندن عرصه‌ی دیپلماتیک کشور به سیاست و نفت، رویه‌ای آسیب‌پذیر خواهد بود و لازم است ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های ارتباطی دیگر نیز فعال شود؛ موضوعی که به‌نظر می‌رسد کمتر در سیاست‌های کلان کشور پیش‌بینی شده و امروز حضور کیتاک لیم در ایران را می‌توان در ادامه‌ی ارج گذاشتن به این اولویت تفسیر و تبیین کرد.
واقعیت حاکم بر مناسبات نیروها در جهان پرسیاست امروز، «قدرت نرم» کشورها را از «قدرت سخت» نیز ضروری‌تر و راهبردی‌تر می‌کند. برقراری روابط پایدار و استراتژیک اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و حتی حوزه‌های علمی و فنی می‌تواند به‌مثابه‌ی عاملی بازدارنده و موثر در تقابل‌های سیاسی بین‌المللی مورد بهره‌برداری قرار گیرد. یکی از بسترهایی که اجازه می‌دهد قدرت‌های جهانی رفتارهایی تبعیض‌آمیز با جمهوری اسلامی ایران داشته باشند، فقدان و یا کمبود چنین روابطی است. مراودات گسترده با نهادهای انتفاعی و غیرانتفاعیِ جهان، چه در سطح دولت‌ها و نهادهای حاکمیتی و چه در بخش خصوصی، می‌تواند سپر دفاعی و مقاومتیِ ما را مستحکم‌تر کند. رفتارهای دوگانه‌ای که گاه‌‌و‌بی‌گاه در میان هیاهوهای خبری رسانه‌ها شاهدیم، جدای از منطق و منافع ایدئولوژیک، یک دلیل عمده‌ی دیگر نیز دارد و آن پیوندها و منطق‌های اقتصادی ـ اجتماعی بین دولت‌ها و حتی مردم کشورها است. پیوندها و روابطی که بعضا از معاهدات و پروتکل‌های حقوقی، پرمایه‌تر و کارآمدتر عمل می‌کنند.
سازمان بنادر و دریانوردی به‌عنوان اصلی‌ترین نهاد حاکمیتی صنعت دریایی و نهاد متناظر سازمان بین‌المللی دریانوردی با تدارک این برنامه توانسته است گامی بزرگ در مسیر دیپلماسی اقتصادی و فنی کشور بردارد و الهام‌بخش سازمان‌ها و مجموعه‌های دیگر باشد. حضوری که نه‌تنها اراده‌ی صلح و دوستی ما را به جهان منتقل می‌کند، که بدنه‌ی فنی و اجرایی کشور را نیز امیدوار نگه می‌دارد؛ امیدوار به این‌که ما در مقابله با شرایط فعلی تنها نیستیم و می‌توانیم بر همراهی و حمایت‌های نهادهای غیرسیاسی بین‌المللی حساب کنیم؛ همان امیدی که در دوره‌های قبلی تحریم‌ها وجود نداشت و تاثیر چشمگیری بر کاهش اراده‌ی فعالان بنادر و دریانوردی ایران گذاشته بود.
۲۶ شهریور ۱۳۹۷ ۱۷:۰۱