پنج شنبه ۲۶ مرداد ۱۳۹۶

اخبار

٢١ مردادماه، روز دریای خزر

٢١ مردادماه، روز دریای خزر
دریای خزر، پهنه آبی محصور در خشکی است با خصوصیات یک دریاچه ولی به وسعت یک دریا که حدود ٤٤ درصد از آبهای محصور در خشکی روی زمین را در برمی گیرد و موقعیت استراتژیکی که دارد امکان حمل و نقل اقتصادی کالا و سفر میان کشورهای ساحلی را فراهم می کند.

این دریاچه از نظر تنوع زیستی بسیار غنی و زیستگاه بیش از ٣٠٠ گونه جانوران آبزی و ١٠٠ گونه ماهی از جمله ماهیان سفید، خاویاری و کیلکا می باشد.

از آنجائی که خزر محصور در خشکی است، ظرفیت تحمل آن نسبت به دریاهای دیگر محدودتر است. براساس الگوی ویژه چرخه آب در دریاهای محصور، آلودگی وارد شده به خزر از ولگا و سایر رودخانه های مهم دیگر نهایت در سراسر دریا پخش و در رسوبات آن انبار می شود. اکتشاف و استخراج نفت و گاز، تردد شناورها و فعالیتهای کشتیرانی در حال افزایش است و بالطبع با افزایش تولید نفت، حمل و نقل دریایی، لوله گذاری، سکوهای اکتشاف و استخراج و به تبع آنها آلودگی های دریایی به طور چشم گیری افزایش یافته است. همچنین عوامل انسان ساز مانند گسترش شهری و توسعه صنعتی، فعالیتهای کشتیرانی، طرحهای کشاورزی، آبزی پروری و فاضلابهای ناشی از آنها علاوه بر آلودگی دریای خزر به تغییر در اکوسیستم دریایی، تنوع زیستی و کاهش منابع آبزیان منجر شده است.

از این رو، برنامه محیط زیست دریای خزر (CEP)، توسط پنج کشور ساحلی خزر شامل جمهوری اسلامی ایران، جمهوری آذربایجان، جمهوری قزاقستان، فدراسیون روسیه و ترکمنستان با هدف متوقف کردن تخریب محیط زیست دریای خزر، کنوانسیون «چارچوب حفاظت از محیط زیست دریای خزر» معروف به کنوانسیون تهران شکل گرفت و در تاریخ ٤ نوامبر ٢٠٠٣ میلادی برابر با ١٣ آبان ١٣٨٢ در تهران توسط نمایندگان کشورهای حاشیه دریای خزر امضا شد.

دامنه شمول این کنوانسیون، تمامیت محیط زیست دریای خزر با لحاظ نمودن تغییرات سطح آب در این دریای بسته است.

کنوانسیون محیط زیست دریای خزر مبنای حقوقی لازم برای اعمال مقررات زیست محیطی در سطح منطقه برای مقابله با موضوعات مهم زیست محیطی از جمله کاهش شدید منابع زیستی، آلودگی ناشی از منابع خشکی، تهاجم گونه های غیربومی، نابودی زیستگاه گونه های نادر و در معرض خطر جانوران و مقابله با آلودگی دریایی را ایجاد نموده است.

کنوانسیون تهران دارای ٤ پروتکل می باشد:

•          پروتکل ارزیابی اثرات توسعه مقیاس فرامرزی (EIA)

•          حفاظت محیط زیست دریای خزر از آلودگی ناشی از اراضی یا فعالیتهای مرتبط با آن (Land base pollution)

•          پروتکل حفظ تنوع زیستی (Biodiversity)

•          پروتکل آمادگی، واکنش و همکاری منطقه‌ای در مبارزه با سوانح آلودگی نفتی (Emergency Response)

پروتکل آمادگی، واکنش و همکاری منطقه‌ای در مبارزه با سوانح آلودگی نفتی (Emergency Response) با هدف تحقق اقدامات منطقه ای به منظور آمادگی، واکنش و همکاری برای حفاظت از دریای خزر در قبال آلودگی نفتی ناشی از فعالیت های مذکور در کنوانسیون تهران و آلودگی نفتی دریایی ناشی از منابع مستقر در خشکی تهیه و تصویب شده است و بخشی از اجرای مفاد پروتکل یاد شده در کشور به عهده سازمان بنادر و دریانوردی است.

ایجاد سیستم ملی واکنش عملیاتی به آلودگی نفتی، تهیه طرح اضطراری ملی برای آمادگی واکنش نسبت به سوانح آلودگی، حداقل تجهیزات لازم برای پاکسازی و مهار آلودگی نفتی، وجود طرح های اضطراری آلودگی نفتی بر روی کشتیها، واحدهای فراساحلی، بنادر دریایی و تاسیسات مرتبط با نفت، تعامل و همکاری با سازمانهای منطقه ای و بین المللی از جمله موارد مهم در پروتکل مذکور است.

۲۴ مرداد ۱۳۹۴ ۱۲:۲۱